~*~
De
macht
van de mydiverbeelding:
op poezie is dit verschijnsel
al helemaal van
toepassing?
Je
zou
de bijbel
als een vorm van poezie kunnen zien:
des christens poetisch
baldakijn!
Is
dat
een overweging
waard?
Ja
zeker
nu de hypotheker
het gansche benedendijkse land
in z'n gruwelijke klauwen
heeft geklemd ten dienste
van het grootkapitaal der belastingontduikers:
vettige heren vergezeld van blonde snollen
in snelle terreinwagens & hemelbedden
hiphoppend van casino naar casino
en van bordeel naar
horecava's.
Duivelse
dronken dikkopjes
met goudberingde vingers,
permanent zwarte gelden witwassend
en wildplassend rondom paleizen &
kastelen,
zwaarbewaakte gevangenissen,
bloeiende medicijnindustrie en als ENIG geloof:
'geld stinkt niet' &
'niemand kan ONS nog
wat maken' ...
De
relatie
tussen religie en poezie is in elk geval 'n
hot item,
dat zowel dichters als gelovigen
[en gelovige dichters vooral?!]
altijd wel weer bezighoudt dwars door
tijd en ruimte
heen.
Dichters
brengen fundamentele ervaringen
onder woorden,
daarvoor houden we er zelfs dichters & schrijvers
op na.
Ze
ver-beelden =
maken tot beelden
voor zintuigen
wat ze
ervaren,
of beter nog:
wat ze zien en horen
maken ze 'van
beeld'.
Sommige
dichters zijn zo verliefd op de taal
[wat voor beeldtaal dan ook],
dat ze zich niet meer zozeer bekommeren
om WAT ze zien,
maar eerder om het procede van
'van beeld' maken.
Als
een sport,
als het ware,
bij wijze van spreken en schrijven,
roepen & rappen,
reppen & rollen ze zich al
grollen makend
over de groene geldgrond
der multimedia en
beoefenen de taalkunst
in dienst van
reklame & royalties,
ripdeals & rijpe
rente.
De
overeenstemming
met de manier waarop de religieuze mythe werkt
- als kijk op de wereld -
is groot.
OOK
daar wordt in termen van permanente verbeelding
onder woorden gebracht wat mensen aan ervaring van de werkelijkheid
opdoen: aan de chaos wordt een wereld 'van betekenis'
ontwrongen.
Nationale
supermarkten van alle business thuis:
luchthavens, containerterminals, knusse landgoederen her en der,
met tentakels die de gansche wereld omspannen ten dienste van het nut
van 't algemeen ~ eerlijk zullen we alles delen ~
ik een beetje meer
dan jij.
Doen
dichters eigenlijk wat anders dan stratenmaken op zee,
luchtwegen onder de grond en schuilkelders bouwen
voor de elite & aanhangende volksmassa's
in virtual cyberspace?
Ze
houden je
HUN kijk op de wereld voor
via commercials
[komkommersjalen met kutkrulspelden
en meterslange leipe lulsmoesjes],
[kijken/horen/zien/luisteren = sterrenreklames
dag & nacht keihard op ALLE
media.
DIT
soort
[en andere] religieuze mythen & mafheden kun je dan ook
best wel doodgemakkelijk lezen als waren ze poezie:
niet 'zomaar' poezie, maar poezie met als inhoud
de grote thema's des
levens.
Neem de
- al eerder en vaker genoemde - Nieuwjaarsmythe van de Babyloniers,
'barbaarse berberse babbelaars bij brood- & bierhuizen',
de Enuma Elisj, waarin de tegenheden van de held van 'het verhaal',
Gilgamesj [daarom heet de mythe ook wel Gilgamesj-epos],
onder woorden worden
gebracht.
Hij
verliest
[net als iedereen vroeger en/of later] zijn vriend[in],
mist de onsterflijkheid op een haar na,
en moet tenslotte toch nog de dood
smaken.
Een
nogal
droevige mythe,
het oeroude droevig lot van alle mensen weerspiegelend
[zie alle oude & nieuwe romans, novelles, gedichten en andere reklame-uitingen van: 'kijk hier ben ik' ~ ik brul/fluister/gil,
DUS ben
IK!]!
De
religieuze mythe
als toonbeeld van een gedicht telkens weer omgevormd tot:
de koning is dood: leve de
koning!
DIE
stelling wil ik met genoegen bevestigen
ook al ben ik het er niet mee
eens?
Als je
haar maar niet telkens weer omkeert,
en gaat zeggen dat elk gedicht dus ook religie
is!
Wat
is een gedicht
eigenlijk?
Je
kunt net zo goed vragen:
wat is leven &
dood!
Ik
waag mij nu
niet meer aan een omschrijving
[dichters en critici zijn het niet met elkaar eens
en zullen dat ook nooit echt worden],
maar neem
tot slot
een voorbeeld
uit het werk van
Willem van Toorn:
een gedicht dat,
net als 't Gilgamesj-epos
en ook al die mydibijbelverhalen
tussen Genesis & Apocalyps,
Veda's & Upanishads
of
'Buddhatales'
een [bijna]
eeuwige trek
van het menselijk bestaan
blijft weerspiegelen voor
ieder van
ons.
Het
draagt als titel
EilandZeker een eiland zijn. Zeker de brug
nog weigeren zolang je kan, de dijk
niet denken. Buiten het bereik
blijven van wat daar op de grens
van lucht en water loert: het land
waar eindeloos hongerig land achter ligt.
Maar wel de steiger teren voor het veer,
de vaargeul openhouden, het uitzicht
bewaren op wat voor ieder kind weer
in dromen opdoemt: later ooit nog van
hier oversteken naar wat daar onzicht-
baar lokkend ligt: de overkant.
OOK
ver-beelding,
iets 'van beeld'
maken.
Maar wat?
Ja,
dat mag de lieve
[of minder lieve] lezer[es]
zelf invullen.
JIJ
kunt dat ook,
als je de ervaring die van Toorn verbeeldt,
deelt.
Naarmate
hele generaties mydidichters
Hun en Andermans ervaringen tot beeld[en] maken
die universeel zijn, in diezelfde mate worden hun & onze eigen gedichten
vertolkingen van wereld[en] vol 'van {allerlei diverse}
betekenis[sen]'.
Het
werk van grote dichters - zegt men -
- althans dat kun je rustig volhouden -
benadert de religieuze
mythe.
Wel te rusten,
slaap zacht en droom er maar weer eens
een flink eind op los:
ook DAT is
...
~
















~#~