Götterdämmerung: des duyvels aers ontluistering ed

'TOERIST IN DE GOUDEN EEUW. A'DAM VOOR VIJF DUITEN PER DAG'
is te zien t/m 4 september a.s. Bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, Oude Turfmarkt 129 @ A'dam www.bijzonderecollecties.uva.nl {opoetjes in applish} ...

'Toeristen vergaapten zich aan vrouwen die 'r zonder man op straat liepen?! Deze tentoonstelling , samengesteld door conservator oude drukken Paul Dijsselberge, bespreekt de reis naar de stad, 't leven i/d stad & de bijzondere attracties. Te zien is ondermeer 'n muur vol met tekeningen uit de Artis Bibliotheek van de exotische dieren die i/d Menagerie van Blaau Jan o/d Kloveniersburgwal te zien waren.

Rond 1600 getekend door Jan Velten in zo'n kinder lijke stijl dat 't wel iets wegheeft van Cobra?! De dieren zaten achterin de tuin & in 't achterhuis v/d herberg Blaau Jan: je kon 'r ook wel dieren kopen. Ook liggen 'r boeken met afbeeldingen over de worstellessen die je als toerist bij Nicolaas Petter kon nemen, & de scherm-lessen van Gerard Thibault. Van deze laatste is 't kostbare boek te zien dat hij liet maken om klanten te trekken. 't Staat vol tekeningen hoe je moest schermen. In A'dam mocht iedereen 'n wapen dragen:
'N UNICUM IN EUROPA!

Toeristen namen ook 'n kijkje i/d verschil-lende beursgebouwen, de vele kerken of bij 't om z'n architectuur bewonderde 'Trippenhuis' v/d rijke familie Trip & dan waren 'r ook nog de beroemdheden waarvoor toeristen belangstelling hadden: o/d tentoonstelling Rembrandts boedelinventaris, evenals handschriften van Descartes & P.C. Hooft. De tentoonstelling geeft ook 'n aardig beeld v/h gewone leven i/d stad met afbeeldingen van uithangborden van winkels, de vleeshallen, 'n kunsthandeltje op straat, de verschillende kerken & hun
gelovigen, artsen & eetgewoonten. Ook de positie v/d vrouw komt in beeld. Die was @ NL beter dan in andere landen: toeristen
vergaapten zich aan de vrouwen die zonder begeleiding van de mannen op & over straat liepen & 'r zelfs handel dreven of 'n winkeltje hadden, zoals op enkele afbeeldingen v/h A'damse straatleven te zien is.

Je ging, net als nu, niet naar Amstelredamme om 'r verfijnd te eten, maar de vrije sfeer & tolerantie die 'r ook toen al heersten, vormden DE grote aantrekkingskracht van A'dam.

HISTORISCHE REISGIDS:
voor 'n completer beeld v/h toerisme i/d 17de eeuw is de historische reisgids 'Amsterdam voor vijf duiten per dag' uitgebracht. Met
details als de prijs van postkoets & herberg (& trekschuit?!), de gespecialiseerde markten & nuttige zinnetjes zoals
'ICK HEB EEN CHIRURGIJN VAN NODE!'
&
'WAT URE ONTSLUYT MEN HEDEN DE STADSPOORTEN?',
of, voor reeds ietwat meer gevorderden:
"DE HEEREGRAFT IS VAN MAGNIFICIENTIE, MAER STINCKT ALS DES DUYVELS AERS!"!

De reisgids 'A'dam voor vijf duiten per dag' van Maarten Hell & Emma Los, uitgeverij Athenaeum-Polak&VanGennep ISBN 978 90 253 684 32

BIJZONDERE COLLECTIES:
deze tentoonstelling is gefinancierd uit 't Dr. Th.J. Steen erge fonds dat ruim 20 jaar geleden door de familie Steenbergen opgericht werd. Tot voor kort werden hier alleen maar aankopen uit betaald: in overleg met de familie is 't fonds nu uitgebreid & voortaan voorzien v/d naam 'Dr. Th.J. Steenbergen Fonds voor de Amsterdamse Gouden Eeuw'; ook wordt 't fonds opengesteld voor donaties van anderen.

De Bijzondere Collecties hopen meer particulieren gelden aan te trekken door fondsen op onderwerp in te richten: "We denken dat mensen zich daar makkelijker mee verbonden kunnen voelen: ZO willen we maatschappelijk draagvlak voor onze collecties creëren! zegt Garrelt Verhoeven, hoofdconservateur [ hoofd onder steur in Applish] v/d Bijzondere Collecties. Vanwege de afsluiting-
oude stijl bracht de Universiteit van Amsterdam 'n boek uit: 'Papieren pracht uit de Amsterdamse Gouden Eeuw, geschenken van het Dr.
Th.J. Steenbergen Fonds, Amsterdam University Press, ISBN 978 90 562 965 82