1asvaleouwezoom57b een begìn tot industrialisering

kwam hier pas aan het eind van de 19e eeuw op gang: @ Nunspeet werd in 1895 de Japanlakfabriek De Veluvine in gebruik genomen; eigenaar & stichter van dit bedrijf was de Rotterdamse verffabrikant de heer Molyn, een opvallende eend in de bijt van de 19e eeuwse fabrikanten. Als medefirmant van de Rotterdamse verffabriek Molyn & Co. stapte hij úit het bedrijf & begon te Nunspeet 'n verffabriek!

De heer Molyn liet zich in zijn bedrijfsvoering inspireren door Thomas Blandfort en Henry Vivian, voorstanders v/h co-partnership: zijn arbeiders werden dan ook medeaandeelhouder; in de Ráád van Commissarissen kwamen namen voor als Mees, bankier @ Rotterdam, Stork, fabrikant @ Hengelo & Mr. H. Goeman Borgesius, de bekende liberale politicus. In 1905 werkten er 25 mensen i/d lakfabriek; & tevens bouwde Molyn, in 1895, 'n particuliere, door stoom & elektriciteit, aangedreven, melkfabriek waar boterbereiding plaatsvond ...

Voor zijn arbeiders richtte hij 'n ontspanningszaal in èn 'n bibliotheek met 2000 boeken èn hij liet hen diverse cursussen volgen! Óók al droeg hij zorg voor een pensioenvoorziening voor het personeel! Naast de Nunspeetse melkfabriek verschenen er ook enige met hand-kracht aangedreven melkfabrieken waar boterbereiding plaatsvond: boterbereiding met de hand was echter minder winstgevend dan de machinale bereiding! In 1905 werd 'r i/d melkfabriek v/d heren Schaap & De Zeeuw, van drieëneenhalf miljoen liter melk ruim 120.000 kilo boter gemaakt!

De eveneens te Nunspeet gevestigde boterfabriek met handkrachtbereiding v/d heer Branderhorst liet de volgende cijfers zien: 290.000 liter melk tegen 9.250 kilo boter! In hetzelfde jaar toen in Nunspeet 'n melkfabriek geopend werd, kreeg ook Oos-tendorp 'n dergelijke fabriek, de Stoomzuivelfabriek Altena N.V.; aandeelhouders waren híer een een aantal veehouders i/d buurt & van 6 arbeiders in 1911 groeide 't bedrijf in 1921 naar 20!


'n Niet onbelangrijk deel v/d hoofden van huishoudens i/d plattelandsgemeenten v/d Noordwest-Veluwe verwierven hùn inkomen als dagloner: de meesten van hen woonden i/d reeds eerder & vaker genoemde dorpen in hùtten!

Elders, verspreid binnen de gemeenten, werden zij ook aangetroffen: hun woonomstandigheden lieten veel te wensen over;
amper 'n eeuw geleden leefden veler onzer zoals men nu nòg overleeft in veel zg. 'derdewereldlanden': beschaving is 'n 'dun vernisje'?!
06 aug 2015 - bewerkt op 08 aug 2015 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende