Homo enzo

Van het Italiaanse genie uit het plaatsje Vinci zijn hooguit 15 tot 20 schilderijen overgeleverd.

Bij bijna elk schilderij wordt getwijfeld OF het wel van ZIJN hand is & sommige zijn niet eens afgemaakt.

Hoogstwaarschijnlijk
beschouwde Leonardo zichzelf
niet i/d eerste plaats als schilder:
toen hij i/d late jaren '80 v/d 15de eeuw solliciteerde
naar 'n plekje aan 't Milanese hof, presenteerde hij zich als 'n deskundige op 't gebied van wapens & tanks;
in vredestijd kon hij desgewenst OOK voor de bouw van steden of paleizen worden ingezet of de watervoorziening regelen.

Pas aan 't slot van z'n brief meldt hij nog dat hij
OOK kan beeldhouwen &
schilderen, 'zo goed
als ieder
ander'
...

Zijn leerschool in Florence was de werkplaats van Verrocchio, alwaar schilderen, beeldhouwen, tekenen & andere ambachten door elkaar werden uitgevoerd. Als bastaardzoon van 'n notaris uit Vinci kreeg hij niet de kans om veel te studeren. Later haalde hij dat dubbel & dwars in & verdiepte hij zich als 'n homo universalis in talloze fenomenen. Hij vond wapens uit, bedacht 'n soort van rioleringssysteem voor 'n stad, bood aan in Istanbul 'n brug over de Bosporus te bouwen & ploos uit hoe je met 'n voertuig zou kunnen vliegen.

Talloze tekeningen & geschriften tonen z'n plannen & ontwerpen. Maar 't duurde nooit lang voor hij zich op 'n nieuw onderwerp stortte.

Hij bestudeerde ook de natuurfenomenen: stormen, lichtval, de verandering van kleur door afstand enzovoorts. De mens onderzocht hij tot op 't bot: hij werd verafschuwd vanwege z'n gegraaf in lijken. Maar Leonardo wilde gewoon weten HOE de mens er onder de huid uit-zag & hoe de spieren aan de botten vastzaten.

Welke rol 't tekenen & schilderen in z'n leven speelde, weten we niet met zekerheid. Maar 't lijkt erop dat schilderen voor hem i/d eerste plaats 'n manier was om zijn theorieën te toetsen, om bepaalde effecten uit te proberen. 't Ging HEM meer om 't leerproces dan om het resultaat. Leonardo stond bekend als de man die nooit iets afmaakte, tot ergernis van z'n opdrachtgevers.

Maar 't resultaat was ~ met dank aan zijn onderzoek ~ vaak ZO revolutionair, dat hij de schilderkunst geheel vernieuwde. Zoals bij de 'Dame met de hermelijn'. Desondanks is LdV als schilder al heel lang niet 't onderwerp van 'n tentoonstelling geweest. The National Gallery claimt zelfs dat DIT de allereerste keer is! Begrijpelijk, want de weinige schilderijen die we van hem kennen, hangen verspreid over allerlei musea & zijn DAAR 'n topattractie.

DAT 't The National Gallery is gelukt om 9 schilderijen voor 3 maanden naar London te krijgen, is 'n topprestatie. De tentoonstelling brengt MEER dan DAT: vele zorgvuldig uitgezochte tekeningen & voorstudies van draperieën, meisjes~ & engelenhoofden, dieren & lede-maten tonen HOE die schilderijen na grondig onderzoek tot stand kwamen. En OOK hangt 'r werk van z'n belangrijkste leerlingen.

Wat mij betreft is 't hele leven 'n soort van mix tussen divers opgroeien, aan-, bij- & afleren, ontdekken, samenstellen, afbreken & weer trachten op te bouwen: musea, kerken, vergaderzalen, pretcentra & gevangenissen getuigen van al dat overweldigende schoons net zoals myDi 'n mengsel is van leeftijden, voor- & achtergronden, overeenkomsten & verschillen? 't Zij zo: in ieder geval 'n leuk modern voer-tuig om ons van (n)ergens naar (n)ergens te vervoeren & herinneringen op te halen aan wat we onderweg allemaal kunnen tegenkomen.