kabp88/89 herhaalschrijfopreciteerveranderleerdoor

De rabbijnen waren diep geschokt door de zoveelste rampzalige afloop van 'n opstand, ditmaal die van Bar Kochbah/Kosibah: enkele uiterst fanatieke radicalen, zoals de mysticus Sjim'on ben Yochai, bléven ageren tegen Rome, maar de meesten trokken zich terug uit de politiek. Deze rabbijnen waren nu wel meer op hun hoede voor elke vorm van messianisme & keerden zich tegen de verdere beoefening v/d radicale mystiek?

'n Geordend leven van studie was hun liever dan al die gevaarlijke reizen v/d geest, dus in Oesja @ Galilea sloten ze de canon v/d Hebreeuwse bijbel àf door uiteindelijk een definitieve keuze te maken uit de Geschriften (KETOEVIEM) v/d tweede-Tempelperiode: ze kozen dit keer niet voor apo-calyptische fantasieën maar voor nuchtere 'historische' werken als Kronieken, Ester, Ezra & Nechemya; en uit de wijsheidsliteratuur wèl bijv. Spreuken, Prediker, 't Hooglied & Yob, maar niet Ben Sira (Jesus Sirach)! Die Bijbel, die nu bestond uit Tora, Neviiem (Profeten) en Ketoeviem, raakte bekend onder de naam TaNaCH of TeNaCH (de Hebreeuwse letter KAF/koef waarmee Ketoeviem begint, wordt aan 't einde van 'n woord uitgesproken als "CH"! Tussen 135 & 160 begonnen de rabbijnen dus aan een geheel nieuwe 'heilige tekst', die ze de MISJNA noemden: dit was 'n bloemlezing uit de tradities die de rabbijnen in Yavneh al verzameld hadden, geordend volgens 't schema van rav Akiva & rav Meïr, die ze ook nu op schrift stelden!

Langzamerhand beseften de rabbijnen dat de Tempel nooit meer zou worden herbouwd: daarom droegen ze 'n grote hoe-veelheid nieuw materiaal aan die ze eraantoevoegden! 't Meeste daarvan ging over de religieuze 'erediensten' & de godsdienstig/sociale feesten!

De Hebreeuwse term MISJNA betekent 'leren door herhaling': óók nu hij al op schrift stond, werd die nieuwe tekst nog steeds gezien als vooral 'n mondeling werk, & de leerlingen/discipelen van alle leeftijden die hem bestudeerden bléven alles uit hun hoofd leren. De MISJNA werd omstreeks 200 voltooid door rabbi Yehoedah haNasi ('de Vorst'/Prins) & werd ahw. 't NOT v/d rabbijnen: net als de christelijke/joodse geschriften werd deze TeNaCH i/d Misjna beschouwd als iets dat stamde uit een tijd die nu al definitief 'voorbij' was, maar wèl degelijk nog kon worden gebruikt om het zg. 'jodendom' van ná de Tempel(vernietiging) een WETTIGE basis te geven.

Maar hier houden de overeenkomsten op: de misjna bevatte geen geschiedenis, geen verhaal, geen theologie: 't was 'n enorme kolossale verzameling wetsvoorstellen & -voorschriften om orde te leren scheppen.