last not least feast with the beast from the east!

Ich fuerchte mich so vor der Menschen Wort
Sie sprechen alles so deutlich aus:
Und dieses heisst Hund and jenes heisst Haus
und hier is beginn und das Ende is dort.

Mich bangt auch ihr Sinn, iher Spiel mit dem Spott,
sie wizzen alles, was wird und war;
kein Berg ist ihnen mehr wunderbar;
ihr Garten und Gut grenzt grade an Gott.

Ich will immer warnen und wehren: Bleibt fern.
Die Dinge singen hoer ich so gern.
Ihr ruehrt sie an: sie sind starr und stumm.
Iher bringt mir die Dinge um.

Ik ben zo bang voor het woord van de mensen.
Zij spreken alles zo duidelijk uit:
En dit heet hond en dat heet huis,
en hier is begin en het einde is daar.

Mij beangstigt ook hun denken, hun spel met de spot,
zij weten alles, wat wordt en was;
geen berg is nog een wonder voor hen:
hun tuin en goed grenst direct aan God.

Ik wil blijven vermanen en weerstand geven: Blijf ver.
De dingen zingen hoor ik zo graag.
Gij raakt hen aan: zij zijn star en stom.
Gij maakt mij alle dingen kapot.

En dom
...

We waren nog niet aan het einde van het gedicht, we waren nog pas in de eerste strofe?

Met de regels "Sie sprechen alles so deutlich aus/Und dieses heisst Hund und jenes heisst Haus/und hier ist Beginn und das Ende is dort", doelt rainer Maria Rilke in 1898 meer in het algemeen op de neiging van mensen om woorden uit hun context te trekken, en er eenduidige begrippen, termen van te maken!
Maar een hond is toch een hond, een huis een huis, en een regel een regel?
Zo niet, dan wordt het een zootje
...

Dat is de angst, ja. En die angst geeft in dat grenzen door God getrokken zijn:
"Garten und Gut grenzt gerade an Gott!"
"De angst schiep de goden", schreef Cicero al.
De goden, geholpen door de alliteratie, trekken de grenzen tussen huis, tuintjes en mydikeukentjes.
DAAR in ons platte vlak zitten we veilig: maar in de psalmen lezen we keer op keer dat God op zijn heilige berg woont en dat VANDAAR onze hulp en ons heil moet komen in sterkte!
Rilke beschrijft in de tweede strofe hoe dat besef verloren is gegaan.
"Kein Berg ist ihnen mehr wunderbar!"

Maken we de dichter hier tot profeet?
Rilke was zeker geen profeet in de zin van de Hebreeuwse bijbel.
Maar wel een religieus dichter, vooral in de "Vroege gedichten".
Interessant is dat hij zich hier richt tegen de vervlakking van de taal vanuit een besef van transcendentie.
Bergen zijn 'wunderbar'.
DAAR wil hij vanuit de Alpen ons platlanders op wijzen!

Maar wonderen bestaan toch helemaal niet?

DAT is alleen maar zo als je het wonder ziet als een breuk met natuurwetten.
En DAT is een heel beperkte definitie van het wonder.
De WARE bron van elke creativiteit in de werkelijkheid is volgens mij de tijd!

ELK nieuw moment in de tijd is per definitie een wonder, want niet uit het voorafgaande af te leiden.
ZO bezien wemelt het van wonderen om ons heen, als je er maar oog voor hebt.
Een week geleden las ik nog in de krant [PHS/ThdeB] las ik nog in de krant over de nieuwe president van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Hij wees erop dat het verdag vraagt van de lidstaten dat ze een hof betalen dat hen vervolgens bekritiseert.
"Eigenlijk is het een wonder dat het lukt!"

WONDEREN moet je zoeken in de dagelijkse werkelijkheid om je heen!

En om tot ons onderwerp terug te keren: poezie is creatiever dan proza omdat het door ritme, metrum en melodie MEER de tijd uitbuit. Muziek is het wonderbaarlijkst, in de zin van wonderen barend ...

Maar zojuist suggereerden we dat het wonder iets met transcendentie te maken heeft?

Op de relatie van religie en poezie komen we nog wel eens terug!
Laten we het voorlopig nog maar even houden op het horizontale vlak?
In de tijd van de studentenrecolte heb ik meegewerkt aan een nieuw reglement van de centrale interfaculteit voor wijsbegeerte. Als laatste artikel hebben we daarin toen opgenomen:
"In gevallen waarin het reglement niet voorziet, beslist het bestuur, gehoord de vergadering!"

Dit betekent: het bestuur moet in DIE situatie een creatief besluit nemen.
De Franse filosoof Derrida die de zaak graag op de spits drijft, betoogt dat zoiets tsrikt genomen een vorm van waanzin, van mystiek is.
Een beslissing is iets nieuws, onafleidbaar uit een voorgaande regel of wet.
De revolte zelf was natuurlijk ook een soort van juridisch wonder?
REGELS zijn nodig bij conflicten, maar conflicten zijn niet te voorzien.
Daarom zijn regels dan ook niet meer dan hulpstukken, krukken waarmee we ons lopend behelpen.
Als bestuurders dat vergeten, dan begaan ze al snel ernstige fouten.
Ze durven hun denkraam niet meer ter discussie te stellen en nemen dan de verkeerde beslissing, vanuit
de vertrouwde kaders
...

HOE kunnen we dat voorkomen?

De aangewezen remedie ligt in het besef dat we in een OPEN werkelijkheid leven!
"Die Dinge singen hoer ich so gern!",
zegt RMR in doe laatste strofe: we moeten de begrippen laten musiceren!
En het moment
{OOK DIT:
'rak kach' & 'tat tvam asi'!},
deze gelegenheid aangrijpen
telkens weer opnieuw
...

@