op weg naar het begin: fantasie/verbeelding op pad
~*~
Out on
the road again:
the inner landscape of peace & quiet
after all ...
~!@!~
~!@!~
AL
die schilderachtige verhalen -
waren de mensen vroeger dan echt zulke fantasten &
'goedgelovigen'?
En is
onze fantasie zoveel 'anders' dan toen & 'elders'?
Het woord 'fantasie' roept gemakkelijk iets van een negatief oordeel op,
ik zal het te zijnertijd desondanks gebruiken,
maar geef met redenen omkleed de voorkeur aan een ander woord:
verbeelding!
Wat er
in de primitieve mythen gebeurt
is het onder woorden brengen van de ervaring,
maar dan in termen van
verbeelding.
~!@!~
Wat is
verbeelding?
Daarover moet ik helderheid verschaffen om niet te blijven 'ontsporen'
of te doen ontsporen,
omdat het tenslotte om de vraag gaat:
WAT verbeeldden die religieuze mythen dan?
Die vraag wordt hopelijk duidelijk in zijn strekking, als ik het woordje
'verbeelden' voor de gelegenheid even anders spel,
en er ver-beelden van maak,
tot beeld maken ...
Wat wordt ver-beeld?
~!@!~
Er
bestaat al
best wel veel goede,
veel nogal ingewikkelde, en veel 'onontbeerlijke' literatuur over verbeelding:
het meeste daarvan gaat over het verschil in waarde dat aan verbeelding werd [en wordt] toegekend,
EN de daarmee gegeven verschillen in plaats,
die de verbeelding krijgt toegewezen op de weg
die naar kennis KAN
leiden.
Plato
heeft er reeds
uitvoerige uiteenzettingen over,
Aristoteles doet voor hem niet onder,
maar ik heb hun beschouwingen niet nodig dan alleen maar als een soort van achtergrond waartegen ik des te beter kan aftekenen
wat ik er in deze mydiverhaaltjes
mee bedoel te
zeggen.
~!@!~
Want al die
klassieke vertogen
gaan ervan uit dat verbeelding een bestaand iets of iemand verbeeldt,
tot beeld maakt, zo ongeveer als wanneer je een beeld van
koningin Wilhelmina of Juliana laat
vervaardigen.
Dat
beeld
IS niet de koningen,
maar van haar als bestaande persoon
is er een beeld gemaakt.
Verbeelding werkt,
in deze opvatting,
naar een
model ...
~!@!~
In de
religieuze mythe
is daar geen sprake van:
de verbeelding die we daar aantreffen is fantasie, heb ik gezegd,
de voorstellingswerelden zijn
verzonnen.
Niet
zomaar,
alsof ze ter plekke uit de duim gezogen waren,
maar ook weer niet de ver-beelding van iets of iemand,
het verbeelden is niet
afbeelden.
De
eerste vraag
moet dus wel zijn:
WAT komt dan in beelden
terecht?
Antwoord:
de innerlijke verwerking van wat je een ervaring kunt noemen.
Zomaar ervaring?
Nee,
ervaring opgedaan aan het leven zoals dat heet,
aan de barre of verheugende of vertroostende werkelijkheid,
die op de meest onverwachte momenten kan toeslaan,
en in het vat gegoten van een beeld,
dat zich juist door die ervaring
opdringt.
Collectief,
dat moet erbij,
het gaat in de mythische beeldvorming
om een door de gemeenschap gedeelte ervaring,
en niet meer alleen om die van
een enkeling.
~

~

Asih, man, 81 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende