gewoon uitproberen


@
'mydilegitimatie:
wie deelneemt kan van alles en nog wat beweren,
kritiseren, reageren, herkauwen, verteren, begeren & aldoende
misschien ook nog wat leren'
...
@


KUN
JE DAN
zomaar kritiek
uitoefenen op een overlevering,
nota bene een overlevering met gezag van
een 'openbaringsreligie'?


KUNNEN?
Ja, die vraag is gauw genoeg beantwoord,
het gebeurt, het gebeurt al eeuwen, ook in 'christelijk' Europa.
Er zijn meer mensen buiten de kerk dan binnen,
ook dat is een proces dat al eeuwen doorgaat,
al begonnen voor de tijd van de Verlichting,
maar toen pas echt op gang gekomen.


Maar HOE
legitimeer je zo'n houding dan ten overstaan van de geloofstraditie waar je zelf bijhoort,
wat is je antwoord als mensen vragen of dat zomaar kan:
een gezaghebbende traditie bekritiseren?


Dat GEZAG,
laat ik daar inzetten.
Een traditie heeft een zeker gezag, daarvoor is het traditie.
Denk maar aan de taal, denk ook aan de moraal [ook een soort van taal], allemaal tradities,
conventies, afspraken over 'zo doen we dat'.


Maar je hoeft niet altijd met tradities in de pas te lopen.
In de taal, in de moraal en in het geloof durven mensen dat best aan, zij het op eigen risico.
En legitimatie? Legitimatie krijg je niet van de autoriteiten, dat is nog nooit zo geweest bij vrijheid.
DIE moet je ZELF veroveren, leer dat van de Verlichting en haar concept van autonomie.


Bedoel ik daarmee de zaak om te keren:
begin bij jezelf in plaats van bij de traditie?
Dat zou revolutie zijn, en waarom willen mensen in kerk of staat revolutie?
Omdat ze dan hun gelijk niet meer hoeven te bevechten, ze beginnen ermee.
Inderdaad, wat ik anderen op 'theologisch' gebied verwijt, kan ik zelf niet praktiseren
zonder onderuit te gaan:
maar ik doe dat
ook niet!

HOE is een mens van de grond gekomen, toen hij ging vliegen?
Juist niet door bij, met, of voor zichzelf te beginnen; wat zou die 'zelf' voor bagage hebben
en hoe zou hij daaraan zijn gekomen? Nee, juist als deelgenoot, als deelnemer
is iemand bij uitstek geschikt om zijn eigen traditie te kritiseren.
Ik geef twee voorbeelden.


Wie Nederlands spreekt
is niet zo goed in staat fouten van de Fransen in hun Franse taal aan te wijzen,
laat staan ze te verbeteren.
Fouten in het spreken van het Nederlands, ja, dat kan hij juist heel goed,
hij kan zelfs voorstellen doen voor beter taalgebruik.
Zo zie ik de deelnemers aan een geloofstraditie ook.
Bemoei ik me met de islam, dan begeef ik mij op glad ijs.
Maar over het christendom durf ik wel een mondje open te doen,
'ik ben zelf immers christen'? Deelnemers zie ik als bemanning van een schip;
zij kent het schip als geen ander, weet van varen, van sturen; als er EEN instantie is
die kan bijsturen als er gevaar dreigt, dan is het juist
DIE bemanning ...


Deelnemer zijn
en tegelijk kritisch wezen, dat gaat dus heel goed samen.
Niet alleen volgens de theorie, maar ook in de praktijk blijkt het zinvol te zijn.
Wie beeldend kunstenaar is en tegelijk hoogleraar kan juist omdat hij tegelijk
beeldend kunstenaar EN hoogleraar is in haar onderzoek dingen ontdekken
waaraan anderen misschien
snel voorbijzien?


Er is dus niets mis mee
als jij ook jouw eigen 'geloofstraditie' bekijkt, onderzoekt, kritiseert,
je hoeft er niet eens voor geleerd te hebben, al is het wel mooi meegenomen
als je dat wel hebt gedaan!




Een veel moeilijker kwestie is:
HOE is wie vliegt ooit van de grond gekomen?
WAAROM wordt de EEN kritisch en de Ander NIET?
Vreemd, EEN van de meest bevreemdende dingen die ik tegenkom.
Ik heb daar geen antwoord op,
het gebeurt eenvoudig?


Ik kan
alleen maar zeggen
welke weg ik heb bewandeld:
uit het circuit stappen, ernaast gaan staan,
DAN krijg je een heel ander zicht op wat er aan de hand is.
Ga maar een het Amsterdamse Bos in via een ingang die je nog niet eerder nam,
en je staat in een heel
ander bos.


Bekijk Nederland eens
met de ogen van een buitenlander,
en je ziet een heel ander land, of beschouw het christelijk geloof eens alsof je er niet thuishoorde,
niet te geloven waar je DAN
over struikelt.




DAT is de weg
die ik ook ben ingeslagen van de jaren zestig/zeventig, welbewust ...
Wat ik zag wilde ik niet voortzetten: HIER de protestantse geloofsopvattingen en DAAR de andere,
en die dan zo zorgvuldig mogelijk de maat nemen, met natuurlijk als maatstaf jezelf.
DAT kan natuurlijk niet, je schaamt je
zodra je erop wordt betrapt.


Behalve als je
een getuigenis wilt afleggen,
niets mis mee natuurlijk, maar waarom dan de ander de maat nemen?
Logisch kan het ook niet, er hoeft geen discussie meer te worden ondernomen,
want je hebt altijd gelijk,
bij voorbaat al.


De ethiek leerde mij
een hoop verkeerde manoeuvres af,
leerde mij fatsoenlijk denken, valkuilen opsporen en vermijden,
bijvoorbeeld de vraag hoe je een stellingname rechtvaardigt
anders [en beter] beantwoorden dan met:
zo luidt de leer der kerk.


blozenengelknipoog
verliefdliefdesverdrietverliefd
sneakycool!huilen
30 apr 2006 - bewerkt op 18 mei 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende