Op
de ene
of andere manier
is die eerste eeuw
van onze jaartelling een periode
die nu blijkbaar heel erg vergelijkbaar
is met de onze aan het begin
van de 21ste eeuw:
allerlei culturen
komen met elkaar in aanraking
die tevoren amper van elkaars bestaan afwisten
& afgescheiden van de andere volken voortleefden
in verre woestijnen, op beboste berghellingen,
in eenzame oerwouden, op afgelegen eilanden
& zelfs in & tussen
grote steden!
Toentertijd
stond het Romeinse imperium
op het hoogtepunt van zijn bloei met oorlogen voor de Pax Roman{i}a?
Gedisciplineerde legioenen veroverden steeds weer nieuwe landstreken niet alleen maar
met de beschikbaar gekomen moderner wapens & hun zich ontwikkelend technisch kunnen
maar ook met de koloniale ideeen,
handelsgeest & euangelies!
Ze brachten allerlei
nieuwe godsdiensten & gebruiken mee,
maar lieten bovendien ook nog nieuwe wegen & steden achter: de fundamenten
van nog een 'new brave world' werden gelegd
via noodzaak & willekeur?
In afgelegen hoekjes
en gaatjes van dit imperium
werden ook de fundamenten gelegd
van 'n gans ander soort: aanvankelijk haast
door niemand opgemerkt, behalve door 'n handjevol
jaloerse tegenstanders en 'n bonte groep nooddruftige aanhangers
van alle rangen & standen was er alweer 'n nieuwe godsdienstige & religieus
filosofisch & politiek economische beweging begonnen die via dope
hope en verlossing preekte van verovering, bezetting,
onderdrukking, uitbuiting, slavernij,
wreedheid, ziekte
& ellende?
Ongeveer
al binnen 'n eeuw
had die "ontdekking" zich verbreid door heel Zuid-Europa
en tot ver in Afrika & Asia terwijl 't zo'n driehonderd jaar later
zelfs de officiele [staats]religie zou worden
van 't verbrokkelende
imperium!
't Zogenaamde
'christendom' had,
tegen alle verwachtingen in,
de hatelijke uitspraak van haar allereerste tegenstanders
in vervulling doen gaan: 't had de wereld
ondersteboven gekeerd
& alles op z'n
kop gezet?
Het heeft
in de loop der
daaropvolgende eeuwen
nog veel meer ingrijpender & langduriger veranderingen
veroorzaakt [tot op de mydidag van vandaag]
dan 't wrede imperium
waarbinnen het eerst
was ontstaan?!
Door
alle eeuwen
heen gingen bij
de joden 't behoren
tot een bepaald volk &
het blijven vasthouden aan 't geloof
van de aartsvaders &
-moeders samen.
Praktisch
alle joden
erkenden de Wet
als 't enige echte richtsnoer
voor geloof en leven: ook de sadduceeen vormden hierop geen uitzondering
en in zoverre hadden ze eigenlijk geen ander uitgangspunt dan de farizeeen
& de diverse andere groeperingen
& 'sekten'?!
De sadduceeen
vormden dan wel 'n politieke partij,
maar daarnaast moet onderstreept worden dat ze als godsdienstige groepering optraden:
ook zij wilden [desnoods met alle geweld] binnen 't raam van hun wet blijven met allerlei kunstgrepen
& aanpassingen aan de onvermijdelijke tand des tijds!
De farizeeen hebben tijdens de regering van verschillende hasmonese vorsten
allerhande pogingen ondernomen om deze Wet in al hun binnen- & buitenlandse verhoudingen te laten blijven domineren. Ze waren toen dan ook al hard op weg geweest om uit te groeien
tot 'n soort van confessionele politieke organisatie, a.h.w. zelfs de eerste
'in de bekende geschiedenis'?
Dat hebben de sadduceeen
tijdens de regering van Johannes Hyrkanus dus weten te verijdelen:
ook al mochten de farizeeen onder koningin Alexandra nog eens terugkeren
& een goede tijd hebben, ze zagen al spoedig in dat deze van zeer korte duur was
& trokken zich daarna weer terug op vertrouwde stellingen
van waaruit ze niet zo gemakkelijk verdreven
zouden kunnen worden!
Zij kregen een volstrekt a-politieke belangstelling
& vervielen eigenlijk tot een vorm van tijdloos spreken over de uitleg van de Wet:
het interesseerde hen blijkbaar nauwelijks of nakomelingen
van Herodes dan wel Romeinse landvoogden
regeerden in ' joodse land?!
Oneindig veel energie
werd dan ook besteed aan de behandeling van kwesties die soms op geen enkele manier
meer aktueel konden worden genoemd & die in enkele gevallen helemaal niets
in de praktijk voortkwamen of konden komen.
Zelfs toen de Tempel in 70 NC verwoest was
gingen de farizeeen onvermoeid door met het opwerpen v/d meest uiteenlopende vragen
& 't ontwerpen van gekunstelde antwoorden over offers die bij allerlei gelegenheden verplicht voor-geschreven waren & over de wijze waarop de grote feesten in 't heiligdom gevierd moesten worden.
Soms werd na lange discussies in volle ernst bij meerderheid van stemmen een beslissing genomen:
er werd nu geargumenteerd alsof die kwesties van uiterst vitaal belang waren
& voor onmiddelijke uitvoering in aanmerking zouden komen.
De leermeester trainde de leerling in het bedenken van spitsvondige vragen
zodat een volgende generatie, steunende op die inmiddels verkregen antwoorden kans kreeg
om nog weer verder in een in vele opzichten volkomen irreele wereld door te dringen.
De sadduceeen kwamen op hun beurt
ook tot de slotsom dat wetsvoorschriften in hun politiek niet meer gebruikt konden worden
& hoewel ze zich aan de wet gebonden wisten, wilden ze niet als confessionele partij optreden: godsdienstige overtuiging was eigenlijk niet zo'n goed uitgangspunt
voor het bedrijven van 'moderne politiek'?!
Er vond bij de sadduceeen
een verdere ontkoppeling plaats tussen religie & politiek
die tot precies het tegenovergestelde resultaat voerde als bij de farizeeen.
Trokken die farizeeen zich steeds meer terug in hun godsdienstig geisoleerde element
& wijdden zij zich met hartstocht aan de voortgaande beoefening van de wetsstudie,
de sadduceeen hadden slechts geringe belangstelling
voor allerlei hypothetische vragen over het geloof
& 't geestelijk leven {voor
en/of na de dood}!
Al hun aandacht
bleef zo dus vooral uitgaan
naar 't bemachtigen van stabiele winstgevende posities & het zoveel mogelijk bekleden
van belangrijke machtige posten
in de samenleving.
Dergelijke
tweedelingen kun
je nu bijna in elk land tegenkomen
tussen bepaalde fanatieke stromingen
binnen religies & ietwat
gematigder seculiere
bewegingen.
Ons
'nu' is
[bijna] 'n 'direct'
gevolg van ons
'toen' [zou je
dus kunnen
zeggen!]?

