begeerte lust voorspel zaaduitstortingen ensow ...

*

'lichamelijke lust'
~~~~~~~~~~~~

HELAAS
zijn er maar
enkele fragmenten
van Basilides' leringen overgeleverd bij kerkvaders.
EEN van die fragmenten gaat over reincarnatie.
Origenes schrijft dat Basilides Paulus' opmerkingen in zijn Romeinenbrief
dat hij ooit 'leefde zonder de wet'
opvatte als de beschrijving
van een vorig leven.

IEDERE ZIEL,
zo stelde Basilides,
die in een vroeger leven gezondigd heeft
zal hiervoor de kastijding ondergaan, 'de uitverkorene op eervolle wijze door het martelaarschap,
doch de andere op die manier dat hij
door de hem toekomende straf
gereinigd wordt'.

~*~

IN EEN
ANDER FRAGMENT
dat van Basilides bewaard is gebleven,
leerde hij dar iedereen van nature g d kon leren kennen, en wel door pistis, vertrouwen!
Het meest verheven deel van dat vertrouwen
is de intuitie, een werkelijk koninkrijk,
iets dat waardig is om EEN
met de schepper te zijn:

"Vertrouwen is rijkdom, geen gezag.
Het is de oorzaak, de natuur, de bron;
het is van een ondefinieerbare schoonheid
en van een onovertroffen schepping."


EVENALS
zijn leermeester Karpokrates
had Basilides een bijster intelligente zoon, Isidorus genaamd.
Hij moet een uitgebreid werk over de ethiek hebben geschreven,
waarvan we helaas ook maar slechts enkele fragmenten kennen uit de literatuur van de kerkvaders.
In zijn traktaat legt Isidorus een grote nadruk op de eigen verantwoordelijkheid va de mens.
De kennis van de kosmische samenhang en van de weg die de ziel gaat om te incarneren,
ontslaat de mens geenszins van zijn eigen zelfwerkzaamheid,
stelt hij vast:

"Immers,
als je iemand een bewijs zou geven dat de ziel niet enkelvoudig is,
maar dat de hartstochten voor de mindere (dingen)
door de aandrang van de aanhechtsels (van diezelfde ziel) ontstaan,
dan zal de slechte mens een meer dan toevallige aanleiding hebben om te zeggen:
ik was gedwongen, ik werd meegeleept, ik heb het tegen mijn wil gedaan, ik heb het gedaan zonder het te willen; hoewel hij zelf de leider was van de begeerte maar het slechte en niet streed tegen de aandrang van de aanhectsels.
Meer nog moet blijken dat wij,
doordat het redelijk vermogen in ons sterker geworden is,
de macht hebben over de lagere schepping
in onszelf."


HET MEEST BEKEND
zijn de leringen van vader en zoon geworden
over de legitimiteit van de lust.

We zagen al eerder in myDi dat de vroegrijpe zoon
van Karpokrates, Epiphanes, daar zo zijn nog niet echt uitgerijpte ideeen over had?
Basilides en Isidorus geven commentaar op de dialoog tussen Yehosjoea en zijn leerlingen
over het 'gehuwd zijn'.

'Toen de apostelen vroegen
of het maar beter was om niet te trouwen,
heeft de Heer geantwoord:
"Niet allen begrijpen dit woord.
Er zijn verschillende (soorten) eunuchen: sommigen van geboorte, anderen uit dwang" ...
Sommigen nu hebben van hun geboorte af aan een natuurlijke afkeer van de vrouw;
zij doen er goed aan om deze neiging te volgen en niet te trouwen.
Dat zijn de eunuchen van geboorte.
Er zijn er ook die het uit dwangmatigheid zijn;
dat zijn toneelspeler-asceten die hun beheersing compenseren met het aanzien dat ze zich ermee verwerven. Het zijn dwangmatige eunuchen; geen eunuchen uit geestelijek overweging?
Zij die zich echter wegens het (Konink)rijk tot eunuchen hebben gemaakt doen dat wegens de beslommeringen die een huwelijk met zich meebrengt.
Ze vrezen de bedrijvigheden die het zorgen voor het levensonderhoud (voor een gezin)
met zich meebrengt.
Met 'het is beter te trouwen dan (van begeerte)
te branden' bedoelde de apostel:
werp je ziel niet in het vuur als je daar dag en nacht weerstand van ondervindt en steeds maar vreest
dat jij je zelfbeheersing zult verliezen.
Een aldoor maar wordtelende ziel raakt namelijk gespleten
en verliest hoop ...
Verenig je in zo'n geval met een vrije vrouw,
opdat je niet van de genade van g d wordt weggetrokken.
En als je het vuur door de zaaduitstorting hebt gedoofd,
bid dan met een goed geweten.
Als je dankgebed echter omslaat in een smeekbede,
niet om het goede te doen, maar louter om maar niet tevallen,
dan kun je maar beter trouwen.
OOK als het een jonge, of arme, of zwakke man is,
die niet uit verstandsoverwegingen wil trouwen:
jij zal niet van zijn broeders hoeven te scheiden.
Hij zal zeggen:
"Ik ben het heiligdom ingetreden en mij kan niets gebeuren".
En als hij niet zeker van zijn zaak is dan zal hij vragen:
"Broeder, leg mij de hand op, opdat ik niet zondig".
En dan zal hij innerlijke en uiterlijke hulp ontvangen.
Hij zal slechts de wil hebben het goede te volbrengen em hij zal dat ook bereiken.
Menigmaal belijden we met de mond dat we niet willen zondigen,
maar in onze gedachten dragen we de zonde bij ons.
Zo iemand zondigt niet uit ontzag,
nee hij zondigt niet opdat hij geen straf zal ondergaan.
Bij het mens-zijn echter behoort dat wat noodzakelijk en wat natuurlijk is;
maar ook wat alleen maar natuurlijk is.
Noodzakelijk en natuurlijk is dat wij ons kleden;
natuurlijk, maar niet beslist noodzakelijk,
is het geslachtsverkeer.'


DEZE
MILDE
OPVATTINGEN
ten opzichte van de menselijke lust[en]
en de benadrukking van de eigen verantwoordelijkheid
tekenen de leringen van de christelijke leraren uit de eerste helft van de tweede eeuw.
We zullen deze geestesgesteldheid ook tegenkomen bij EEN der 'grootste' christelijke leraren
aller tijden, Valentinus.


En toen was er koffie &
de trouwe ochtendkrant.


Ondanks
de hemelse vergrijzing:
een prettige dag toegewenst &
het beste met de 'lusten &
lasten'!