in~, ac~ & transculturele mydichimpbonobos anno NU


~!@!~

"TRANSCULTURATIE"

De
bijbelse wereld
is de onze
niet!

EEN
van de vertalers
van de NV merkte eens op
dat ze als kind altijd had gedacht
dat veel van de verhalen uit de bijbel
zich in Zuid-Limburg afspeelden:
daar waren immers beken
en groene heuvels,
daar stroomde
het water uit
een altijd levende
bron?

Een
vertaling
die de lezer de indruk geeft
dat de bijbel een Nederlands boek is
uit de 21ste eeuw,
is een vertaling waarin veel
is getranscultureerd.

Transculturatie
gaat als volgt in zijn werk:
een vertaler treft in de te vertalen tekst iets aan
dat in de huidige cultuur onbekend is,
en hij zet daar iets voor in de plaats dat in de huidige cultuur
wel bekend is, maar dat niet was in de cultuur
waaruit de tekst
voortkomt.

In
HAND 1:12
staat het volgende
te lezen:

Daarna
keerden ze van de zogeheten Olijfberg,
die dicht bij Yeroesjalayim ligt,
op een sjabbathsreis afstand,
terug naar Yeroesjalayim.
{Willibrordvert. ed. '95}

Toen daalden ze
van de berg af en gingen terug naar Yeroesjalayim.
Die berg heet de Olijfberg en ligt vlak bij Yeroesjalayim,
op nog geen kilometer afstand.
{Groot Nieuws Bijbel, ed. '96}

Daarop
keerden de apostelen
van de Olijfberg terug naar Yeroesjalayim.
Deze berg ligt vlak bij de stad,
op geringe loopafstand.
{NBV 2005}

WAT is
'een sjabbathsreis
afstand'?

In
een
aantekening
bij de Willibrordvertaling wordt dat uitgelegd:
'de afstand die wetsgetrouwe Joden op sjabbath
mochten afleggen
(880 meter).'

[Sjabbath
zijnde de zevende {z.g. rust} dag
die duurde van zons-ondergang vrijdagavond
tot en met zaterdagmiddag
als de eerste ster zichtbaar werd {?}
op grond van de Tien Geboden van de Wet uitgelegd
en aangevuld met 613 ge- & verboden
{behoudende christenen en moslims houden er ook hele reeksen verschillende voorschriften op na van wat wel en/of niet mag
wanneer en waar & 'waarom/daarom'}
om twijfel zo veel mogelijk te kunnen voorkomen en zo veel mogelijk
'het geheel van hun godsdienst te kunnen
vervolmaken'?] ...

De
contemporaine
lezers van die Handelingen
waren daarvan hoogstwaarschijnlijk
best wel op de hoogte als joden of 'jodenvrienden':
als Lucky Luke, de schrijver van het boek,
duidelijk wil maken dat de Olijfberg en Yeroesjalayim
tot hetzelfde gebied behoren,
en dat alles wat er op de Olijfberg gebeurt
[zoals bijvoorbeeld de 'hemelvaart' van "Christos"]
dus eigenlijk ook in Yeroesjalayim gebeurt,
dan kan hij zich zodoende van de uitdrukking
'op sjabbathsreis afstand' bedienen want
men weet waarover hij
het heeft!

Voor de
gemiddelde
Nederlandse lezer van NU
[heidens/hindoe/boeddhist/joods/christelijk/moslim etv.]
zou dat alleen maar vragen oproepen [is dat VER
of juist
NIET?]?

WAT
heeft dit alles
met sjabbath te maken?
En het zou dus niet de juiste betekenis
kunnen overdragen bij gebrek aan kennis
wat natuurlijk ook best wel zal gelden
voor de meeste merkwaardige
[joodse/christelijke/moslim]
wetten, begrippen &
gewoonten van
toen [en
nu]?

De
vertalers
van de Groot Nieuws Bijbel
hebben hier dan ook met hun kilometer
getranscultureerd!

De
'oplossing'
van de NBV is een tussenvorm.
Dat heeft zijn redenen: in de NV is men terughoudend
met transculturatie ...

Het
is juist
NIET de bedoeling
dat de lezer van de NBV denkt
dat de rivier de Yardeen een riviertje is
als de Geul [ook al lijkt het er soms nog zoveel op],
en dat de berg TSION lijkt op de Sint-Pietersberg:
de EIGENHEID van de bijbelse wereld
moet in de vertaling immers
zoveel mogelijk worden
behouden?

Er was bijvoorbeeld
binnen het project discussie over het woord wadi.
KAN dat woord in de nieuwe
vertaling?

Een wadi is volgens Van Dale een
'droge rivierbedding in woestijnland,
woestijndal met steile
wanden'.

Een wadi
kan heel breed zijn of zeer smal;
meestal, soms of nooit water bevatten,
maar is wel altijd lager gelegen
dan het omringende land.

Volgens sommigen
is het heel goed bruikbaar
omdat het woord precies beschrijft
wat er in veel bijbelse teksten met het woord nachal
wordt bedoeld terwijl wadi is afgeleid
uit het Arabisch ...

Het is een vrij onbekend woord,
maar het geografische verschijnsel zelf is in 'ons' land
ook onbekend.

Voor anderen
is de onbekendheid van het woord
een beletsel om het te kunnen gebruiken;
zij zien liever een vertaling met 'dal',
'rivierbedding' of 'beek',
al naar gelang
de context ...

De regel
waarin wordt beschreven
HOE er met transculturatie moet worden omgegaan,
luidt dan ook als volgt:
GEEN transculturatie toepassen
indien de betekenis dankzij de context duidelijk is.
DIT geldt ten aanzien van gewoonten,
uitdrukkingen en beelden,
alsook ten aanzien van zaken
als maten en
gewichten.

GA
er maar
aanstaan en doe er wat
mee!

Verder
staat het een ieder vrij om
religieuze, filosofische, culturele en politieke begrippen
[toen, nu & straks] naar eigen vermogen uit te leggen,
aan te vullen of te [mis-]
interpreteren?

Maar
als je gesteld bent
op beter wederzijds begrip
van al die verschillende gewoonten,
mensenkinderen en -stromingen,
dan komt daar toch nog heel wat
algemene ontwikkeling en 'bloed.
zweet & tranen' bij kijken
om 'er iets' van
te snappen!

En je
kunt dus
ook altijd nog besluiten
dat 'het helemaal niet' interessant is,
dat 'het er niet toe doet' of dat je de hoofdzaken
best wel kunt snappen zonder in details
te treden ...

Wat
MIJ betreft
kan het begrip eigenlijk nooit ver genoeg gaan:
ik wil 'het naadje van de kous weten' als 'puntje bij paaltje komt',
dus ook al leef ik misschien wel tweemaal zo lang als gebruikelijk
of wenselijk is ~ ik 'ga door met de strijd' en het 'opzuigen'
van wat MIJ interessant voorkomt tussen GEN & APO
en hun oorzaken en gevolgen in verleden,
heden en eventuele
toekomst.

En
myDi
is daarbij
'n prachtig hulpmiddel
in ons huidige speciale cyberspace:
je kunt er waarlijk bijna ALLE kanten mee op ~
en dat probeer ik dan ook elke dag weer
te doen omdat ik
'het' niet kan
laten ...

engel
verliefdliefdesverdrietverliefd
16 dec 2005 - bewerkt op 18 apr 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende