4/jliv19 Pompeius keerde een jaar later terug naar

Rome vanuit Yeroesjalayiem: 't lot van zijn krijgsgevangenen staat toevallig vermeld in 't verslag dat 'n joodse geleerde uit Alexandrië, PHILO, een eeuw later geschreven heeft over zijn bezoek aan keizer Caligula! Daarin vertelt de Alexandrijn dat Caligula's voorgangers de in Rome wonende Jóden welgezind waren geweest? Geen heerser, beweert PHILO, had dáár enige moeite mee gehad! Weliswaar als gevangen waren die Jóden naar Italië gebracht, maar hun meesters hadden hen vrijgelaten en niet gedwongen om hun eigen religieuze gewoontes òp te geven; dat ze op de heilige SJABBATDAG, elke zevende dag, niet wilden werken, vormde geen enkel probleem?!

Dit was een geïdealiseerde voorstelling van zaken. Het was destijds heel gebruikelijk om krijgsbuit & -gevangenen te benutten bij de constructie van openbare gebouwen, & we weten dat Pompeius in deze jaren in Rome een theater, een villa, 'n vergaderzaal, colonnade èn tempel uit de grond stampte! De gedeporteerden zullen waarschijnlijk pas zijn vrijgelaten na jaren dwangarbeid, maar dat laat on-verlet dàt ze vrij kwamen, synagogen mochten inrichten en hun gewoontes getolereerd zagen?! Eenmaal vrijgelaten konden ze daar 'n bestaan opbouwen in één van de grootste steden ter wereld! Want gróót wàs Rome! Als de capaciteit v/d aquaducten 'n betrouwbare factor was, dan woonden er in de hoofdstad v/d Mediterrane wereld op dàt moment zo'n 400.000 mensen: ruim tien keer zoveel als in Yeroesjalayiem!? Het lòt van beide steden was vervlochten: als het de ene stad góed ging, ging 't de andere slècht! De Jóden vertelden dat Rome gesticht was op het moment dat er een einde gekomen was aan de voorspoed van Yeroesjalayiem, waarna Rome ook bloeide en het met de Jóden van kwaad tot nog veel erger gegaan was?! Terwijl Rome stond voor de heerschappij op aarde, droomden de oude rabbi's van een 'hémels Yeroesjalayiem'! 't Idee dat er een tegenstelling TÙSSEN die twee steden zou zijn, is pas opgetekend nadàt dit Yeroesjalayiem al met de grond gelijk was gemaakt èn Rome als keizerlijke residentie afgedaan had. De betrouwbaarheid v/d informa-tie is nùl! Daar staat tegenover dat het sjabloon de historische interpretatie lang beïnvloed heeft. De beeldvorming bleef namelijk niet beperkt tot Joode bronnen & ook niet tot de Oudheid of Middeleeuwen!

Toen de oude wereld vanaf de Renaissance wetenschappelijk bestudeerd werd, plaatste men nog steeds wereldse glorie tegenover spirituele diepgang! 't Oude liedje met talloze variaties overal telkens weer ... Mòr is al 70 jaar geboeid door die "floratie & defloratie"!