free lsd for all! ik zeg wattik denk & doe waktik?


~@~


WAT
schort eraan?

DAT er aan
al die theorieen iets schort,
is in het bijzonder de laatste jaren voorwerp
van studie geweest
...

OF
er altijd
even billijk is geoordeeld,
is voor mij nog de vraag, maar het neemt niet weg
dat er gerechtvaardigde twijfel aan de
onderneming van de Verlichting
is gegroeid!

De
feitelijke situatie
waarin althans in West-Europa
de publieke moraal verkeert
[dreigende ondermijning ervan door pluraliteit,
compartimentalisatie,
multicriminaliteit
e.d.],
deed daar het hare aan toe
en droeg eraan bij
dat de chaotische verwarring groter schijn dan ooit,
EN de schrikbarend toenemende steeds luider wordende
roep om een "STERKE MAN"
[of vrouw]?

Maar
KLOPT het gemak
waarmee al dat falen op
het conto van de Verlichting
wordt geplaatst?

DAAR
moeten we
het toch nog maar
even over hebben
nu het nog
KAN!

~

~

ELK
van die ethische theorieen mist,
bij alles wat ze WEL bieden, iets essentieels vergeleken bij het verleden.
ZO kan ik de kritiek samenvatten. KANT komt een heel eind
met de categorische imperatief van de Rede als autoriteit,
het morele wordt er rigoreus mee afgebakand,
maar WAT je moet DOEN is daarmee nog niet gegeven:
K.'s ethiek parasiteert op buiten-morele leefgewoonten,
lifestyles [maximen, zegt hij zelf], waarvoor
zijn universaliteitsregel
als TOETS kan dienen,
meer niet!

Uit welke motieven
een mens dan ook nog de plicht zou volgen
en niet onze neigingen [yetser haTov & yetser haRa],
berust op een axioma: K. definieert een mens nu eenmaal als een wezen
dat naar de praktische Rede
LUISTERT?

De contracttheorieen daarentegen
leveren een uiterst redelijk motief om zich aan een publieke moraal te onderwerpen,
maar dat motief is niet bepaald verheffend, niet moreel van aard,
het is eigenbelang van mensen die zich bewust zijn zich op HUN beurt weer
in de handen van andere mensen
te bevinden ...

De utilisten weten WEL van altruistisch handelen,
spreken mensen aan op hun behoeften en voorkeuren, motiveren mensen dus WEL!
Het utilisme doet daarmee recht aan het aspect dat publieke moraal het goede voor alle mensen
op het oog heeft, maar ... de verplichting hangt in de lucht?
MOET je producent zijn, OOK als je GEEN consument bent?

WAAROM ZOU JE?

DIT dan nog afgezien van andere bezwaren,
zoals de afwegingsproblemen, EN het zo pijnlijke gegeven dat het utilisme in GETALLEN moet denken,
en GEEN gezichten bij haar calculaties ziet!

De Kritiek snijdt dus hout:
ELK van de theorieen vertoont een gebrek.
Bij de EEN is geen motief te vinden, of WEL een motief maar dan niet MOREEL,
bij de Ander hangt de verplichting in de lucht of ze rust - zoals bij Kant - in zichzelf?
Een groot deel van de reeds achter ons liggende discussies tussen 'ethiekbeoefenaars' [en WIE zijn dat NIET?] gaat over DEZE kwesties, en ELKE criticus heeft tegenover elke Andere wel ENIG gelijk
'binnengehaald' en SAMEN hebben ze gelijk tegenover het project van de Verlichting.
"ALL have won, and ALL shall have prices", om met Alice
in Wonderland & Lucy in the Sky
with Diamonds
te spreken ...



Desondanks
[of juist DAAROM?]
kleeft aan de ethiek-verhaaltjes van de laatste jaren iets vermoeiends,
maar ook daarop komen we misschien nog wel weer eens terug
voordat myDi er niet meer 'is'
en/of WIJ er niet meer
'zijn'?

Laten we eerst
nog maar eens vragen
WAAROM de ENE theorie de kop mist en de Andere de staart
[of moet nu ALLE bevruchting via IVF?],
zodat er aan al die herformuleringen
van een publieke moraal telkens
WEER iets ANDERS
mankeert.

~@~
15 jun 2006 - bewerkt op 23 mei 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende