Q&A30/900-1300 opkomst v/h Europees Jodendom/avdh.
In de loop v/d 10de eeuw ontstonden er op verscheidene plaatsen @ EU joodse gemeenschappen die groot & welvarend genoeg waren om ge-leerden voort te brengen wier activiteiten voor 't nageslacht bewaard zijn gebleven. Uit eerder perioden zijn ons wel berichten bekend over joden in bv. Spanje, Italië & Zuid-Frankrijk, maar zèlf hebben zij nauwelijks nog sporen nagelaten. Wanneer we de intrede van deze gemeenschappen in de geschiedenis willen beschrijven, dan zijn we gebaat bij enigszins schematische voorstellingen.
Uit documenten & geschriften blijkt dat die academies van Babel 'n grote invloed uitoefenden op joodse gemeenschappen in Noord-Afrika & Spanje. In 't begin v/d 8ste eeuw waren vanuit noord-Afrika grote delen v/h Iberische schiereiland door moslims veroverd, waardoor dit gebied binnen de invloedssfeer v/d Arabische cultuur kwam te liggen & deelde i/d bloei van deze periode.
I/d loop v/d 10de eeuw blijken ook de joden daarvan te gaan profiteren & zien we 't begin van 'n opmerkelijke culturele bloei, die vaak de Gouden Eeuw v/h Arabisch Jodendom in Spanje wordt genoemd. Talmoedstudie, taalkunde & bijbeluitleg, filosofie & dichtkunst komen tot 'n uitzonderlijke groei & bloei!
De joodse geleerden schreven vele van hun werken in 't Arabisch, maarvde dichters schreven Hebreeuws & de belangrijkste werken werden uit 't Arabisch in 't Hebreeuws vertaald. Dit samengaan van Arabische & traditionele joodse geleerdheid is typerend voor de joodse cultuur die hier ontstond & die meestal de cultuur van het Sefardisch jodendom wordt genoemd, naar de Hebreeuwse naam voor Spanje: 'S(E)FARAD' zie Obadja 20)! 'n Warebsterrenhemel van geleerden & beroemde mannen kenmerkt deze periode, maar de belangrijksten van hen zijn de dichter & denker Yehoedah haLevi (1080-1140), de allround geleerde Avraham ibn Ezra (1090-1164) & de filosoof & wetsgeleerden Mosjeh Maimonides (1135/8-1204).
Door al die eeuwen heen klinken hun namen & werken door van ver vóór 't fictieve 'jaar "0"' t/m onze eigen tijden van wereldwijde bevruchtingen.
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende