148/149Qlpcp 't zou kunnen dat Yesj juist daar ...

'begon' òmdàt 't niet overwegend joods was: wat hij zei, kon naar de andere culturen die 'r woonden uitgebreid worden ~ 'n visie die onder meer werd gedeeld door Burton Mack. Voor hem stond 'n meerderheid in Galilea onverschillig tegenover joods nationalisme of felle kritiek op de machthebbers binnen de Tempel. Als 'n groot aantal zich nu zó voor de leer van Yesjoe liet winnen, moet dat dus wel om 'n andere reden zijn geweest. Omgekeerd kon 't ook zijn omdat 't 'n waar broeinest was van - ondergronds - verzet tegen de Romeinen, de joodse Tempelautoriteiten of beide. Dat is bv. ook de visie van Robert Eisenman! Wàt is juist? Teneinde daarover nu een oordeel te vellen moeten we precies weten wàt Yesjoea onderwees & tot wie zijn boodschap was gericht! 't Valt echter niet te ontkennen dat de canonieke euangelies de missie in Galilea stevig in 'n joodse context plaatsen. in Mark, nagevolgd door de andere synoptische euangelies, begint Ye hosjoea te prediken in de synagogen van Galilea, wat ook logisch lijkt: iemand die zijn boodschap (in 't Aramees) wilde verbreiden onder de joodse gemeenschap zou daar beginnen. In de dagen van de Tempel was 'n synagoge 'n echt gemeenschapscentrum, gedreven door de oudsten van 'n stad of dorp, niet door priesters. Iedereen kon er, met toestemming, spreken & preken. 'n Raadselachtig aspect van 't Verhaal v/d EUangelies is 't gebrek aan verwijzingen naar andere grote steden @ Galilea - nòg 'n reden voor de christelijke voorstelling van Galilea als een overwegend ruraal gebied. Uit opgravingen is gebleken dat Sepporis (Tsipporiem) bijvoorbeeld - op slechts enkele kilo meters afstand van Natseret & bekend als 'het sieraad van heel Galilea' - een overwegend joodse stad was (ongebruikelijk voor dat ge-bied), hoewel de bewoners een in hoge mate Griekse levensstijl hadden aangenomen. Dit maakt 't volledig ontbreken van deze stad in de Verhalen v/d Euangelies, in feite in alle vroegchristelijke teksten die met Yehosjoea verband houden, zeer intrigerend. De meeste commen tatoren verklaren dit door aan te nemen dat Yesj uit de buurt van juist deze steden bleef omdat er niet-joden woonden & hij de voorkeur gaf aan plattelandsdorpen die werden bevolkt door joden? Met Sepporis/Tsipporiem ('vogeltjes' vermeed hij echter 'n belangrijk joods cen trum! Mogelijk vermeed hij met opzet die steden vanwege zijn connecties met de 'opruiende' Yochanan de Doper, die hem 'n plaatsje op de lijst van door de bevoegde autoriteiten gezochte personen zouden hebben bezorgd. Hoe het ook precies is geweest: boeiend blijft 't zo nu juist wel van begin tot einde tussen tien geboden, 613 nadere uitwerkingen & uiteindelijk de mensenrechten voor alle aardbewoners ...