dre7/111 religieuze reacties op de holocaust/shoah

"IK BEN ZELF VERSCHILLENDE MALEN IN YAD VASHEM GEWEEST. EEN ZEER STERKE ERVARING KREEG IK, TOEN IK ER EEN HELE TIJD STIL STOND IN HET SPIEGELMONUMENT VOOR DE KINDEREN. IK KEEK NAAR DE BRANDENDE KAARSEN DIE WEERSPIEGELD WERDEN IN DE SPIEGELS. ANDERE MENSEN SCHUIFELDEN MIJ VOORBIJ EN IK LUISTERDE NAAR DE MONOTONE STEM DIE DE NAMEN EN LEEF-TIJDEN VAN DE KINDEREN VOORLAS, EINDELOOS. DE TRANEN STROOMDEN OVER MIJN WANGEN. IK MOEST DENKEN AAN G'ds belof-te aan Avraham, dat zijn nageslacht talrijk zou zijn als de sterren v/d hemel! Hier zag ik duizenden sterren, maar ze stonden symbool voor de uitgedoofde en verwoeste levens van G'ds kinderen. Verdoofd liep ik weer naar buiten, de felle zon scheen in mijn ogen. Toen mijn ogen aan het licht gewend waren, zag ik de afgeknotte palen met daarachter het mooie landschap. Afgelopen levens. Peilloos diep lijden" (Dr. E. van der Linden).

Het 'waarom' van de Holocaust zullen wij nooit kunnen beantwoorden. Niettemin is er rond de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog 'n hele theologie, ja zelfs een hele industrie ontstaan, die schrijvers, onderzoekers, filmproducenten, monumentenontwerpers, musea-besturen, conferentieorganisatoren & politici bijna een dagtaak bezorgen. Theologen hebben in het verleden geprobeerd antwoorden te vinden op het onbeantwoordbare. Religieuze antwoorden werden weinig gehoord in de publieke arena.

Waar was de mens in Auschwitz? De religieuze uitdaging ontspruit niet uit de vraag 'Waar was G'de in Auschwitz' maar eerder uit de vraag 'Waar was de mens in Auschwitz?'! De traditionele religieuze leiders hebben nauwelijks publiekelijk gereageerd op de brandende vragen, die velen tot op de dag van vandaag bezighouden. 't Lijkt erop alsof de orthodoxie ervan uitgaat, dat de mens ná de Tweede Wereldoolog niets veranderd is. Dit is vreemd omdat juist toen het Tora-Jodendom het allerzwaarst gehavend uit de oorlog gekomen is, & de bakermat v/h religieus Jodendom, jesjivot & leidende Rabbijnen van Litouwen tot Roemenië, werd naar schatting voor zo'n 90% 'ausradiert'. De resterende 10% van deze orthodoxie, die over de hele wereld uitwaaierde, heeft weinig blijk gegeven van een speciale 'herdenkingsbehoefte' om uiting te geven aan hun rouwgevoelens in speciale gebeden of nieuwe bezinningsdagen ter ere van al die vele miljoenen schuldloze slachtoffers van atheïstische barbarij, opportunistische populistische politici, nijvere zakenlieden & zakkenvullers?!