naked lunch in the middle of the night

~!@!~

RITUELEN
zijn prachtig,
ze horen bij religie als groen bij gras.
Deugt het gras,
dan deugen ook de rituelen,
en is er geen gras,
wat stellen rituelen dan
voor?

DE
vraag
komt niet
uit de lucht vallen!
Het geloof, al dan niet in christelijke uitmonstering,
voorstellen als een ritueel, als voltrekking van rituelen,
is een geliefd bastion waarop religie zich terugtrekt in tijden van malaise.
Rituelen zijn er ook nog,
wat religie verder ook aan geloofwaardigheid
heeft ingeboet ...

Inderdaad,
ze zijn er, en zullen er wel blijven.
En ervan genieten, eraan meedoen,
geen mens die op z'n tijd niet voor die verleiding
door de knieen
gaat.

Maar
er kleeft iets dubbelzinnigs aan
het ritueel?

De
godsdienstwetenschap
heeft ons duidelijk gemaakt
dat mythen en riten bij elkaar horen,
het ene [de mythe] is er niet zonder het andere [de rite]
en omgekeerd!

HOE
moet het nu
als de mythe verstek laat gaan,
de plaatjes voor standen van zaken worden gehouden,
en de standen van zaken [ik loop de hele volgorde nog maar eens langs]
door de mand zakken
en steeds dieper
vallen?

DAN
blijft het ritueel over zonder dat het op de mythe kan
terugvallen.

Het
naakte ritueel,
de naakte rite [als je dat woord liever wilt] zie ik
als de graten van de vis:
ze zijn stevig, ze zijn van huis uit het gebinte van de religieuze overlevering, maar als er geen mythe meer is, waaraan rituelen stevigheid moeten verlenen, dan hebben de riten hun religieuze waarde
verloren.

Ze staan
nergens meer voor dan voor geruststelling,
religie als geruststelling,
als zekerheidsgever,
en DIE vorm van religie heb ik gebruiksgeloof genoemd:
rituelen die moeten dienen om het profijt van de religie vast te houden,
kortom,
het profijtbeginsel op religie
toegepast.

Rituelen
seculariseren dan ook gemakkelijk tot gebaren,
tot een leven los van hun
oorsprong.

Een
kruisje slaan,
je ziet het de eerste de beste voetballer ook doen,
die zijn doelpunt als een godsgeschenk
opvat.

Met
Yehoshua haMashiach
heeft dat gebaar helemaal niets te maken,
en met g d al evenmin: meer met 'brood & spelen' van het 'heilige'
Romeinse rijk dat in DIT teken de kans zag
[om toch nog] te
overwinnen?

~!@!~

OOK
van de mythe
kun je zeggen dat ze verritualiseerd wordt,
maar dan begeef ik mij in behoudende kringen.
DAAR wil men elke zondag hetzelfde horen,
anders is men er niet gerust op
dat het leven nog wel
een goede richting
ingaat?

De dogma's
worden dan tot christelijke mantra's,
en mantra's zijn er voor ritueel
gebruik!

De woorden
worden spreuken
die moeten brengen wat wordt uitgesproken,
zoals de consecratieformule van de H. Mis dat
[volgens de RK-leer]
doet ...

De Reformatie
had groot bezwaar tegen die voorstelling van zaken,
ex opere operato kan het woord niet werken:
dat is niet meer het woord.

BIJGELOOF,
zeiden ze, het woord als automatisme kan niet!
Inderdaad: het siert het behoudende protestantisme dan ook niet
dat zo ZO dicht in de buurt komt
bij wat ze van huis uit
zo verfoeide?

~!@!~

ZIJN
rituelen dan
onzin?

Nee,
om terug te grijpen naar het begin van dit mydiverhaal:
zolang ze begeleid worden door mythe,
door geloofsvoorstellingen,
door de plaatsjes van de religie,
is er niets aan de hand!

DAN horen beide,
leer en rite, bij elkaar zoals de rechter-
en de linkerhand?

~!@!~

Maar ook
in zijn oorspronkelijke context is het ritueel geknipt voor gebruiksgeloof.
Want riten vragen niets.
Ja, als je een kaarsje voor de heilige Maagd wilt branden,
dan n moet je een geldstuk in het gleufje van het offerblok stoppen,
dat is waar.

Maar daar blijft het bij.

En mantra's prevelen,
rozenkransen of het Onze Vader,
het kost tijd,
ook dat is waar.

Maar verder niets.

~!@!~

MENSEN
zijn rituele dieren
[remember machochimp & madam bonobo met hun gewelds- & seksritueel?], daar gaat niets van af,
je kunt er ook niet echt iets op tegen hebben:
DAT ligt nu eenmaal in de aard van
homomachobonobo?

In vrijwel
alle sectoren van het bestaan,
niet in het minst in die van de religie,
houden we er een beperkt repertoire
op na.

Maar
als we dan TOCH niet zonder freewheelende handelingen kunnen,
waarom dan geen rituelen die 'van betekenis' zijn voor mens &
wereld?

Ik bedoel
de omgang tussen mens & mens,
zoals die geritualiseerd is in vriendelijkheden,
in ruis, in goeie morgen, en wat
al niet!

Het ritueel
moet de straat op.
de kerk uit,
doen wat je moet doen om mens te zijn [en te blijven 'worden'!]
ook in de voorgegeven, rituele kaders van de cultuur
waartoe wij NU
behoren.


~~