abc of shame re: exa 10-3-'04 conclusies?
ALL
THE SAME:
IT'S A
SHAME!!!
SCHAAMTE
is
een onbehaaglijk,
nogal vervelend gevoel
dat meestal optreedt als je faalt,
als je niet voldoet aan bepaalde eisen
{van anderen of
van
jezelf}.
Mensen
schamen zich bijvoorbeeld
voor hun uiterlijk,
voor de dingen die ze doen en de dingen
die ze hadden
MOETEN
doen.
Mensen
schamen zich
ook voor zaken waar ze eigenlijk
part noch deel aan hebben,
zoals het verleden van een familielid
of het gedrag van een
'soortgenoot' ...
FYSIEKE
REACTIES:
je wilt het liefst door de grond zakken van ellende
en je verstoppen
voor 'de ander',
dus maak je je letterlijk
klein.
Je buigt
het hoofd,
kromt de schouders,
gaat iets door de
knieen ...
Je stem wordt
iel en gespannen,
je maakt geen oogcontact meer
met de ander ...
Blozen hoort ook bij
schaamte:
blozen is het rood kleuren van de huid van het gezicht,
de oren,
de hals en bij sommige mensen zelfs
de rug en de
armen ...
WAAROM
blozen we als we ons schamen:
blozen bevordert de acceptatie in een groep
van degene die zich schaamt en daarmee het overleven
in de moeilijke, negatieve situatie
die schaamte
met zich
meebrengt
.............
Van oudsher
is een blozend vrouwengelaat voor mannen blijkbaar aantrekkelijk:
dat is ook de reden dat veel vrouwen hun gezicht bepoederen
met rouge ...
Wie bloost, krijgt een knalrood
hoofd!
Door er met die rode kleur 'mooi' uit te zien,
vraagt en krijgt de blozer
vergeving ...
De blozer zegt als het ware:
"SORRY voor de flater, wees alsjeblieft
niet meer boos
op me?"
HOE
VOELT HET
als je je schaamt:
je bent op ZO'N moment iemand die je eigenlijk helemaal niet wilt zijn!
Bijvoorbeeld:
je wilt graag die handige, correcte man zijn,
maar je gedraagt je als een onhandige kluns die van alles omgooit en
kwijtraakt?
Degene die zich schaamt,
is bang dat zijn onhandigheid {stommiteit, lelijkheid of noem maar op}
zal leiden tot afwijzing en uitstoting ...
Strikt genomen hoef je niet daadwerkelijk onhandig {stom, lelijk enzo}
te hebben gehandeld, maar ben je vooral bang dat je in de ogen van anderen ZO
bent!
WAAR
is schaamte dan GOED VOOR?
Emoties helpen ons om te overleven in een groep.
Net als andere emoties regelt de schaamte de sociale betrekkingen tussen
mensen:
zonder schaamte wordt samenleven behoorlijk lastig?
Op het moment dat je je schaamt, gebeuren er twee dingen:
je geeft een signaal aan de ander
{of aan jezelf!}
dat jij 'ZO NIET BENT' EN
je wordt aangezet tot een gedragsverandering
omdat je de gevoelens van schaamte een volgende keer wilt voorkomen .......
NADELEN aan gevoelens van schaamte:
voor emoties geldt zeker:
overal waar het woordje TE voor staat is meestal niet goed?
TE VEEL schaamte maakt iemand uiterst gevoelig in relaties met andereen.
DAT kan sociaal angstig maken en verlammen.
Er zijn mensen bij wie schaamte zelfs de hele identiteit overneemt!
Bijvoorbeeld omdat ze in hun jeugd zijn verlaten,
het slachtoffer waren van mishandeling of
opgroeien in een gezin waar verslaving
een rol speelde ...
Schaamt IEDEREEN zich evenveel voor DEZELFDE dingen?
Nee, er zijn heel veel individuele verschillen. Als je erg zelfversekerd bent,
schaam je je minder vaak dan wanneer je van nature onzeker bent over je gedrag, prestaties of uiterlijk.
Schaamte hangt ook af van de omstandigheden ...
In een sollicitatiegesprek schaam je je voor je dialect, maar thuis heb je daar geen last van?!
HOE ontstaan die VERSCHILLEN?
Opvoeding speelt een rol:
ouders die hoge eisen stellen, kunnen een kind het gevoel geven
'niet goed genoeg te zijn'. Deels is schaamtegevoeligheid ook aangeboren,
net als verlegenheid of
temperament ...
Schamen VROUWEN zich MEER dan mannen?
Schaamte is een sociale emotie: aangezien vrouwen over 't algemeen sociaal gevoeliger zijn dan mannen zullen ze zich ook vaak eerder schamen ...
Schamen mannen en vrouwen zich voor DEZELFDE zaken?
Waar mannen en vrouwen zich voor schamen, wordt bepaald door wat er van hen wordt verwacht; bijvoorbeeld: van mannen wordt in 't algemeen verwacht dat ze carrieregericht zijn, dus schamen mannen zich eerder dan vrouwen als ze een promotie mislopen of te weinig verdienen ...
Van vrouwen wordt vaak verwacht dat ze aan een bepaald schoonheidsideeel voldoen: dus zullen ze zich eerder dan mannen schamen voor hun
uiterlijk?
Zijn er CULTURELE VERSCHILLEN in schaamtebeleving?
Schaamte is een universele emotie.
Er is geen cultuur waar schaamte niet in voorkomt.
Maar er zijn uiteraard wel culturele verschillen!
In onze westerse cultuur vindt men schaamte een erg vervelende emotie,
in andere culturen {zoals Japan} is dat minder het geval ... {?}
En onze cultuur is sterk individualistisch:
andere culturen zijn 'collectivistisch', wat betekent dat mensen zich meer schamen voor bijvoorbeeld het gedrag van landgenoten ...
Tot slot bepalen de maatschappelijke waarden van een cultuur
WAAR
je je voor schaamt?
In Nederland
zijn korte truitjes waar een ontblote navel onder prijkt voor vrouwen boven de 40
not done?!
In India
lopen vrouwen van boven de veertig
trots met ontblote, dikke buik
over straat
...
wordt {hopelijk} vervolgd


Asih, man, 81 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende