hp~beeldspraak voor onzepama's in weide & wadi's?!


~@*@~


M'n
hele leven
was al volkomen
onregelmatig vanaf voor de
geboorte af aan en de
daaraan voorafgaande
oorlogsjaren!

Na
al die
malle omzwervingen door
tientallen landen in zovele
jaren van begin jaren '60
tot vandaag de mydidag aan toe
heeft die wisselvalligheid van toeval,
lopen en liften zich alleen nog dus maar doorgezet
in de Bijlmermeer van grootschalige opbouw
tot massale sloop,
gedurende Suriname's independence
en Ambonnese/Molukse 'Nationalistische' Criminele treinkapingen,
talloze {a}sociale biologische criminele & deformerendemassabewegingen
tussen de Waddeneilanden en de Sint Pietersbergen,
Romeinse legioenen & NAVO~de-tachementen in de Sinai,
Korea, Levanon, Srebrenica, Afghanisten,
Irak en nog meer uithoeken
& heilige hotspots
all over the
world?

En
het maakt
best wel enig
verschil hoe je van
alles en nog wat opschrijft
[wat je tegenkomt
ook gedurende het 'mijnenruimen',
opruimen, ordenen,
rangschikken en weggooien zelfs
van
al die geschiedenissen
en wetenswaardigheden]
op losse blaadjes,
in schriftjes en heel diverse oude
stoffige boekjes
of via myDiary
en LiVEJOURNAL:
het maakt niet uit
onder welke nick-name je
'het doet',
mordechai, set, chai
of kraaijeveld e.d.,
het gaat VOORAL
om de eigen intentie,
de gekrabbelde, [ge]tik[te] vorm
en de liefst zo afwisselend mogelijke inhoud
over 'eigen leven',
waar je vandaan komt,
bent en heengaat en wat je ervan vond,
hoe je erover denkt en wat je ook maar voelt,
wat je interesseert
of juist niet
...

Ik
probeer gewoon
zo nu en dan
[elke dag een paar keer?]
te noteren waar ik warm voor loop,
wat me treft en hevig
beroert
...

Met
dagboeken en
loslopende notities is
het dus in feite
net zoiets als bij het letterlijk
vertalen van 'onze' bijbel,
het genieten van Harry Potter
[of wat voor gebeurtenis, boek, film of indruk dan ook!]:
het levert al met al maar al te vaak
een niet geheel te begrijpen
of zelfs volkomen onbegrijpelijk resultaat op
in eigen "Nederlands" of wat voor taal
dan ook.

Dat
komt doordat
de taal en
cultuur van die oorspronkelijke
teksten aanzienlijk kunnen verschillen van de
taal en de cultuur van de andere auto~
of allochtoonse Nederlandse
lezers en lezeresjes?

Vooral
het letterlijk
vertalen van beeldspraak
kan tot zeer merkwaardige constructies
leiden.

Ik
moet zeggen
dat myDiary TOCH
wel heel wat gebruiksvriendelijker
is dan LiVEJOURNAL!

Hier
is 't
veel makkelijker, eenvoudiger,
sneller, simpeler & 'laagdrempeliger'
dan bij LJ waar je nogal eens veel te lang moet wachten op verbinding
en het maar een eind weg tikken
op goed geluk.

LJ
is gezapig,
rustiger en bedaarder,
minder oppervlakkig & haastig,
maar wel wat ingewikkelder,
gecompliceerder & iets
ouder?

Smaken
verschillen en
wie niet horen
wil moet maar voelen
hoe iets werkt en in z'n werk gaat
door het nu maar zelf
uit te proberen en te
beproeven?

Een metafoor
in de ENE taal kan lang niet altijd
het beoogde effect in de andere taal hebben
wanneer de ontvangers het beeld anders interpreteren
dan oorspronkelijk is bedoeld!

Beelden
als 'het zout der aarde'
en 'het licht der wereld' zijn in hun context meestal nog wel te
plaatsen.

Maar dat is anders
met de vette ueberhotte breezertaal van tegenwoordig
die er maar een eind op losrapt,
al of niet met hoofdletters,
leestekens,
enige vorm of onderscheidbare inhoud
en vreselijk kan
afwisselen
wat betreft leeftijd,
achtergrond, bezigheden,
levenslopen, toekomstbeelden
of het gebrek aan
enige structuur,
zingeving, religie, politiek
of andere min of meer sociale
activiteiten
...

En dat
wordt aldus helemaal anders
wanneer de dichters van psalmen en gezangen
bijvoorbeeld
g d aanspreken
als [bijv. in Psalm 16:5]
hun 'erfdeel',
'beker'
en/of met woorden als 'schepping',
'handwerk', 'oerzondvloed',
begin & einde der tijden vol van allerlei op-
drachten, ge-
en verboden [minstens 613],
ge-
en verbonden,
wetgevingen, rechtspraken,
oordelen en al die andere raadgevingen,
vergaderingen, oorlogen en geruchten van oorlogen,
rampen & ook doldrieste & hoogstmiddelmatige burgerlijke gezapigheid,
hobbelig heidendom
en/of doodsaaie
trotteldrommerigheid?

