In ons nu & hier kom je telkens toen & daar tegen!
1554
DER LEKEN
WECHWYSER: zo wordt
het boekje genoemd dat zeer bekend
en geliefd was in de kring
der remonstranten.
De schrijver ervan
was Jan Gerritsz Versteghe {1520-1570}
~{Ioan. Anastasio Veluano}
Deze was eerst
pastoor van Garderen op de Veluwe:
daar hij behoorde tot hen, die de bijbel in handen van leken wilden geven
werd hij aangeklaagd bij de inquisitie. Deze veroordeelde hem en liet hem gevangen zetten. Daarna moest hij naar Leuven om her-schoold te worden. Hij vluchtte vandaar oostwaarts en schreef er zijn 'handboekje' waarin hij zich Anastasius Veluanus, de 'herrezen Veluwnaar'! Het boekje sprak velen aan, omdat het eenvoudig was, geen geleerde bespiegelingen bood maar juist een weg wees naar een praktisch christendom. Hij was niet afkerig ervan om mensen op te roepen tot het doen van goede werken en handhaafde daarom de 'kleine vrije wil'. Dìt plaatste hem in de lijn van Erasmus; later werd hij wel spottend
de patriarch der remonstranten genoemd.
Bij het uitbreken van de twisten in 1610
lagen de Nederlandse Verhoudingen alweer 'anders':
toen was 't merendeel v/d bevolking al lid van de Gereformeerde (thans Hervormde) Kerk der Nederlanden;
wat niet wegneemt dat ook al die andere groepen nog ruimschoots aanwezig waren. Aan 't begin v/d reformatie @ nl. had de pastoor van Garderen, die tot de 'Nieuwe Leer' overgegaan was & schreef onder de naam Anastasius Veluanus, z'n boekje uitgegeven dat hij DER LEECKEN WEGHWIJSER noemde in 1554: hierin wees hij de zg. "Predestinatie" af & pleitte voor een 'kleine
vrije wil' die bij de mens was 'ingeschapen'!? Zó waren er in de aanvang wel meer
die de 'nieuwe leer' aanhingen, maar 'n zeer gematigd standpunt innamen
ten aanzien v/d dogmatische consequenties
die deze meebracht?!
Allemaal zaken die tot op de myDidag van vandaag
nog steeds 'in den lande'
spoorbaar & merkbaar
zijn in ons nu.

Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende