Heel normaal dus dat ik soms iets vergeet! Goed dat ik veel vergeten ben? Ja, want mensen die door een hersenbeschadiging [veel] te veel onbenullige dingen onthouden, worden daar op den duur doodmoe van. Vergeten is een natuurlijk proces: soms erg vervelend als je belangrijke dingen vergeet zoals namen en data, maar het overkomt vrijwel iedereen. Sinds ik vijf jaar geleden begonnen ben op myDiary ben ik van zelf m'n verleden weer opnieuw tegengekomen van de afgelopen zestig jaar: herinneren en weer vergeten gaat ondertussen 'gewoon' door!
Waarom worden mensen vergeetachtig[er]? Ons geheugen is 'n complex & zeer gevoelig systeem. Voordat 'n herinnering vastligt is 't permanente geheugen, moet 't eerst worden doorgestuurd naar 't geheugencentrum, de hippocampus: dat is 'n soort van asiel voor recente herinneringen.
Herinneringen die hier niet terechtkomen gaan verloren: vanuit de hippocampus verhuist de herinnering binnen 'n paar jaar naar 't permanente geheugen. Dat zit verspreid door de hersenen. Herinneringen worden vastgelegd als een netwerk van associaties, beelden, emoties, gevoelens en vergeetachtigheid ontstaat doordat de geheugenopslag vanaf ongeveer 't 40ste levensjaar ietwat minder soepel begint te werken.
Waar heb ik dit of dat ook alweer neergelegd? Het gebeurt me bijna elke dag weer: terwijl ik op weg ben naar wat ik zocht ben ik vaak alweer vergeten wat ik aan 't doen was omdat ik me heb laten afleiden?! Zelfs tijdens het schrijven komt dat steeds vaker {?} voor! Raak ik bestaande herinneringen kwijt?
Herinneringen die in ons permanente geheugen zitten, raak je zelden nog echt kwijt. Kun je niet op een bepaald woord of op 'n zekere naam komen? Laat het dan even los!
In veel gevallen schiet het verloren woord je even later spontaan weer te binnen: dan hebben de hersenen het alsnog via een andere route gevonden. Maar: blijf je hersens niet teveel pijnigen ~ je hebt daardoor alleen maar minder kans om het woord te vinden. Want zo train je je brein immers om het langs de verkeerde route te zoeken?!
Helpt 't je hersens te trainen?
Jazeker, actieve hersenen hebben minder last van vergeetachtigheid. Hersentraining helpt zelfs om de ziekte van Alzheimer [toepasselijke naam!] te voorkomen of jaren uit te stellen.
Oudere deelnemers aan 'n hersenonderzoek die hun hersenen actief hielden met allerlei oefeningen, 'n studie, computerles, verenigingen & hobbies of regelmatig bezoek aan een bibliotheek scoorden beter op geheugentesten & kregen volgens deskundigen 60% minder vaak Alzheimer e.d.
Hoe lang heeft hersentraining effect? Hersentraining heeft 'n veel langduriger effect dan lichamelijke training. Wanneer je stopt met sporten [ik loop & fiets tegenwoordig veel minder dan de afgelopen jaren!], dan verslappen je spieren in een paar weken. Maar het effect van hersentraining is jaren later nog te meten!
Deelnemers aan 'n trainingsprogramma scoorden na een half jaar tot wel twee keer zo hoog op diverse testjes waar het gaat om de snelheid van denken. Zelfs vijf jaar later was er nog steeds een verschil met leeftijdgenoten die de training niet deden: hoe ouder je bent, des te beter hersentraining helpt.
Ik merk wel heel sterk dat als ik iets interressants niet alleen maar even overlees, maar ook echt aandachtig lees en opteken, verwerkend opschrijf & inkort of er iets aan toe voeg, alles veel beter doordringt & beklijft ondanks alle afleidingen ...
Hoe train ik mijn geheugen?
Het geheim van goede geheugentraining is dan nu dus ook vooral dat ik er echt lol in heb! En ook dat ik het mezelf niet te makkelijk maak: ik zorg elke dag weer dat ik 't hierboven hoor 'kraken'. Ik zoek naar oefeningen [in Engels of Ivriet] waarbij 't echt om mijn geheugen blijft gaan!!
