G ds Algemene Genade?
Dat was dus, al met al, toch 'n soort van prologatie v/d religie als noodzakelijk ferment v/d cultuur, maar dan met andere middelen en/of via andere wegen. De meeste mensen blijven natuurlijk hoofdzakelijk, van top tot teen, tamelijk primitieve zoogdieren met rare fratsen ...
't Dagelijks leven in staat & maatschappij (& niet alleen i/d kerk) moest, net als vroeger, vond men, worden ingericht volgens G ds ge-openbaarde wil. De mens kiest niet eenmaal de meest uiteenlopende voorbeelden om na te volgen met 'n verkregen genetisch pakketje dat onder bepaalde omstandigheden min of meer tot ontplooiing kan komen of ergens wegkwijnt onder andere toevallige omstandigheden.
't Godsdienstig geloof strekt zich uit over heel 't leven, 'n ander soort leven dan 'n leven uit geloof kan 'n echte gelovige zich haast niet voorstellen eenvoudigweg: op zondag vroom, maandag alles weer helemaal vergeten, dat mag hier & daar ook 't geval zijn geweest of nu nog zijn, maar dat is natuurlijk niet wat godsdienstig geloof bedoelt te zijn. 't Wil liever alle dagen vroomheid & iedere dag leven volgens de regels die 't geloof stelt, net zoals 'n wolfskind wolven naaapt & lammetje de schapen, vissen vissen & vogels vogels in lucht & water!
't Wil 'dus' ook 'n staat die is INGERICHT op 'n manier dat ware gelovigen ermee uit de voeten kunnen & niet vanwege 't bestel worden gedwongen om G ds wegen te veronachtzamen of zelfs geheel te verlaten voor 'iets anders', behalve als 't echt niet anders meer kan ...
En ook DAT is vaak nog niet genoeg: 'ALLE burgers zouden er wel bij varen' als de samenleving was ingericht volgens de oudchristelijke normen zoals AK die voorstelde?! De middelen daartoe hadden de gereformeerden, zoals gezegd, in eigen hand: 't bundelen v/d krachten i/d vorm van eigen organisaties met christelijke politiek/vakbeweging/onderwijs & eigen vormen van 'gezelligheid'? Voor AK's tegenstan-ders onder de kerkelijke christenheid kwam zijn poging om de christenen te verenigen in aparte christelijke organisaties neer op 't "aban-doneren" v/d samenleving, haar overlaten aan de seculiere krachten die haar bedreigden in hun achterdochtige ogen. AK zelf zag dat na-tuurlijk wel ietwat anders: HIJ wilde met zijn christelijke organisaties MACHT verzamelen, legitieme macht, om dan met behulp DAARVAN de samenleving juist te heroveren 'voor Christos'. Voor minder deed hij 't niet ...



