~*~
Over
Moord en
Woord, Verhoren &
hand/oog/mond/oor/voet
knie neus tanden tong gevoel verstand e.d.
Koning Yosia@Yeroesjalayiem rond 600 BC en de hogepriester van de Tempel!
Yosia wilde, waarschijnlijk uit politieke motieven, de verering van YaHWeH/Elohiem
als volksg d van Yehoedah/Israel beperken tot de Tempel@Yeroesjalayiem;
alle andere tempels moesten
verdwijnen.
Maar
hoe moest
hij dat nu
weer eens bewerkstelligen?
De mondelinge overlevering
stond immers meerdere te tempels toe?
Toen werd er als een deus ex machina in de Tempel@Yeroesjalayiem
ineens een tekst 'gevonden', die van de hand van Mosjeh zou zijn, de grote held uit het verre verleden van meer dan 700 jaar geleden, en in zekere zin dan ook nog eens
'DE stichter van de natie'.
In DIE tekst,
waarschijnlijk de oudste vorm van het boek Deuteronomium/Devariem,
staat dat er maar EEN Tempel mag zijn, op EEN bepaalde plek die G d zal aanwijzen, en DAT is Yeroesjalayiem.
De hogepriester
brengt de plots opgedoken tekst dan naar koning Yosia en leest hem voor?!
DIE tekst was een product van de schrijverswerkplaats van de Tempel.
Van de meeste teksten bestond lange tijd maar EEN enkel exemplaar,
dat als een soort van moederkopie werd bewaard en als instructie diende voor andere schrijvers
die dat materiaal dan weer mondeling
doorgaven?
Om
de veertig jaar
moesten er dan ook nieuwe kopieen gemaakt worden,
omdat het materiaal al gans & helemaal versleten was.
DAT was dan ook meteen HET moment om, onder priesterlijke goedkeuring, die teksten te reviseren. Doorgaans was de hoofdschriftgeleerde, de 'opperschrijver' in de Tempel @ de Stad Yeroesjalayiem, verantwoordelijk voor een nieuwe
tekstredactie.
Het
voorbeeld
van koning Yosia
laat dan ook duidelijk zien dat de koning wel degelijk invloed had,
maar dat de productie van gezaghebbende teksten toch bij de Tempel lag
en dat de Tempel met de 'gevonden', ideologisch gereviseerde editie en versie van Deuteronomium/Devariem
aan koning Yosia de legitimatie verschafte om de lokale tempels te laten vernietigen
in zijn staats- &
'g dsbelang'?!
Datzelfde
schrijversproduct Deuteronomium/Devariem
is dan ook tevens HET scharnierpunt van de overgang van een mondelinge
naar een wat meer schriftelijke cultuur, en het luidt op die manier en wijze
de vorming van de bijbelse canon in.
"Bij Deuteronomium/Devariem zie je gebeuren dat een tekst, die meerdere tempels verbiedt,
kennelijk zwaarder gaat wegen dan de mondelinge overlevering die dat WEL toestond:
op het moment van cultuuromslag, die zich overigens in dezelfde periode ook elders voordeed,
ontstaat de behoefte om aan de geschreven tekst een aparte status toe te gaan kennen.
En ZO worden schriftelijke bronnen dan ook zeer 'gaandeweg' DE belangrijkste gezagsdragers:
er vindt een overdracht plaats van het persoonlijke gezag en de kennis van de priester,
de profeet, de medicijnman/sjamaan, naar
EEN bepaalde geschreven
tekst!
Levende
profeten worden boeken:
en van lieverlee ontstaat dan de idee dat al die bijbelse teksten
dan ook eigenlijk helemaal geen 'mensenwoorden' meer zouden zijn
maar "HET Woord
van G d"!?"
De kracht van
al dit soort van mydiverhaaltjes
zit er dan ook volgens 'bartjens' in dat wij consequent weten
aan te tonen HOE cruciaal de rol van {her}vertellers en {her}schrijvers als professionele beroepsgroep
is geweest door definitie
en interpretatie?
Immers,
"ZO zetten we een streep door de gebruikelijke nog steeds ietwat romantische visies!?
Bijbelschrijvers waren GEEN profeten, GEEN bevlogen individuen of charismatici:
maar ze waren vooral in de eerste plaats kundige handwerkslieden,
die hun beroep op een hoog niveau uitoefenden en een niet te onderschatten invloed hebben gehad!
Het is dan ook inderdaad niet teveel gezegd
dat DEZE 'elite' van schrijvers de oorspronkelijke
orale religieuze cultuur van Israel heeft getransformeerd
tot een religie van
"Het Boek"?
Het was een
zeer geleidelijke en verleidelijke, maar
niettemin ook erg {R}evolutionaire verandering, die de geweldige kracht van het medium schrijven aan-toont: uiteindelijk zijn die schrijvers DE belangrijkste cultuurdragers van Israel [en de rest van de wereld] geworden tot op de virtuele cyberspeciale mydidag
van vandaag aan toe!"
"Scribal Culture
& the Making of the Hebrew Bible",
Harvard University Press
ISBN 9780674024373,
401 pg.
Euro39,75
~@~