De wiskunde is meer 'n rommelige geschiedenis van
MENSEN DAN JE ZOU DENKEN: IS OMGEKEERD DE GESCHIEDENIS EEN VERHAAL MET MEER WETMATIGHEDEN DAN WE DACHTEN?
"Aan de ene kant is het mooie van geschiedenis dat het allemaal van het toeval afhangt, op elk moment kàn er zó van alles gebeuren!
Maar als je geschiedenis opschrijft als een opeenvolging van samenlopen van omstandigheden, dan heb je niets interessants gedaan!?
Er liggen geen wiskundige wetten aan ten grondslag, maar op een bepaald niveau móet het wel logisch zijn, er móeten betekenis en structuur onder liggen."
'Is de wiskunde van de infinitesimalen, die zich minder aantrekt van dogma's, 'n protestantse wiskunde?'
"Zó zou ìk 't níet zeggen: de mensen die deze wiskunde in Italië propageerden waren 'goede katholieken', sommigen waren priester, en Galileï zèlf, hoewel veroordeeld als ketter, zéi dat hij een 'goede katholiek' was, en ik geloof hem. Wèl is 't zó, dat de katholieke kerk nu juist tijdens de Contrareformatie strakke lijnen trok tussen wat ìs & wat níet is, wat correct is en wat niet. Ik zou zeggen dat in England de infinitesimalen stonden voor 'n bepaald soort protestantisme? Want mensen gingen wiskunde bedrijven onder 't motto: ik kòm nu zó tot deze conclusie, kàn dat klòppen? 't Wàs DÙS probéren èn corrigéren! Dàt dreef de aanhangers van Euclides tot razernij!"
'En wordt er nú NÒG wiskunde bedreven op díe manier?'
"NÉÉ, nú staat de wiskunde weer op absoluut corrècte, strènge bewijzen; natuurkùndigen werken nog wèl zó: díe kan 't níet zoveel schelen als hun methoden logische inconsistenties hebben, àls het maar wèrkt? Maar wàt zij doen hééft, net als de infinitesimalen van destijds, mèt de dagelijkse werkelijkheid te maken! Moderne wiskunde staat dáár grotendeels LÒS van."
'Woedt er geen debat meer ver de juistheid van een bepaalde aanpak?'
"Jawel, er ìs 'n groot debat over de toelaatbaarheid van computers bij 't bewijzen van stellingen: àls 'n computer àlle biljoen biljoen mo-gelijkheden van 'n stelling nagaat, èn rapporteert 'dat 't klopt', ìs die stelling dàn bewézen? Traditionalisten zeggen: dàt is níet genóeg!!
De aanhangers van de computers zíjn nog in de mìnderheid; maar wèl 'n gróeiende minderheid."
Amir Alexander: INFINITESIMALS. 368 pagina's. Farrat, Strauss & Giroux, New York, 2014, €21,99
[Mor mag dit soort bespiegelingen wel: 't komt me voor als iets dat lijkt op die 'bijna 70 jaar' in veel opzichten; een mengsel van twijfel & zekerheden, bewijzen & vemoedens, toeval & onvermijdelijkheid, fantasie & bouwwerk, mànnelijk èn vrouwelijk, hàrd èn téder, aards èn hémels?! Èn àlwéér: NÈT zó'n soort van vergaarbak mèt 'van àlles & NÒG wat'; als overdrijvende wolkenvelden, veranderende waterstromen, vissen, vogels, vee, veehouders & veehoeders, verwerkers, verwerpers & vermoeders!? Zijn wij ook niet de nakomelingen van samengeworpen mineralen, rondbuitelend tumbleweed èn 'vaste rotsen' in diepe duisternis èn vòl Lìcht?! 'n Àltijd weer intrigerend teder gevoel van verwachting & onvervulbaarheid, betrachting & lòslaten, omschrijven èn ontkennen, disciplineren & verwènnen. En myDi als 't rondlopen met windmolentjes, kraaltjes, spiegeltjes, snuisterijen, tragikomische verhalen èn hoopgevende pogingen tot 'omschrijving'
~~~]
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende