Reden
om niet
te lezen? Wie
romans leest vanwege de
literaire middelen, de stijl, de
dialogen, beschrijvingen, metaforen & vergelijkingen,
zal dit boek geërgerd wegleggen. 'Show don't tell' is de eerste wet
van de literatuur. DIT boek toont weinig & vertelt alles! Reden om 't WÈL te lezen?
De criticus Kees Fens heeft wel eens gezegd dat hij met het ouder worden steeds minder
romans leest, en meer biografie-en & autobiografieën. Die ontwikkeling herken ik (HS)! Maar ik
zou hier de ideeënroman aan willen toevoegen als nieuw genre dat ik WÈL lees! Ondanks de stroperige &
vaak ongeloofwaardige dialogen kom je door dit boek (toch nog) veel te weten over 't 17e eeuwse A'dam, de
joodse gemeenschap, & veel over de gedachtes van Bento de Spinoza. God gelijkstellen aan de natuur, 't zg. 'hiernamaals'
ontkennen ~ voor òns is dat allemaal misschien niet (meer) wereldschokkend, maar door Yaloms roman zie je in HOE revolutionair het denken van Spinoza was, & dat we hem op één lijn moeten stellen met iemand als de Italiaan Giordano Bruno,
die vanwege vergelijkbare ideeën een halve eeuw eerder (nog) op de brandstapel belandde.
In 't nawoord v/d roman citeert Yalom de Franse schrijver André Gide:
"GESCHIEDENIS IS FICTIE DIE HEEFT PLAATSGEVONDEN,
EN FICTIE IS GESCHIEDENIS DIE HAD KUNNEN PLAATSVINDEN!"
In 'Het raadsel Spinoza' vertelt Yalom twee geschiedenissen
die 'hadden kunnen plaatsvinden'. En ik ben zó in die verhalen ge-doken,
dat ik deze geschiedenis in de toekomst waarschijnlijk vast voor wáár gebeurd ga houden.
Met myDi spelen ook voor mijn gevoel dergelijke redenen, motieven & verrassende variaties mee.
De lijnen
tussen werkelijkheid & fantasie,
verleden & heden, toekomst & alles
'what could have been, would have been,
should have been, might have been, has & has not been',
is ook vloeiend, vaag, anders & vreemd of juist doodgewoon, alledaags,
kinderlijk, kinderachtig, puberaal, wereldschokkend, ergerlijk, banaal, oppervlakkig,
irritant & al dat andere wat mensen nu eenmaal 'eigen' is door alle tijden & ruimte heen ~
delen blijven hetzelfde naar het schijnt en het volgende rare moment
lijkt alles weer 'totaal' te veranderen als in dromen,
ontelbare nachtmerries, conflicten, ruzies,
Beledigingen/vechtpartijen, moord
& doodslag
...
Vandaar
dat ik me
meestal beperk
tot (zoveel mogelijk)
associaties, barbaarse collages,
diverse emoties, frustraties, gebeurtenissen, hei-lige huisjes, idiote
jeugdbewegingen, kloofjes olieden, lamlendelingen, meervoudige nitwits,
openbare plegers van querulante rebellen & 't slavenlegioen
van treiteraars, uitvreters, varkenfokkers, wichel~
roedelopende xenofoben & yupachtige
zombiehorden der 'nog
niet doden'?!
...
Misschien tot straks of later?
Ik ga wat eten, drinken & medicijnen innemen voor ik het vergeet tussen al die boeiende levensverhalen .....
