Volgens de trouwe verdieping van duurzaamheid en natuur is het Nederlandse landschap gevarieerd en uniek. En hoe staat 't met de bewoners?
De schrijvers van 'Grenzeloze natuur', vegetatie- & landschapsdeskundigen, bespreken de betekenis van de Nederlandse natuur in Europees ver-band: interessant voor liefhebbers van het landschap, zonder dat je erop afgestudeerd hoeft te zijn. Ons land is nu eenmaal een lappendeken van allerlei soorten landschappen met verschillende mensen-, dieren- & plantensoorten. 'n Dergelijke variëteit is buiten Nederland nauwelijks te vinden
En hoewel de schrijvers natuurbehoud belangrijk vinden, pleiten ze er niet voor om landschappen onder het mom van bescherming onder 'n kaas- stolp te zetten: dat zou geen recht doen aan een belangrijk kenmerk van deze landschappen, dat ze gevormd zijn en worden door de voortduren-de invloed van menselijk handelen. Iedere vierkante meter draagt al de sporen van menselijke activiteit. Door te maaien, te plaggen, te weiden, te hakken en te branden voegde de mens extra variatie toe aan het deltalandschap. In het boek staan landschapskaarten, met uitleg, die 't ver-schil tonen tussen de inrichting van gebieden in de 19de eeuw en aan het eind van de 20ste eeuw. Zie de twee kaartjes van het landschap bij Hooghalen op het Drents Plateau: 't eerste kaartje toont de situatie omstreeks 1850. De oppervlakte bestaat nog grotendeels uit woeste grond,
met heide en stuifzand. Bos is er nagenoeg niet. In de jaren twintig en dertig zijn grote stukken heide omgevormd tot productiebos, vooral met naaldbomen: dat leidt uiteindelijk tot het beeld op het kaartje uit 1986. Het stuifzand is dichtgegroeid met vloegdennen en berken, maar de hei-devennen zijn gespaard! Wat niet is ontbost, is ontgonnen tot landbouwgrond. Het beschikbaar komen van kunstmest zette dit alles in gang: de heide was nu niet meer nodig voor de productie van mest. Ook de ligging van Nederland, een delta van grote rivieren, is een oorzaak voor deze grote diversiteit van de natuur. Enerzijds maakt de delte het landschap aantrekkelijk voor mensen. Anderzijds brengt het water vruchtbaarheid en een groter verscheidenheid aan soorten. De schrijvers prijzen de vroege opkomst van natuurbescherming, waardoor unieke natuur bewaard is ge-bleven. Alreeds in 1899 was er de Nederlandse Vereeniging tot Bescherming van Vogels. Maar het boek wijst ook op het belang van goede natuur
-bescherming. Niet alleen mar van soorten en leefgebieden, maar ook van cultuurlandschap. De schrijvers noemen het opmerkelijk dat er in Eu-ropees verband nog geen concrete afspraken zijn gemaakt over de bescherming van dit landschap. In de Europese Landschapsconventie wordt het belang van landschappen voor de Europeanen nadrukkelijk erkend, maar deze biedt geen concrete bescherming. Met een Europese richtlijn zou dat wel kunnen. Ook zien ze veel heil in regionale afspraken, waarbij boeren hun werk kunnen doen EN historische elementen zoals sloten, hout-Wallen en akkerranden in stand houden. Het boek behandelt de natuur vanuit verschillende soorten landschap, beginnend bij de zee en eindigend
bij het Zuid-Limburgse heuvelland. Achtereenvolgens worden het landschap, de ecosystemen en de soorten in dat (type) gebied behandeld ...
Zo leren we o.a. Dat van de circa EEN miljoen kolganzen uit Noordwest-Europa 69% in Nederland overwintert. Voor het woudaapje, 'n reigertje nauwelijks groter dan een duif, was het Nederlandse zoetwatergetijdengebied belangrijk. De soort is sterk achteruitgegaan: van 200 broedparen in de jaren zestig van de vorige eeuw tot niet meer dan 10 nu. Grenzeloze natuur is uitgegeven door KNNV Uitgeverij: prijs 30 € ...
