MvD: 'Bij 'n schrijver als Willem Brakman zal dat (die eerder aangehaalde Hermansiaanse 'onkenbaarheid'

je niet snel gebeuren: in een verhaal van WB is 't alleen al lastig om de personages van elkaar te onderscheiden; als je twee mensen 'n roman van WB laat lezen & je vraagt ze allebei om hem samen te vatten, is 't goed mogelijk dat beiden 'n totaal ander verhaal vertellen?'
NC: "Dat nu maakt Brakman zeer geschikt voor m'n onderzoek. Zelfs 't genre valt in z'n werk vaak niet precies vast te stellen: je begint 'n boek van hem te lezen i/d veronderstelling dat 't 'n roman is, maar al lezend ontstaat 'r zo'n labyrint van verwijzingen, dat je niet goed meer weet WAT de 'beteke-nisdragers' & de 'betekenisgevers' zijn i/h verhaal: de zaken & personages 'waar 't om draait'! DAT is bij uitstek 'n voorbeeld v/d 'nega-tieve' aard van literatuur: ze bevat 'in zichzelf' geen vaststaande moraal, boodschap of betekenis die enkel maar even ontdekt & be-noemd hoeft te worden? Eerder bevat ze open uitwerkingen van filosofische vragen, waarover ze de lezer MEE laat denken?"
'ZOALS?' ...
NC: "Armando thematiseert veelvuldig de relatie tussen de autonomie v/d kunst & 't geweld i/d geschiedenis ~ denk aan de titel van z'n verzameld proza: 'SCHOONHEID IS NÍET PLUIS!' Hoe kan kunst 'n eigen domein buiten de werkelijkheid claimen, terwijl ze zich eigenlij moet uitspreken OVER die werkelijkheid, die vol OORLOG & ELLENDE is? OOK bij WB speelt deze vraag: kunst zou vlg. hem 'nee' moeten zeggen tegen 'n wereld DIE NIET DEUGT, maar kan dit alleen maar doen vanuit 'n positie BUITEN DE WERELD, waardoor ze tot machte-loosheid is gedoemd!? En OOK Charlotte Mutsaers onderzoekt de vraag NAAR DE RELATIE TUSSEN KUNST EN WERELD, maar dan vooral met 't oog op ONZE RELATIE MET DE ('andere'

DIEREN." 'Vervagt zo de grens tussen filosofie & literatuur?' "IK BEN D(I)E GRENS ZELF ALLEEN MAAR SCHERPER GAAN ZIEN: ik denk dat de filosofie zich op 'n conceptueel niveau begeeft, & uiteindelijk altijd 'begrijpelijk' is ...
LITERATUUR IS DAT JUIST NIET, ZIJ REIKT ALS 'T WARE TOT ACHTER DE WERKELIJKHEID, BUITEN HET DOMEIN DAT WIJ IN TAAL KUN-NEN BEVATTEN EN BEGRIJPEN! Literatuur 's zoals gezegd 'negatief': ZE LAAT ZICH DOOR ONS LEZEN & INTERPRETEREN ~ 'invullen' ......
Maar in dat proces worden we steeds geconfronteerd met onze eigen vooronderstellingen, met onze beperkingen als lezers. Die confron-tatie kan tot zelfreflectie leiden: zo word je als lezer steeds opnieuw uitgedaagd om op zoek te gaan naar antwoorden. Filosoferen helpt u bij 't uithouden v/d spanning tussen interpreteren & 't inzicht dat jouw interpretatie altijd z'n beperkingen heeft: LEZEN IS SPELEN MET BETEKENISSEN!"
Niels Cornelissen: Armando Brakman Mutsaers.
Over filosofie & literatuur. Uitg. Klement, ISBN 978908670882: 276 blz. €25 slaap zacht droom zoet & tell us all about it if you really want to do so 