Et11a Jodendom in 't begin van onze jaartellingen?

De eerste twee koninkrijken die @ Kana'an/Israël/Palestina/Fenicië ontstonden na de regeringen van DAWIEDEWIEDEWIED & Sjlomo werden weggevaagd, zoals 'niet ieder onderhand wel weet!? 't Éérste 'noordelijke' koninkrijk van Israël, werd weggevaagd door de As-Syrische Invasie i/d 7e eeuw & 't tweede, 't koninkrijk Yehoedah, door de Babylonische Invasie i/h begin v/d 6e eeuw BCE/BC: in beide gevallen werd 'n groot deel v/d overblijvende joodse bevolking naar Mesopotamia gedeporteerd waar 't wortel schoot; toen de vestiging v/d Perzische Heerschappij over bijna 't gehele "Nabije Midden Oosten" 't mogelijk maakte om naar "KIPFILET"/ceterara terug te keren, maakte slechts 'n klein deel van de joden daarvan gebruik?! MESOPOTAMIA BLÉÉF EEUWENLANG EEN ZEER ACTIEF MIDDELPUNT VAN JOODS LEVEN! Vanaf het einde van de vierde eeuw boden het rijk van Alexander, en daarna het koninkrijk Seleucië aan de joden die in Mesopotamia gebleven waren de gelegenheid om zich in Perzië (in het Oosten) & @ Syrië & Anatolië (in het Westen) te blijven vestigen.

Tegelijkertijd vergemakkelijkte de monarchie van de Ptolemeeën de vestiging van de Palestijnse joden in AeGYPTe & Cyrenaica/Libya ...

Toen 't Perzisch keizerrijk zich meester had gemaakt van Mesopotamië (170 BCE/BC) & toen daarna ook 't Romeinse keizerrijk al het gebied rondom het oostelijk deel van de Middellandse Zee (Mare Nostrum!) had geannexeerd, troffen deze twee grote staten op hun respectievelijke grondgebieden ook een zeer belangrijke diaspora aan: déze diaspora telde miljoenen leden & zette haar expansiedrift voort binnen het nieuw ontstane, politieke kader. Deze diaspora die al eeuwenlang een bevoorrechte positie & status had genote, ver-Schilde sterk van plaats tot plaats, maar was praktisch overal wèl zeer hecht georganiseerd! Dàt móest ook wel voor zo'n soort van een minderheid die er zéér op gesteld was om haar autonomie zoveel mogelijk te bewaren: kunnen we ook dàn al spreken van 'synagogen'?

Waarschijnlijk wel, voorzover deze instellingen 'n rol speelden o/h gebied van onderwijs & rechtspraak: daar komt nog bij dat zij de ook hele joodse gemeenschap vertegenwoordigden bij de plaatselijke autoriteiten! Déze synagogen hadden grote betekenis waar het erom ging, om vooral de éénheid bìnnen de joodse groep te behouden, omdat de joden in de synagogen voortdurend geconfronteerd werden met de Thora.