Alles draait om (h)erkenning: we zijn als spiegels

Sandra Kooke: Ze zat met 'n hermelijntje in haar armen te spelen toen de deur openging. Nieuwsgierig blikte ze achterom. En precies zo werd ze geschilderd door Leonardo da Vinci. (Mensen zijn verzamelaars, tentoonstellers, aandachttrekkers en ~gevers!) Er zijn veel meer schilderijen waarop achterom wordt gekeken. Denk aan Rembrandts 'Zelfportret' met Saskia of Johannes Vermeers 'Meisje met de parel'.

Vermeer & Rembrandt schilderden 'n houding, Leonardo schilderde niet alleen 'n houding, maar ook 't vervolg erop. Zijn 'Dame met de hermelijn' (de 16-jarige Cecilia Gallerani) kijkt om omdat ze reageert op 'n geluid. Je ziet dat ze op 't punt staat om iets te zeggen of de bezoeker tegemoet te lopen. Haar hele persoonlijkheid ~ haar nieuwsgierigheid, haar intelligentie, haar zelfvertrouwen ~ ligt in 't portret besloten. Je zou haar willen leren kennen, maar je zult haar nooit beter leren kennen dan door dit schilderij. Haar hele wezen zit erin be-sloten. (Zo zit ook mijn geheugen vol met herinneringen aan 'toestanden', 'wezens': overeenkomsten & verschillen?)! De 'Dame met de hermelijn' is 'n onwaarschijnlijk rijk schilderij. 'n Simpel portret, maar tegelijk 'n psychologische studie, 'n allegorisch tafereel (de herme-lijn verwijst naar haar geliefde Ludovico Sforza, die l'Ermelino werd genoemd) & 'n studie in lichtval. Leonardo wist als eerste de psyche van 'n mens in verf te vangen & vernieuwde zo de schilderkunst. (Terugkijkend zie ik mezelf ook in die verbeelding van toestanden als in droom & werkelijkheid, illusie & make believe, hallucinatie & bewegings- & gewetensvrijheid: die man & die vrouw onder bepaalde om-standigheden, oorzaken & gevolgen, leven & dood, aantrekking & afstoting die de grenzen bepalen van ons korte bestaan dat sommigen ook als 'te lang' willen zien? Daaromheen zijn de familieleden, op hun beurt kinderen & ouders van jongens & meisjes in alle staten van deelnemen & afzonderen, onderscheid maken & veralgemeniseren: in hoeverre waren & zijn zij deel van elk ander (of juist niet?) & waar liggen mijn eigen grenzen van terugkijken & vooruitzien? Hoe dan ook: Leonardo behoort net zo goed tot de rijen personen als de Adams & Eva's, Kajiens & Abels, Seth & Mardoek, Esther & Mordechai met HUN ouders, familieleden, stamgenoten & goede/slechte voornemens?

Ik kan niet nalaten om te blijven associëren sinds & zolang ik al leef: heel dit lichaam met 'deze geest' is als 'n (h)erkennen van wat hier altijd al was, aan 't worden is & (ooit) 'zal zijn' ... Die band/bond is de oerbasis van menselijk bestaan waar ik niet meer zonder kan ...)!