Je ziet het aan de grote letters

JE
ZIET HET
AAN DE GROTE
LETTERS klare taal 69
Galaten 6:11-18 Wie 'n testament wil laten opstellen,
gaat naar de notaris. 'n Hypotheek-acte wordt opgemaakt door de bank.
Er zijn simpelweg teksten die je zelf niet zo gemakkelijk kunt opschrijven, teksten waarvoor je op z'n minst hulp nodig hebt.

In de Romeinse tijd konden nog maar weinig mensen lezen & schrijven. De schattingen lopen uiteen. De één zegt dat 5% kon schrijven,
de ander meent 10%. Dat verschilde natuurlijk enigszins per plaats & periode. En dan is er ook nog de vraag wat je nu precies onder lezen & schrijven verstaat! Kon je schrijven als je je naam op papier kon zetten? Of moest je ook 'n briefje kunnen schrijven? Laten we 't houden op 'n kort briefje. In de oudheid konden maar heel weinig mensen zelf 'n lange(re) brief laat staan 'boek(rol)' schrijven! Voor lezen gold hetzelfde: we moeten bedenken dat in 't Grieks (waarin 't NOT geschreven is) in die tijd alle woorden 'tegenelkaaraangeschrevenwerden'?
Spaties werden niet gebruikt. Om 'n goed boek te kunnen lezen, had je dus heel wat oefening nodig!

Zelfs als je 'n korte brief kon lezen & schrijven, dan beteken-de dat nog niet dat je 'n heel boek kon lezen.
Meestal werden boeken & langere brieven in 't openbaar voorgelezen. Dan konden namelijk meer mensen de inhoud leren kennen.
Mensen die niet zo goed konden schrijven, maar toch 'n lang stuk wilden noteren, maakten gebruik van een be-roepsschrijver:
die kon je i/d oudheid inhuren. (Zelfs i/d jaren '60 v/d vorige eeuw kon je ze in sommige gebieden nog wel op straat tegenkomen net als de straat-fotografen met kolossale antieke kasten op poten met 'doek over 't hoofd' & zovoorts in be-paalde landen, & waarschijnlijk soms ook nu nog wel in verafgelegen streken?!) ZELFS mensen die wèl goed konden schrijven,
dicteerden hun tekst soms aan zo'n schrijver: de apostel SP dicteerde zijn brieven ook!

Af & toe hoor je daar iets over in zijn brieven. In Romeinen 16:22 lezen we: "Ook ik, Tertius, die deze brief heb opgeschreven, groet u als
iemand die in de Heer met u verbonden is!" Voor de Roemeinenbrief maakte SP gebruik v/d schrijver Tertius, die kennelijk ook 'n christen was. Soms kom je tegen dat SP z'n brief dicteert, maar wel eigenhandig de slotgroet opschrijft 'in hanenpoten'!

Één v/d leukste gevallen vinden we in Galaten 6: die Galatenbrief is 'n nogal serieuze ('idealistische'?) brief!
SP had de christelijke gemeente in Galatië gesticht: nadat hij weer vertrokken was, waren er andere christelijke predikers gekomen.
DIE hadden de 'nieuwe' christenen in Galatia ertoe aangezet om zich voortaan (toch maar liever ook) aan de joodse wet te gaan houden. SjaoelPaulos hoort dat & schrijft 'n nogal boze brief aan de Galaten om ze daar weer vanàf te brengen:
HÍJ wil niet (meer) dat (alle 'heidense' christenen die geen Jood zijn zich laten besnijden & zich aan alle (joodse) voedselwetten & Joodse regels (gaan) houden. 't Slot v/d brief schrijft hij ZÈLF, 'met eigen hand', alsof hij wil
ONDERSTREPEN
DAT HIJ HET ECHT MEENT.

't Aardige is dat hij zegt:
'U ziet het AAN DE GROTE LETTERS: IK BEN 'T DIE U NU SCHRIJFT EIGENHANDIG!' JE DENKT ONBEWUST DIRECT DAT SP EEN KNULLIG EN LELIJK OF ONDUIDELIJK HANDSCHRIFT HAD? Dat KÀN (kromme reumatische vingers v/h leer bewerken & tenten maken?!),
maar 't hoeft niet. Misschien schreef hij wel GROTER om z'n (eigen) handschrift DUIDELIJKER HERKENBAAR te laten zijn!?

HET VERVELENDE IS DAT WE DÀT NU NIET MEER ZO DIRECT OOK NU zelf nog kunnen controleren?
Die originele brief is NIET bewaard gebleven: z'n brief is keer op keer overgeschreven. GELUKKIG IS SP's nu zo "komische opmerking"
over ZIJN EIGEN HANDSCHRIFT DUS NIET 'helemaal' totaal verdwenen
(zoals zoveel andere 'details' op divers gebied)!!!!

Genoeg voor nu: slaap zacht, droom zoet & please
DO TELL US
'all about it'
(IF you really want to)!

(Ik moet in ’t bad als eigenwijs bet-weterig
'vies oud' mannetje ...)