Met dank aan Lynn Berger @ NRC NeXT & dergelijken!

Nog vóór 't eind v/d 15e eeuw was 't @ EU 'n systeem ontstaan om uitgevers te beschermen tegen ongeautoriseerde uitgaven van hun boeken. Plaatselijke overheden verleenden 'n drukker 't exclusieve recht om 'n bepaald boek uit te geven: in ruil voor dat privilege eisten ze (vooraf) inzage in, & contrôle over, de inhoud van dat boek. 't Privilege-systeem gaf overheden aldus 'n handig censuurmiddel, maar de geldigheid van 'n privilege beperkte zich nog tot de 'grenzen v/d macht'?! 'n Milanees privilege bv. betekende @ Paris nog niks & er onsptstond daarom dus ook al snel 'n internationaal, deels ondergronds netwerk voor de ongeautoriseerde vertaling, heruitgave & distri-butie van boeken. Denkers als John Locke & JeanJacques Rousseau hadden hun internationale faam grotendeels te danken aan deze neo- praktijk, die tegen 't eind v/d 17e eeuw 't stempel 'piraterij' kreeg opgedrukt.

I/d 17e & 18e eeuw was dus ook NL 'n belangrijke spil in 't nieuwe 'piratennetwerk': Hugenoten bv. die 't zeer onderdrukkend regime in Frankrijk noodgedwongen waren ontvlucht, vonden @ NL nu 'n veilig heenkomen voor zichzelf EN hun boeken! Zo werd ook 't meesterwerk v/d Franse filosoof Pierre Bayle, 't Dictionaire Historique et critique, uitgegeven door de Rotterdammer Reinier Leers. Die kritische, maar tolerante Bayle geldt daarom dan ook als 'n belangrijke voorloper v/h Verlichtingsdenken:
stelt Adrian Johns, hoogleraar geschiedenis aan de University of Chicago. Nu handelden die Nederlandse piratendrukkers niet per se uit naam v/d Verlichting: ze waren vooral slimme zakenlieden die alweer een gat i/d markt zagen & ze verschilden in dat opzicht niet eens ze heel veel v/d mannen die je in een donker steegje 'n illegale dvd proberen te verkopen (of allerlei andere "psychedelicatessen" & merkwaardige contrabande?! Voltaire schetste de Nederlandse drukker onbarmhartig als iemand die niet wist hoe hij moest lezen, maar wel hoe hij miljoenen kon verdienen aan Fransen die konden schrijven. Maar ordinaire motieven (van wat voor aard verder dan ook), 't resultaat was ongeveer hetzelfde: vlg. Robert Darn-ton, hoogleraar geschiedenis aan Princeton, was er zonder piraterij nooit 'n Franse revolutie geweest.

Ik (Chai) vraag me dus ook al vele jaren af wat er sinds die beroemde/beruchte 'zestiger jaren' van de vorige eeuw aan de gang was (is & zal zijn) via zg. beatniks, hippies & 'flowerpowerchildren' die je overal kon tegenkomen tussen ons ouwe A'dam Groot Mokum, Parijs, Berlijn, Praag, Milaan, Rome, London & New York (ooit Nieuw A'dam) & al die andere steden 'all Around THE World' t/m de myDidag van vandaag & i/d komende jaren 'Here, there & everywhere' ... let IT be? Lucy in THE Sky with Diamonds? Smartshops? Met big Brothers & little Sisters? What about ... Vul zelf maar in ...! Lots of New & Old Idols, MADHATTERS, Peter Pansfluitisten & dagboekaniers ...!!!!!!