Kortom

De overleveringen van de vaderen waarin de farizeeen thuis waren als geen ander werden door de saddu-ceeen afgewezen. Alleen de torah zoals deze schriftelijk was vastgelegd had voor hen kracht van bewijs:
"De torah is opgeschreven & ligt in 'n hoek; wie leren wil, die moet maar komen & studeren!"

Dat woord van Eleazar Ben Po'era gaf het sadduceze standpunt goed weer. De door de farizeeen be-dachte geboden en verboden en de lange reeksen uitzonderingen op de door hen gevonden bepalingen waren overbodig in het oog van de sadduceeen. De schriftelijk overgeleverde torah, die
'in de hoek ligt',
d.w.z. die voor ieder bereikbaar was en door iedereen zonder moeite kon worden verstaan en verklaard,
aangenomen dat men zich slechts met de letterlijke tekst bezighield en zich niet met spitsvondige ver-klaringen inliet, die had voor een ieder geldigheid. De sadduceeen wisten maar al te goed, dat de torah het allergrootste bezit van het volk was. Ze hielden daarom dan ook graag met nadruk staande dat het hele volk in staat was om de zin en de strekking van de wet te begrijpen en dat de tussenkomst van de farizeeen als wetgeleerden daarbij eigenlijk volstrekt niet nodig was. Het ontbreken van zulk een autori-teit maakte naar het oordeel van de sadduceeen ook het samengaan van de Hasmoneeen en sadducee-en veel gemakkelijker. De hasmonese vorsten moesten zich in hun besluiten tot aan de ommezwaai van
Johannes Hyrkanus telkens door de uitleg van de wetgeleerden te laten corrigeren. Dat waren de mannen
die verantwoorde beslissingen konden nemen en die de weg wisten in de warwinkel van vastgestelde ver-ordeningen van de meer dan duizend voorgaande jaren. De sadduceeen maakten het de koning aanzien-lijk gemakkelijker. Van een verstrikt raken in een netwerk van vernuftige gedachtenspinsels was nu geen
sprake meer. De priester-koning kon op grond van eigen inzichten rechtspreken en de ingewikkelde 'over-leveringen van de vaderen' dan wel rustig naast zich neerleggen. Hoe de wetsbepalingen door de saddu-ceeen in concrete kwesties werden toegepast in niet bekend. Met uitzondering van een paar geschilpunten
tussen hen en de farizeeen die in de talmoediem bewaard zijn gebleven is van de
halacha
van die sadduceeen niets meer over. Niet alleen voor de hasmonese vorsten was het 'n voordeel dat ze zich van het dwingende juk van de farizeeen konden ontdoen, maar ook de sadduceeen zelf hadden profijt van 't
principe dat alleen nog de geschreven torah gezag had. De nieuwe ideologie voor koning en volk hield in
dat er feitelijk geen commentaar nodig was. Alles was reeds gezegd en alles was ook voor iedereen te be-grijpen. Tegenover de farizeeen konden de sadduceeen zich nu overeind houden. Als ze, zoals de farizee-en dat reeds zo lang hadden gedaan, zich intensief met het werk van de interpretatie van de wet hadden
moeten bezighouden, dan zouden ze voortdurend het onderspit hebben gedolven. Dat staat wel vast. Het
ontbrak hen aan mannen die het inzake de uitleg van de wet met succes tegen de farizeeen hadden kun-nen opnemen. Zij die het hadden kunnen doen, zaten allang voortaan voor het grootste deel in Qumran, ver weg, en hielden daar hun bespiegelingen. De overgeblevenen hadden nooit bijzondere belangstelling voor al deze vragen getoond. Wat de sadduceeen ontbrak was 'n groep van goed geschoolde theologen!

Kader was er niet meer. Maar nu er een gevleugeld woord was, dat ieder die wilde studeren, zijn gang kon
gaan, werd dit probleem zonder moeite opgelost: alle aandacht kon zich nu richten op 't politieke bedrijf?!

Wat was haalbaar voor koning en supporters, in dit geval de sadduceeen? Wat was haalbaar voor de sad-duceeen toen er geen hasmonese dynastie meer bestond? Het heeft dus tegen deze achtergrond niet erg
veel zin meer om 'n uitvoerig onderzoek in te stellen naar de theologische opvattingen van de sadducee-en: voorzover er al zulke inzichten waren, waren die overwegend negatief van aard! De instelling was ook
hierbij pragmatisch: hoe konden ze zich handhaven tegenover de scherpzinnige en erudiete farzizeeen &
tegelijkertijd tegenover hun afgescheiden broeders in de woestijn, die daar 't verbond
'zuiver bewaarden'?

Toen de nationale zelfstandigheid van het joodse volk teloorging, wierpen de farizeeen en de bewoners in
Qumran e.d. zich zteeds meer op vragen die betrekking hadden op de
[min of meer nabije]
toekomst
...