Oefenprogramma's zijn er ook steeds meer voor pc & spelcomputer: zie www.neurocampus.nl. Computergames versterken de aandacht & 't kortetermijngeheugen en wie niet zoveel van beeldschermen & toetsen houdt, kiest gewoon 'n andere oplossing?!
Memory, gedichten leren of toneelrollen, leeskringen etcetera. 'n Groep ouderen tussen 55 & 70 jaar deed dat zes weken lang intensief & in de zes weken daarna merkten ze dat hun geheugen steeds beter ging werken! En dat was ook te meten: in hun hoofd werd het geheugencentrum steeds actiever.
Wat doet geheugentraining?
Ik kan er nu al niet meer buiten: elke dag weer krijg ik elk uur wel weer de behoefte om iets vast te leggen, uit te zoeken & ermee 'te spelen' & het heeft veel weg van hoe ik vroeger ging lopen, fietsen, liften & steeds maar verder reizen uit pure nieuwsgierigheid, belangstelling, enthousiame, spontaniteit & doodgewoon plezier in het leven van alledag ...
Zelfs op je 100ste worden er in de hippocampus nog iedere dag frisse jonge hersencellen geboren naar 't schijnt? Die zijn op hun beurt ook weer heel 'leergierig en maken snel verbindingen met bestaande cellen. Is mijn geheugen actief, dan voegt die nieuwe cel zich in het netwerk en gaat meedoen aan 't levensspel! Maar treft de nieuwe cel weinig activiteit aan, dan sterft ze: dat is waarschijnlijk ook het grote gevaar van te veel alcohol, overmatig drugsgebruik, misbruik van medicijnen en dergelijke vooral op jongere leeftijd?!
Wie z'n geheugen dus goed gebruikt, krijgt meer actieve geheugencellen! Wie teveel risico's neemt, verdooft, bedwelmt, uitschakelt via dope & drank zal weldra de negatieve gevolgen daarvan gaan ervaren & dan kan het ook te laat zijn voor herstel!
Maakt het dus uit hoe je leeft?
Jazeker, als je ouder wordt dan gaat ook de energiehuishouding van de hersenen omlaag: hersencellen worden minder actief & prikkelen elkaar minder op den duur. Een actief & interessant leven is daarom dan ook de allerbeste manier om hersenen fit te houden & te blijven trainen.
Ik blijf langer helder als ik regelmatig boeken lees, aantekeningen maak, bewerk, inkort, eraan toevoeg! Muziek. Musea. Spreekbeurten & talloze andere oefeningen, voorbereidingen & interessante associaties?!
Omdat ik het leuk blijf vinden om met volle aandacht en doorzettingsvermogen iets te doen, door te worstelen & vast te leggen, is het gunstige effect ervan veel groter geworden, speciaal in de afgelopen 5 jaar!
Zijn er nog andere trucjes voor 'n goed [of beter] geheugen?
Ja, ook lichaamsbeweging helpt: iedere dag 'n half uurtje wandelen in de frisse lucht zorgt dat je geheugen beter blijft werken: die extra doorbloeding houdt m'n hersencellen in conditie & versterkt de aanmaak van nieuwe hersencellen in de hippocampus!!
Ook kauwgum & worteljes, noten, krenten & rozijnen zijn goed voor 't geheugen: goed kauwen helpt de bloedstroom naar de hersenen op gang te brengen en te houden?! Tot slot {ook volgens 'het bejaardenmaandblad' "Plus"!} loopt de aandacht terug met het ouder worden en ben je nu eenmaal vaak sneller afgeleid. Zonder aandacht hapert de opslag van nieuwe herinneringen.
Meditatietraining helpt, en ook dit computergedoe blijkt heel goed te werken [bij jong EN oud]! Zie ook www.breintrainer.nl of allerlei kranten, tijdschriften, [dag-]boeken & wat voor woordspelletjes & associatieve bezigheden dan ook!