Ondertussen {elders in tijd & ruimte} achterdeuren

Het bestuderen van hartstochten? Trouwe verdiepende boekrecensie van rel & fil door Henk Steenhuis over 'Het raadsel Spinoza' van Irvin D. Yalom; Uitgeverij Balans, A'dam, 432 blz. €20! De schrijver: "Ik koester al lang 'n grote fascinatie voor Spinoza & al jaren wil ik over hem schrijven!" Dit schrijft USA psychiater Irvin D. Yalom i/h voorwoord bij z'n roman 'Het raadsel Spinoza'. Yalom werd beroemd met de boeken 'The Theory & Practice of Group Psychotherapy' & 'Existential Psychotherapy'. Wat moet 'n psychiater met Spinoza? Yalom schrijft dat Baruch d'Espinoza buitengewoon relevant is voor zijn vakgebied, bijvoorbeeld BS's idee dat hartstochten objectief kunnen wor-den bestudeerd: "Ik wilde deze bijdragen graag naar voren halen in 'n ideeënroman." Op vergelijkbare wijze verwerkte Yalom eerder filo-sofische ideeën i/d romans 'Nietzsches tranen' & 'De Schopenhauer-kuur'. Het boek: Deze roman is 'n tweeluik: één deel speelt zich af i/d 17e eeuw van Benedictus de Spinoza, 't andere deel i/d 20e eeuw van Alfred Rosenberg, de andere hoofdpersoon. Voornaamste gebeurte-nis is de zg. 'banvloek' die de joodse gemeente over BS uitspreekt naar aanleiding van zijn ketterse, misschien zelfs zg. 'atheïstische' id-eeën.

't Andere deel gaat over 'n eveneens historische figuur Alfred Rosenberg, die behoorde tot de intimi van Adolf Hitler: vlg. de hoofd-aanklager v/d processen van Neurenberg was AR 'de intellectuele hogepriester v/h 'meesterras' die de haatdoctrine formuleerde welke de aanzet vormde tot de vernietiging v/d joden.' Deze Rosenberg is zó gefascineerd door 't raadsel Spinoza, dat hij diens bibliotheek tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Duitsland laat brengen! Waarom? Mooiste zin: "Er zijn geen rationele bewijzen voor 't hiernamaals." Deze op zich zo onopvallende zin spreekt Bento de Spinoza uit in 't finale gesprek met Rabbijn Morteira, die de joodse gemeenschap @ A'dam leidt. Over BS dreigt 'n banvloek te worden uitgesproken, maar vlak voordat dit gebeurt, probeert Morteira, die goed bevriend was met Bento's vader, z'n zoon op 'andere gedachten' te brengen. Mòcht Spinoza zich bedenken, dan heeft Morteira wellicht de macht om die banvloek te herroepen?!

Dàn spreekt BdS zich uit over 't hiernamaals & is z'n lot bezegeld.

Hoewel er stilistisch van alles op deze roman is aan te merken, springt dit gesprek eruit!

't Is 't geloofwaardigst deel v/d roman. Lelijkste zin: "En volgens mij, Alfred, voel jij je niet thuis in jezelf."

Hoewel deze zin wordt uitgesproken door 'n personage dat net als Yalom psychiater is, is deze zin niet geloofwaardig ... Yalom spit veel teveel & te expliciet i/d psyche van z'n personages, alsof hij niet vertrouwt op zijn lezers. In veel dialogen val je zo door deze ongeloofwaardigheid úit 't verhaal! Even 'n kleine hafsaka: straks of later zien we vast wel weer verder hoe 't alle mydiertjes vergaat
...