Er was een sterk besef zowel bij hen die zich aan de uitleg van de wet vastklampten temidden van voort-vretende corruptie, heidense terreur & crisesverschijnselen op diverse fronten alsook bij hen die zich uit de
samenleving hadden teruggetrokken totdat de 'eindstrijd' was aangebroken! Hoelang het zou duren voor-dat de afsluiting van de geschiedenis van de mensheid kwam, kon natuurlijk niet worden gezegd, maar 't was wel duidelijk aan steeds meer betroffen & getroffen mensen dat tekenen des tijds van 't naderende einde steeds meer zichtbaar werden en zich steeds frequenter aandienden. Het parool werd telkens weer
uitgegeven:
"Volhard tot het einde!"
De teksten uit de profeten die het komende gericht tot onderwerp hadden, werden altijd in deze richting ge[her]interpreteerd! In het commentaar op Ha-bakuk 2;3 dat in Qumran werd teruggevonden wordt hierover opgemerkt:
"De verklaring hiervan
betreft de getrouwen die de Wet volbrengen.
Zij blijven niet met de handen in de schoot zitten & verzaken de dienst van de waarheid niet als de vervulling van de eindtijd uitblijft. Want alle tijden van G d gaan op 't vastgestelde ogenblik in vervulling zoals hij dat voor de zijnen in z'n raadsbesluit heeft
neergelegd!"

Er is in de documenten van Qumran een zekere vaagheid over het uiteindelijke moment waarop men de grote ommekeer voor de mensheid verwachtte, over de exacte plaats waar deze zich spoedig zou gaan voltrekken en over de precieze omstandigheden waaronder die omwenteling{en} op gang zou[den] volden gebracht! Zou deze aarde de woonplaats van de rechtvaardigen zijn? Zou er een soort van opstan-ding der doden zijn of iets dergelijks? Hoe zou het verlopen met de door velen verwachte beloningen & de
straffen? Er werden over deze en min of meer soortgelijke andere vragen heel veel bespiegelingen gehou-den, maar ze waren nooit en te nimmer helder en weken ook onderling nogal van elkaar af zoals we ook in de evangelies e.d. kunnen lezen?!
Er zijn niet voor niets 1001
kerken & sekten
uit blijven
ontstaan
...

Door de farizeeen werd de gedachte van de opstanding van de rechtvaardigen duidelijk beleden volgens 't
relaas van Flavius Josefus in Joodse Oorlog II 8, 14;
Oudheden XVIII 1, 4 &
Sanhedrin 10, 1
[o.a.]
...
!?!

De sadduceeen loochenden de opstanding e.d. In verschillende joodse & christelijke geschriften - niet in de laatste plaats in de ietwat meer historische documenten van het nieuwe testament - wordt dit telkens weer onomwonden verklaard: zie Matai 22:23 & Handelingen v. apostelen 23:8! Ook aan de dromen over
'n eindtijd gingen ze maar 't liefst schouderophalend voorbij zolang er geen direct gevaar dreigde van de opstand der stijgende aantallen werk-, land-, bezit- & thuislozen. Zij wilden er niets van weten dat G d een
oordeel zou gaan uitspreken: het eeuwige leven voor 'de zonen van het licht' en de vernietiging van alle
'zonen van de duisternis'! In de talmoed is een discussie over dot onderwerp bewaard gebleven tussen de
sadduceeen en Gamaliel II
{Sanhedrin 90b}.

'De sadduceeen vroegen rabbi Gamaliel waaruit dan nu toch wel bewezen zou kunnen worden, dat de Heilige, geprezen zij Hij, de doden weer levend maakte?
Hij zei tegen hen:
"Uit de Wet, de Profeten en de overige Heilige Schriften!"
Maar zij wilden dit niet van hem aannemen!'

Hoewel Gamaliel ook in de torah bewijsplaatsen meende te kunnen aangeven van en voor het geloof in de opstanding, hielden de sadduceeen het erop, dat dit niet gemakkelijk zou kunnen gebeuren. Ze kenden de torah op hun duimpje & wisten veel citaten te gebruiken, maar waren van mening dat deze geen rechtstreekse uitspraken en vaststaande bewijzen over de opstanding van de doden bevatte of over engelen e.d.? Daarmee was hun stanpunt bepaald: ze hadden er verder helemaal geen behoefte aan om langdurige discussies te houden met de farizeeen, allerlei loslopende pretentieuze
messiasfiguren, opstandelingen, zeloten, terroristen & bijgelovige kwezels, kwakzalvers, wonderdoeners &
duiveluitwerpers, handopleggers, genezers & aanstaande pretendeten
voor koning- & priesterschap
o.i.d.!

Hun
uitgesproken
'diesseitige'
interesse sloot hierbij
praktisch naadloos & logisch aan.
De teerling was geworpen & 't vervolg tot op de mydidag van vandaag
is bekendgeworden gedurende
de afgelopen 2000
jaar.




Kortom:
slaap zacht,
sleep well &
tell us all about
it if you absolutely
really want
to do
so