new job for Jona


~!@!~

Nieuwe
vertaalbeslissingen:
herhalingen.

engel


NA
de algemene info
nu nog even
naar een aantal
concrete vertaalbeslissingen
die de vertalers van het boek JONA
moesten nemen ...

Zoals
al eerder gezegd:
herhaling speelt een grote rol
in dit boek.

Hieraan
is dan ook bij het vertalen
veel aandacht besteed.

Als het gaat
om woorden die verband houden
met het thema van het boek,
is het van belang om ze zoveel mogelijk
op dezelfde manier
te vertalen!

Aan
de andere kant
moet het wel blijven passen
binnen de eenvoudige, natuurlijke
verteltrant?

Zou je alle gevallen
waarin de Hebreeuwse tekst gadol heeft
met 'groot' vertalen en ra' altijd met 'kwaad',
dan doet de Nederlandse tekst
niet meer natuurlijk
aan.

DAAROM
geen 'grote storm', maar een 'hevige storm' [1:4];
daarom niet 'dit was een groot kwaad voor Jona', maar
'dit wekte grote ergernis bij Jona'
[4:1].

Als echter
in de herhaling van bepaalde woorden
een duidelijke lijn is te bespeuren,
is er veel aan gedaan om DIE lijn in de vertaling
te bewaren.

Een mooi voorbeeld hiervan
is het Hebreeuwse woord jare'
[traditioneel vertaald met 'vrezen'],
dat in het eerste hoofdstuk
een belangrijke rol
speelt:

[in de hevige storm] 1:5
'De zeelieden vreesden'

[na Jona's belijdenis] 1:10
'De mannen vreesden met grote vrees'

[na hun behouden aankomst] 1:16
'De mannen vreesden met grote vrees
de "HEER"'

De woorden 'vrezen' & 'vrees' zijn in hedendaags Nederlands
niet meer zo goed bruikbaar als vroeger.
Eigenlijk combineren ze ook twee verschillende betekenissen:
zowel angst als eerbied of ontzag.

In de vertaling
is nu gekozen voor combinaties
met het bijvoeglijk naamwoord
'bang'.

Daarbij
moest dus climax in de herhaling
behouden worden:

1:5 "De zeelieden werden bang"
1:10 "De mannen werden doodsbang"
1:16 "De mannen werden vervuld met bang ontzag
voor de "HEER"'

De grote overeenkomsten
en minimale verschillen
tussen de beide delen van het tweeluik
worden het best zichtbaar
bij een nauwkeurige vergelijking
van 1:1-3 met 3:1-3.

Wanneer 1:3 & 3:3
naast elkaar worden gehouden,
wordt ook iets zichtbaar van de ironie,
de humor in het boek JONA!
ZO wordt de mydilezer in 1:2-3
even op het verkeerde been gezet.
G ds opdracht aan Jona begint letterlijk met [1:2]
"STA OP, ga naar Nineveh!"
waarna 1:3 volgt met
"EN JONA stond op ... om te vluchten
naar Tarsjisjah"!
Het humoristische effect
van Jona's schijnbare gehoorzaamheid
is in de vertaling behouden
door het woordje 'maar' uit te stellen:
"En Jona maakte zich gereed,
maar vluchtte
naar Tarsjisj"!

[M.a.w.:
inplaats van naar 'rechts' te gaan richting Antiochia [Syria],
vluchtte hij naar Tarsjisj {Paul's geboorteplaats 500 jaar later ...} ...
inclusief PAUL wordt dit zelfs een
driedubbele bodem!] ...

In andere gevallen
zit de humor niet zozeer in de bewoordingen
maar in de beschreven situatie zelf!

In die gevallen
hoeft de vertaling alleen maar te volgen
en zij er geen bijzondere middelen nodig
om het effect zichtbaar te maken?

Enkele voorbeelden:
de slapende Jona tijdens de storm;
de woedende Jona bij een verdorde boom;
de profeterende Jona die met een paar woorden een wereldstad
op z'n kop zet, maar diep ongelukkig is met het succes
van zijn profetie!

Maar ook bijvoorbeeld
de 'geloofsbelijdenis' die Jona uitspreekt
[in 1:9 & 4:2] en die hij helemaal niet zo vroom BEDOELT,
tegenover de oprecht gemeende woorden
van de 'heidenen' in 1:14
& 3:8-9!

DE
mydibijbelboeken
tussen GEN & MAL, MAR & APO
zitten barstensvol met soortgelijke en andere
grappen, grollen &
streken!

In het begin
schiep g d de hemelen & de aarde
& g ds geest zweefde
over het water ...

EN
"ELOHIM" zei: "LICHT" &
het was er ...

&

'ziechroe
torat mosjeh
avdie
asjer tsievietie oto
vechoreev
al-kol-jisraeel
choekiem oemiesjpatiem'

[Male'achie 4:4]

"HOUD je
aan het onderricht van Mosje,
mijn dienaar,
aan wie ik op de berg Horev
[naar believen te parafraseren met
'het gat van de vader' of
'het zwaard']
regels & wetten heb gegeven
die gelden voor
HEEL Israel
['strijder g ds'] ..."

...

en
het vervolg
van dit
laatste OT-mydibijbelvers:

"VOORDAT
de dag van de "HEER" aanbreekt,
die groot is en ontzagwekkend,
stuur ik jullie de profeet ELYA.
en HIJ zal ervoor zorgen
dat ouders zich verzoenen met hun kinderen
en kinderen zich verzoenen
met hun ouders!"

ANDERS
ZOU
IK
HET
LAND
VOLLEDIG
MOETEN
VERNIETIGEN ...

{MAR 1}:

'het begin van de boodschap van Yehosjoea haMasjiach'

{APO 22}:

"Ik verklaar
tegenover eenieder
die de profetie van dit boek hoort:
als iemand er iets aan toevoegt,
dan zal g d hen de plagen toevoegen
die in dit boek beschreven zijn;
en als iemand iets afneemt
van wat in het boek van deze profetie staat,
dan zal g d hem zijn deel afnemen
van de levensboom en de heilige stad,
zoals die in dit boek
beschreven zijn!"

'hij die van deze dingen
getuigt, zegt:
"JA, ik kom spoedig!"
Amen. {ZO ZIJ HET}
KOM, heer Yesjoe!

DE
genade
van onze heer Yehosjoea
zij met u
allen?

#

Voorwaar,
stevige beeldende taal van 'het begin' tot
'het einde'!

Berstensvol
met 'woorden van betekenis'
en 'een plaats van g d'
onder de mensen
van alle tijden,
plaatsen
&
leeftijden?

JAZEKER:
de 'hemelse hypotheker',
die voor ons 'zorgt' van de wieg
tot het graf':
maar we moeten zelf wel
een handje
meehelpen!

As
far as
I know ...

liefdesverdrietverliefdliefdesverdriet
engel
08 dec 2005 - bewerkt op 16 apr 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende