'n karretje o/d zandweg: 'k heb m'n wagen vol met

(kabp79) Zodra twee of drie Farizeeërs samen de TORAH bestudeerden, dachten ze, net als de christenen, dat de sjechina in hun midden was.

In Yavneh ontwikkelden de Farizeeën 'n spiritualiteit waarin niet meer de stenen Tempel, maar de studie van de torah 't voornaamste middel was om de goddelijke aanwezigheid te ervaren. Maar anders dan moderne bijbelgeleerden waren ze er niet op uit de oorspronkelijke bedoelingen van een bepaalde bijbeltekst te achterhalen. Net als Dani'el waren ze nu vooral op zoek naar de actuele betekenis.

Volgens hèn bestond er niet één bepaalde, gezaghebbende manier om de tekst te lezen: terwijl aardse geschiedenis zich voltrok (als 't 'volgeladen karretje', moest zelfs 'g d' z'n eigen torah blijven bestuderen om de wáre betekenis ervan te kunnen ontdekken. De rabbijnen noemden hun exegese/uitleg/vertaling MIDRASJ, 'n woordje dat is afgeleid v/h werkwoord DARASJ, 'zoeken' of 'onderzoeken': die betekenis v/d tekst stond niet meer bij voorbaat al vast!

De ver-taler/uitlegger/exegeet moest daarnaar op zoek gaan, omdat telkens als 'n jood 't woord van g d i/d bijbeltekst ontmoette, 't iets anders betekende & 'de tekst' was nu eenmaal onuitputtelijk (als spirituele 'genetische' code 'in evolutie'? Rabbijnen wezen er graag op dat koning Sjlomo ter ver-klaring van elk vers v/d torah 3000 gelijkenissen gebruikte & dat hij van elke gelijkenis 1005 interpretaties kon geven: dit betekende dat er zo'n 3 miljoen verklaringen waren voor elk stukje tekst. 'n Tekst die niet radicaal geherinterpreteerd kon worden om de actuele behoeften te bevredigen was dan ook dood: de geschreven/voorgelezen woorden v/d bijbel moesten steeds weer opnieuw door 'verlichting' tot leven worden gebracht ...

Pas dàn konden ze de goddelijke aanwezigheid openbaren die in 'g ds torah' verborgen lag: midrasj/ontdekking was geen zuiver intellectuele be-zigheid, studie was nooit 'n 'doel op zichzelf', maar moest leiden tot 'praktisch handelen in de wereld'. 't Was de taak v/d vertolker die torah toe te
passen op z'n eigen situatie & haar iets te laten zeggen over de situatie van àlle leden van z'n gemeenschap/gezelschap: 'n duistere passage kon zo dus nooit 'alléén maar' verklaard worden, maar óók altijd worden toegepast op de belangrijkste actuele kwesties!

Je had 'n tekst niet begrepen als je nog geen manier had gevonden om hem 'in praktijk' te brengen? De rabbijnen noemden de 'heilige tekst' nu MIKRA: 'n 'oproep' die 't joodse volk tot DADEN aanspoorde. 't Leidend beginsel van midrasj moest bovenal mededogen zijn om mensenleven op aarde leefbaar, verteerbaar & ècht vruchtbaar te kunnen maken.