mydidvd rel & fil: niet meer geneigd om ons lot te

Technologie
stelt ons in staat
om onze menselijke conditie
ietwat op te {t}rekken voorbij
onze natuurlijke grenzen!

Waar houdt de mens op & begint de robot?
Kunststof ooglenzen, hartkleppen & heupgewrichten hebben we al,
maar met wat voor technische hoog-standjes verbouwen we komende decennia ons lichaam?

Hoezeer zal de techniek ons uiterlijk,
en misschien zelfs ons innerlijk gaan bepalen? Wat vinden wij ervan?
Kan 't z.g. "christendom" nog wel 'n rol spelen bij 't formuleren van 'n antwoord?
Om nu ook op die vragen 'n antwoord te kunnen vinden, organiseert de STM [Stichting Thomas More
v/h Radboudstichting] in de week van 23 t/m 27 augustus a.s. 'n masterclass voor studenten & overige geinteresseerden onder de titel
'God, mens & techniek'!
Rene Munnik, bijzonder
hoogleraar namens de STM a/d UT/Universiteit Twente,
beantwoordt {in Trouw} vijf vragen
over de neorelatie tussen
geloof en techniek.

WAT
HEBBEN GELOOF
& TECHNIEK MET
ELKAAR TE MAKEN?
Van oudsher heel veel: 't christendom
is een schriftreligie en schriftreligies konden pas ontstaan na de uitvinding van het schrift.
Later schetste de Engelse filosoof Francis Bacon in zijn boek "The New Atlantis" uit 1627
[de tijd van Mat Gargon & Betje Wolff na Benedictus/Baruch d'Espinoza & Cock]
een utopie van een technologisch
gerealiseerde heilstaat
...

Hij voegde er een lijstje met technologische doelen aan toe die ook nu nog steeds heel actueel zijn:
middelen tegen ziekten, pijn, veroudering en voor verbtering van het verstand, Zijn Nieuw Atlantis was dus
in feite geinspireerd op religieuze verbeeldingen van het Nieuwe Yeroesjalayiem. Alleen maakte hij er een technologisch project van.

Dat technologische project dendert verder: met de huidige stand van wetenschap en techniek, vooral op 't
gebied v/d zogenaamde converging technologies ~ 't samenstel van nano-, bio-, informatie- & cog-nitiewetenschappen ~ kunnen we op voorheen nog ongekende schaal aan onszelf blijven doorsleutelen.

Was de medische wetenschap tot nu toe gericht op herstel en genezing, tewgenwoordig denkt men zelfs weer aan mensverdetering, juman enhancement. Dat is het inzetten van levenswetenschappen om de menselijke conditie op te rekken tot voorbij haar natuurlijke grenzen: tegengaan van veroudering, verhoging van leervermogen & (sociale) intelligentie of prestaties van allerlei aard. Kortom: de constructie
v/d mens naar wens, of zelfs de volmaakte mens. Maar kun je dit nog op menselijkheid bedachte inzet van de techniek noemen, of gaat het om 't vermogen om tekortkomingen te aanvaarden?

Kunnen we dat dan nog wel, onze tekortkomingen aanvaarden?
Vroeger beter dan nu. Lange tijd vertelde de religie ons dat we niet al teveel redenen hadden voor zelf-genoegzaamheid: we waren nog eindig, kwetsbaar, geneigd tot alle [vormen van] kwaad, en bovenal sterfelijk. De religie hield mensen eraan zich moreel te verbeteren en hun lot te dragen. Die boodschap
is nu meestal niet zo populair meer, maar dat betekent niet dat we nu al zo tevreden zijn met onszelf!

De kwetsbaarheid & de sterfelijkheid zijn er ook nu nog steeds. Bovendien heeft het moderne leven veel weg van 'n competitiestrijd, die eist dat mensen vitaal blijven, hun talenten [blijven] ontplooien & 't liefst
excelleren. Op dat vlak blijft er nog heel wat te wensen over, want niet iedereen heeft nu eenmaal even-veel talenten, en mensen worden nu eenmaal altijd wel 'n keer ziek en/of oud. Maar inderdaad, we zijn nu niet meer zo geneigd om ons in dat lot te [blijven] schikken. In een wereld waarin vooral succes telt,
is lotsaanvaarding vooral een vies woord geworden. Dus willen we dat lot [steeds meer] in eigen hand nemen & we hebben inmiddels heel wat [meer] technische middelen om dat te doen.

Daar is toch niets mis mee?
Misschien toch wel! Die poging om in naam van de mens de menselijke conditie technisch te verbeteren, begint tegenwoordig wel wat meer tegensterijdigheden te vertonen. Want als je maar lang genoeg door-gaat met het verbeteren van mensen met allerlei technologische ingrepen, implantaten & protheses,
dan stelt zich vroeger of later de vraag waar de mens ophoudt en een soort van 'robot' begint?!

Is dat geen thema uit een sciencefictionfilm?
Dat zou je kunnen denken, ware het niet dat daar in wetenschappelijke kringen al serieus over blijkt te worden gespeculeerd. Men spreekt daar over transhumanisme. Dat is de poging om de mens technisch
[zo] te transformeren tot ' post-humaan wezen ~ ' cyborg of mens-machinehybride die de menselijke
conditie achter zich laat. Maar kunnen dergelijke pogingen om de mens te overwinnen zich nu nog wel
rechtvaardigen met een beroep op menselijk welzijn?

Wat is daarop uw antwoord?
De ontwikkelingen die we al eerder noemden, schreeuwen om een maatschappelijk & politiek debat:
waar willen we naartoe met onszelf? Tegen de achtergrond van dit debat kan religie [alweer] 'n rol
blijven spelen. Ten eerste in het maatschappelijke debat zelf: NAAR VERWACHTING ZIJN DE IETWAT
MEER BEHOUDENDE CHRISTELIJKE GROEPERINGEN HET MEEST TERUGHOUDEND
TEN AANZIEN VAN ZAKEN ALS MENSVERBETERING
EN TRANSHUMANISME.

Ten tweede vanuit de geschiedenis:
DE MENSVERBETERAARS
& TRANSHUMANISTEN ZIJN IN FEITE
VERRE ERFGENAMEN VAN RELIGIEUZE HEILSVERWACHTINGEN.

We hebben hier ervaring mee en
die ervaring moeten
we [beter]
inzetten.

Voor informatie & inschrijving: zie
www.thomasmore.nl/masterclass








Have a nice day & speel er maar mee!