beter tien vogels in de lucht dan een op je hand
Kunnen we die deugd
van onze ontvankelijkheid alleen nog maar trainen
als we ons terugtrekken uit dat actieve, uiterlijke leven?
Ja, daar lijkt het wel op, al betekent dat nog niet dat iedereen
nu maar meteen monnik of non moet worden,
zoals die Miryam op 't schilderij
van Fra Angelico.
Er zijn op dit moment
ook al ontelbare mensen die zich tijdelijk
voor kortere of langere tijd even uit de voortsnellende maatschappij terugtrekken:
in allerlei religieuze kloosters dichtbij & veraf gelegen, sabbaticals of seculiere centra
voor bezinnings- of meditatiebijeenkomsten,
yogacursussen, seminars e.d.
Je kunt natuurlijk ook
gewoon 'n eindje gaan wandelen of fietsen,
de natuur intrekken of rustig op je eigen kamers blijven zitten &
tot jezelf inkeren?!
Iedereen heeft zo nu en dan
wel de ene of andere manier nodig om de dagelijkse drukte te ontvluchten
en die dan later misschien weer wat beter aan te kunnen:
je kunt onze behoefte aan afzondering net zo cynisch,
sarcastisch & komisch voorstellen
als je maar wilt.
Maar er blijft ondertussen
natuurlijk toch wel iets meer aan de hand dan alleen maar de behoefte
aan een geregeld vrij weekend en vakanties naar al die verre oorden: je ziet in onze cultuur
nu eenmaal niet helemaal voor niets 'n steeds sterker wordende tegenstroom ontstaan
die zich tegen die massale opgefokte
'opvoeringscultuur' verzet!
We hadden het al eerder & vaker
over al die peuters & kleuters die van jongsaf aan
worden gehersenspoeld in alle makke kringgesprekken waar geen
ontkomen aan schijnt te zijn?
Het was de verdienste
van Martin Heidegger dat hij de passieve ontvankelijkheid
onder het actieve bewustzijn vandaan
heeft geschoffeld.
Maar bij hem
is het nog alleen maar over de eigen ervaringen blijven gaan:
MIJN
reactie op 'n geur, opmerking, regenbui!
De Franse filosoof Emmanuel Levinas heeft diezelfde
"befindlichkeit"
uitgediept, naar een
opmerkzaamheid voor wat anderen
jou kunnen brengen.
Ik ben dat aspect van zijn filosofie
wat beter gaan begrijpen toen ik bezig was te schrijven over zijn
'godsdienstfilosofie': daar heb ik het benoemd als een soort van ontvankelijkheid
voor het 'heilige' die een vorm van 'leegte'
van ons vraagt?
Die kinderjuffrouw
[of -meester] die tijdens 't vaste kringgesprek de vraag stelt:
"Wat heb jij in het weekend gedaan?"
is nog veel teveel alleen maar op activiteit gericht!
Zij/hij zet eigenlijk alleen nog maar even een knopje om,
waardoor het kind wel of niet begint te praten.
Maar zij zouden natuurlijk ook kunnen vragen:
"Wat wil
JIJ
over dit weekeinde vertellen?"
of
"Waar ben
JIJ
nu vooral mee bezig?"
Die vragen zijn misschien wel wat moeilijker,
want ze eisen van 'de ouders' of 'het personeel' dat ze zelf ook
actief deelnemen aan 'het gesprek', dat we goed naar elk ander leren luisteren
& op het juiste moment in staat zijn om vragen te stellen & ook zelf
zo nu en dan proberen om antwoorden te geven?
Een gesprek dat met die vragen begint,
wordt pas echt een succes wanneer de vragenstellers
werkelijke belangstelling
vertonen!
Je zou ook kunnen zeggen
dat bijvoorbeeld, voorzover we nu nog kunnen nagaan
vanuit de overgeleverde geschriften over iemand als Yochanan de Doper
& Yehosjoea haNatsri [aka haMasjiach], de eerste zich in het algemeen richtte tot 'de menigten'
van over het hele land & verder daarbuiten met zijn oproep tot inkeer/bekering/ommekeer:
't belijden van zonden & tekortkomingen
& 'n 'nieuw leven'?
Terwijl het Yesjoea
wat meer te doen was om de indiviiduele mens die hij met mededogen tegemoet trad!
Zo heb je op scholen, in families & dus ook bij dit mydigedoe mydiertjes die op heel diverse manieren
op zichzelf en elkander reageren: oppervlakkig, vrijblijvend, provocatief, verleidelijk,
agressief of juist veel meer echt
wat 'dieper'.
Er moet dus
voor ieder van ons een manier van leven zijn,
die aansluit bij onze eigen capaciteiten, behoeften & creatieve mogelijkheden
in wat voor aanvangspositie we ons ook mogen bevinden, al of niet door
'eigen schuld'?
Wat aanvankelijk alleen nog maar leek op
'gewoon een beetje aardiger zijn voor onszelf & elkaar',
gaat in feite ver uit boven de oude oervraag van:
"Wat heb
IK
eraan?!"
We hebben op z'n tijd allemaal wel iets aan elkaar ~ en dat is maar goed ook.
Maar als we echt iets 'onzelfzuchtigs' doen, dan is niet meer de allereerste
vraag die nog in ons opkomt:
"Wat heb
IK
eraan?"
Integendeel,
door onbaatzuchtig onszelf helemaal te geven
aan de behoeften van de ander, gebeurt er iets veel verrassenders!
Door onze eigen originele manier van doen zonder enige vorm van 'eigenbelang',
maken we ook anderen [dan onszelf] opmerkzaam op de mogelijkheden van onhoudbare situaties.
We hoeven dan niet meer eenzaam & alleen in een hoekje weg te kwijnen
tot we het begeven van ellende maar hebben
de typisch menselijke deugd leren
ontwikkelen van oneindige
ontvankelijkheid.
Zo'n
openheid naar
de ander vanuit
onszelf van van hen naar ons
heft alle oude beperkingen op &
brengt ons door de poort
naar nog onverkende zalen
van ons tijdelijke
korte menselijke
bestaan.
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende