James Kennedy @ Trouw Podium: Veel Nederlanders waren blij verrast dat er binnen vier dagen na de val van 't kabinet 'n wandelgangenakkoord gesloten kon worden. De middenpartijen stelden zich constructief op & zo lijkt 't zoeken naar consensus & gematigde politiek - in elk geval 'n zomer lang - terug te zijn @ NL!? Vergeleken met de situatie i/d USA, is dit indrukwekkend! 'It's even worse than it looks', is de titel van 'n onlangs gepubliceerd boek over de Amerikaanse politiek. De auteurs, Thomas Mann & Norman Ornstein, wijzen naar de Republikeinse Partij als 't grootste probleem. Deze partij is vlg. hen "ideologisch extreem, laatdunkend over de sociale & economische politieke erfenis, smalend over compromissen, niet overtuigd door conventioneel gebruik van feiten, bewijs & wetenschap & afwijzend als 't gaat om de legitimiteit v/d politieke oppositie." Door hun houding is vlg. de auteurs de politiek in Washington afgedaald maar 'n niveau waar 't niet meer was sinds 't decennium voor de burgeroorlog i/d 19de eeuw. Hoewel je kunt beweren dat de PVV groot was geworden in dezelfde politieke stroming als die bij de Republikeinen, is die @ NL minder dominant. De meerderheidspartij i/h Huis van Afgevaardigden is geveld door deze ziekte, @ NL geldt dit voor 'n kleiner percentage v/d volksvertegenwoordigers. Vanwaar dit verschil? 'n Groot verschil is de positionering v/d beide landen i/d wereld: Amerika is zichzelf tot wet. Daar is geen transnationale overheid zoals de EU die 't Amerikaans parlement op de knieën kan dwingen. Zelfs de internationale financiële gemeenschap & de kredietbeoordelaars joegen veel Republikeinen afgelopen zomer onvoldoende vrees aan om in te binden met hun pleidooi voor 'n staatsfaillissement. Amerika kan zich enige chaos & losbandigheid veroorloven door de dominantie v/d dollar i/d wereldeconomie. Nog steeds denken politici in Washington dat Amerika z'n eigen wetten maakt. 'n Klein land opgenomen in een groter geheel is geen garantie voor politieke rationaliteit, maar 't helpt wel?! In de tweede plaats zijn Nederlanders minder gekant tegen de overheid. Amerikanen hebben altijd al 'n zeker wantrouwen gehad, nog eens versterkt door bv. 'Vietnam' & 'Watergate'. Dit wordt gevoed door de gedachte dat de overheid zelf de wortel is van alle kwaad, omdat zij teveel taken heeft overgenomen & (veel) te groot is geworden. Daar schuilt 'n kern van waarheid in, maar als politieke filosofie is deze overtuiging i/d huidige complexe wereldeconomie simplistisch & resulteert in rigide & blinde politiek. Wat de wandelgangencoalitie deed @ NL - tweederde v/d benodigde gelden vinden in belastingsverhoging - had zeker niet gekund i/d USA waar bijna alle republikeinse afgevaardigden hebben beloofd om nooit belastingen te verhogen. Dat maakt compromissensluiten bijna on-mogelijk, tenzij politici bereid zijn om hun beloften te breken. Tot slot geven NL-kiezers hun afgevaardigden meer vertrouwen om besluiten te nemen: in dit opzicht is de volkssoevereiniteit @ NL zwakker dan i/d USA of 'n land als Frankrijk (met Hollande als 'frisser' wind!)? Achter de republikeinse politici staan USA-kiezers die hun volksvertegenwoordigers aan hun beloften houden. De meeste politici @ Amerika voelen wellicht de kracht v/d publike opinie sterker dan ooit tevoren, maar ze worden minder snel afgemaakt door hun achterban als zij hun mening bijstellen. Dat is lang niet altijd 'n goede zaak: je zou kunnen zeggen dat de USA-democratie sterker is omdat mensen gemotiveerder zijn om druk uit te oefenen op hun verkozen vertegenwoordigers. Maar 't recente succes v/h wandelgangenakkoord laat óók de kracht zien van deze (veel) gematigder & minder populistische traditie, waar politici meer ruimte hebben om moeilijke besluiten te nemen. Kortom: slaap zacht, droom zoet & please do tell us all about it if you really want to. MIJ kan 't leven niet rustig genoeg zijn.