myDiboegbeelden -drogbeelden -afgodsbeelden a.s.o.

'n Andere belangrijke figuur i/d ontwikkeling v/d psychologie van religie was Sigmund Freud, al verschilde zijn benadering heel erg van die van William James. SF stelde z'n algemene theorieën op naar aanleiding v/d dingen die zijn patiënten hem tijdens hun psychoanalyse vertelden: hoewel hij slechts 'n enkele casus heeft beschreven waarin religie 'n centrale rol speelde.

Die situatie ging om de 'wolfman', in wie religie & obsessie nauw verweven waren. Dat bracht SF tot de veronderstelling dat religie 'n universele vorm was van 'n obsessieve neurose. In feite was SF's psychologie van religie nauwelijks gebaseerd op gegevens: 't was veel meer 'n combinatie van algemene psy-choanalytische theorieën & z'n persoonlijke vijandigheid tegenover religie.

Hij heeft verschillende boeken over religie geschreven, waarin hij telkens 'n andere benadering koos. 't Meest heldere is The Future of an Illusion, waarin wordt beweerd dat religie slechts 'n 'illu-sie' was, wat voor hem 'n technische term was voor wensvervulling.

SF's opvolgers hebben aangegeven dat wat hij illusie noemde, religie inbegrepen, feitelijk van groter waarde is voor mensen die zich in 't leven proberen staande te houden & daaraan stevig trachtten vast te klampen, dan hij zich heeft gerealiseerd.

SF's benadering van religie werd in enigszins aangepaste vorm voortgezet door Carl Gustav Jung die, terwijl Freud zich uiterst kritisch had uitgelaten over religie, er veel welwillender tegenover stond. CJ's benadering van religie was wel zo wonderlijk, dat velen zich nogal slecht bij hem op hun gemak voelden. Jung maakte onderscheid tussen het ego, 't middelpunt van een bewust leven, & 't 'zelf', de HELE persoonlijkheid die 'n mens in potentie kan worden. Voor CJ is dit 'zelf' 't 'beeld van God' i/d psyche, & 't proces van 'individuatie' (dwz. van 'n egocentrisch leven naar 'n op zichzelf geconcentreerd leven) is in bepaalde opzichten analoog aan onze religieuze 'redding'.

CJ vermeed de vraag of 'r buiten de psyche 'n god was & zei meestal dat dit 'n vraag was voor hem als psycho-loog: Jung had veel meer belangstelling voor de betekenis v/d christelijke leer dan de meeste andere psychologen & hij schreef bij voor-beeld dan ook lange essays over de 'mis' & de drie-eenheid'. Hoe staat het nu tegenwoordig met de huidige psychologie van religie? ...

De psychologie vannreligie hield zich halverwege de 20ste eeuw nog vrij rustig, maar deed vooral de laatste jaren nu wel weer eens flink van zich spreken: ze is nu meer expliciet wetenschappelijk geworden & 't merendeel v/h psychologisch onderzoek naar religie gebruikt nu dan ook kwantitatieve methoden. Er zijn op dit moment geen grote psychologische theorieën over de religie, maar 'r is wel veel belang-wekkend inzicht verkregen in verscheiden specifieke aspecten van religie. Misschien dat 'n paar voorbeelden 'n idee kunnen geven van onze huidige situatie?

In myDi lijken religieuze motieven meestal de stokpaardjes van Patrice & Kroeskopje samen met 'n klein handjevol andere mydiertjes: 'n vol evangelie pinkstergeloof, de Jehova's Getuigen, wat protestanten & katholieken, New Agers, 'heksjes' & fervente tegenstanders van alles wat ook maar iets zweemt naar 'God'/kerk/geloof e.d.? De commercie & de mode hebben die rollen overgenomen naar 't schijnt, samen met de gebruikelijke verwijzingen naar hebbedingetjes, elektronische technologietjes, make-up & 'allerlei drogbeelden'?!