zijn aanpak op een manier die moderne exegeten niet zouden afwijzen: 'als de euangelies ook boeken zijn als alle andere boeken, had ik gelijk om ze op dezelfde manier te behandelen als de hellenist, de arabist & de indoloog dat eveneens doen met de beroemde docu-menten die ze bestuderen.!' Als historicus die 'maar één zorg heeft: de kunst van de waarheid', plaatst hun zich tegenover de theoloog, die 'maar één belang heeft: zijn dogma'! Renan heeft 'n bres in de geest van het gecultiveerde publiek geslagen en de exegeten zetten hun werk voort, steunend op nieuwe elementen uit het historische en archeologische onderzoek, en slaan nieuwe wegen in.
Wanneer wordt exegese ook wetenschap? Dankzij deze twee eeuwen van wetenschappelijke exegese wordt er zodoende meer bekend over de context waarin de vertellingen v/h NOT zijn geschreven & over de intentie van hun auteurs. Ook kan hierdoor worden gepro-beerd om een kritische, zij het nog steeds heel onvolmaakte verdeling te maken tussen de passages met de grootste historische waar-schijnlijkheid èn díe passages die vooral lijken voort te komen uit allerlei uiteenlopende mythische verhalen & mysterieuze legenden.
Overigens zijn de exegeten het onderling nog maar heel zelden met elkaar eens, zó moeilijk is het om al die voors en tegens echt in aanmerking te nemen. De enige werkelijke consensus onder de onderzoekers - van welke achtergrond dan ook - is misschien wel zo'n historische 'zekerheid' dat Yehosjoea bestáán heeft. We hebben voor zijn bestaan dan ook weliswaar geen absoluut wetenschappelijk 'bewijs', zoals dat er bijvoorbeeld is voor 'n Julius Caesar, dankzij o.a. de munten, archeologische sporen & zeer uiteenlopende teksten.
Niettemin zijn er voldoende elementen die hè mogelijk maken om vast te stellen dàt er werkelijk een Jood heeft bestaan met de naam Ye(ho)sjoea: HÍJ is waarschijnlijk enkele jaren voor het begin van onze jaartelling (& níet i/h jaar '0'
geboren @ Natseret @ Galilea (& niet in Bethlehem in Yehoedah/Judea) & werd i/d jaren 30 onder Pontius Pilatus gekruisigd @ YEROESJALAYIEM na 'n kort wisselvallig, 'rondtrekkend' (?) openbaar leven!