8/11

Zonnig/onweer? Uit de Trouwe Verdieping van Rel&Fil: Liefdesverdriet bedwingen met Boeddha & de Tao?! Geluk is in 'n relatie te vinden, denken wij. Maar vlg. Boeddhisten is 't geluk niet te vinden, doch leidt 't geluk de mens ~~~ dankzij deze, & andere, oosterse wijsheden kwam schrijver Joost Bottema over z'n liefdesverdriet heen. Interview door Marije van Beek met JB (Nieuwe Chinese plantenkunde/Wereldbibliotheek; 236 blz. €17,90); 'voor de evolutie is geluk maar 'n bijzaak, om de soort overeind te houden' & "'t beeld v/d werkelijkheid dat we in 't Westen hebben maakte ons ongelukkig"! Tegen 'n bergrug v/d Himalaya's, in 'n steenkoud Tibetaans hostel, zat hij 'n nacht lang te wachten op 'n sms'je van z'n geliefde. Tevergeefs. Schrijver J.B. Matto ( pseudoniem van Joost Bottema) was voor zijn werk een jaar in Azië, terwijl zijn partner in Amerika woonde. Toen de relatie strandde, hielpen boeddhistische & taoïstische levenslessen hem over 't liefdesverdriet heen. Matto (51) schreef er 'n boek over: 'Nieuwe Chinese plantenkunde'. In 70 verhaaltjes heeft hij de inzichten verweekt die hij opdeed in ontmoetingen met vrienden & col-lega's gedurende z'n jaar in Azië. Ook Tibetaanse monniken droegen bij aan die levenslessen, toen hij 'n paar weken op vakantie was in Tibet.

Dagenlang hadden zij op hem ingepraat over, zoals Matto 't noemt, de 'zegeningen van onthechten'. In eerste instantie waren die 'preken' v/d monniken nog langs 'm heengegaan: "Onthechten associeer ik met consumenten- & carrièrekwesties. Maar ik ben niet overdreven materialistisch of ambitieus, & voelde me dus niet echt aangesproken. Totdat ik mezelf daar 's nachts zag zitten, i/d Himalaya, met m'n telefoon. Er valt veel te onthechten als 't om liefde gaat." Matto belandde vervolgens in China, na 'n uitnodiging om les te geven op 'n kunstacademie in Chongqing ...

"Eerst dacht ik: wat leuk, Chongqing, nooit van gehoord, 't is vast 'n klein plaatsje. Wat bleek: officieel is 't de grootste stad ter wereld. Als dáár je relatie stukloopt, dan is de eenzaamheid nòg groter! 't Was ìk & de Chinezen."


MvB: WAT LEERDEN DE CHINEZEN U?

JB: "Vrijwel alles doen ze daar Ànders, maar uit elkaar gaan zeker! Allereerst: WÍJ griepen meteen ìn als ons iets niet zint. Zíj doen gewoon niets, of ze wenden zich af van hun geliefden. 't Is ook typisch Westers om je te vereenzelvigen met je gemoedstoestanden. Terwijl je je passies & emoties beter met enige verbazing kunt bekijken vóór je er conclusies aan verbindt ~ zó zien boeddhisten 't. Taoïsten kwam ik óók tegen. 'n Chinese collega die door zijn vrouw aan de kant was gezet, zei bijvoorbeeld dat zijn verbinding met haar te stràk was geweest: er waren teveel regels & afspraken, gebaseerd op angst om elkaar kwijt te raken. 't Móest wel breken. In 't boek komt dat ter sprake, als de hoofdpersoon in 'n toren staat, die zonder lijm & spijkers is gebouwd, & vervaarlijk kraakt i/d wind!

Tòch stort die constructie niet ìn: DÀT is taoïsme. De stevigheid zoeken in losheid. 't Is 't éne, maar 't is net zo goed 't tegenovergestelde! De kracht zit i/d zwakte. Waanzinnig diepe teksten, vind ik."