Wat kunnen de Nederlandse lezers
[al of niet auto- & allochtoon],
binnenlanders en buitenlanders met al deze beelden,
woord-, begrips- en zinsspelingen
die over 't doek/beeldscherm denderen
& huppelen?

Letterlijke bijbelvertalingen
hebben de oudste papieren!
De synode van Dordrecht bijvoorbeeld
van 1618 tot 1619 stelde voor de Statenvertaling [minstens]
vier regels op, waarvan er twee direct te maken habben
met de wijze van vertalen.

EEN
daarvan luidde:
"Dat zij altijd bij de oorspronkelijke tekst zorgvuldiglijk blijven,
en de manier van spreken der oorspronkelijke talen,
zoveel de duidelijkheid en eigenschap der Nederlandse sprake kan toelaten,
behouden.

Maar,
indien ergens een Hebreeuwse of Griekse wijze van spreken voorviel,
die harder ware,
dan dat ze wel in de tekst gehouden zal kunnen worden,
dat zij deze aan de kant naarstiglijk
aantekenen."

Het gevolg was
dat er in de Statenvertaling passages staan
zoals onder andere Psalm 94:20:
"Zou zich de stoel der schadelijkheden met U vergezelschappen,
die moeite verdicht bij inzetting?"

Die Statenvertalers van toen
hebben kennelijk wel enigszins aangevoeld
dat de betekenis van die tekst niet al te helder overkwam,
en maakten gebruik van de mogelijkheid
om de betekenis van het vers
toe te lichten.

In EEN daarvan
wordt dan ook 'de stoel der schadelijkheden'
als metafoor uitgelegd:
"Dat is, de schadelijke en goddeloze rechters (...)!"
De Statenvertalers wisten wel wat de metafoor btekende,
maar zij mochten die betekenis NIET
als vertaling aanbieden.

Ze 'vertaalden'
de vertaling in feite nog een keer
in een kanttekening.

Zonder kanttekeningen
is zo'n letterlijke vertaling niet goed te begrijpen.
DAT is een echt probleem geworden toen het meer en meer gebruik werd
om de Statenvertaling ZONDER de volledige kanttekeningen
op de markt te brengen.

De oudste 'bijbel' die ik heb
is geschreven en gedrukt rond 1700,
dus ruim driehonderd jaar geleden en dat is een HEEL andere leesbelevenis
dan de tegenwoordige vertalingen en
bewerkingen
{hoewel?}
...

In de NBG~vertaling van 1951
is het eerste deel van Psalm 94:20
nog eigenlijk nauwelijks duidelijker geworden:
"Hebt Gij iets gemeen met de zetel van het verderf,
die onder schijn van recht
onheil sticht?"

De woordkeuze
mag dan wel iets moderner zijn,
het woord 'zetel' roept in het Nederlands niet het beeld op
van slechte rechters zoals in het Hebreeuws
het geval was.

NU
hebben we dan ook iets andere afspraken gemaakt over het vertalen,
die ook nog eens in een dik handboek
zijn vastgelegd.

EEN
van die afspraken
gaat dus ook vooral over BEELDSPRAAK:
een beeld kan alleen maar in de vertaling worden overgenomen,
als de strekking van de mededeling
zinvol blijft.

ZO NIET,
dan moeten de vertalers een vervangend beeld inzetten
met dezelfde betekenis.

Als een
vervangend beeld niet voorhanden is,
dan is een omschrijving zonder
beeld nodig.

DAT
is dan nu ook
voor Psalm 94:20 DE
aangewezen
weg.

De vertaling luidt nu:
"Kiest u de kant van verdorven rechters,/die onheil stichten
in naam van de wet?"

Door
de betekenis van het beeld te vertalen
krijgt de lieve lezer een belangrijke steun bij het verstaan van de tekst.
Het is in elk geval niet de bedoeling geweest om een letterlijke vertaling van het vers te bieden en vervolgens de betekenis van Psalm 94:20 uit te leggen
in een aantekening.

OOK
bij het vertalen van beeldspraak
geldt dat het begrip van de nieuwste vertaling niet mag afhangen van een toelichting
in een voetnoot of aantekening.

Om het eens
met een Nederlandse beeldspraak te zeggen:
de vertaling MOET
'op eigen benen kunnen staan'!

Ik kan nu
al haast niet meer
op mijn eigen benen staan:
onregelmatig leven van tientallen jaren
vergt zijn tol [in hart en nieren] ~
sleep well, dream sweet &
tell us all about
"IT"?!

~@~
28 nov 2006 - bewerkt op 10 jun 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende