137/138fl3LQ in grote delen van het antieke nabije

Midden Oosten vormde die wijsheidsliteratuur 'n vast onderdeel van de cultuur.

De geleerden zijn 't 'r ook nu nog steeds niet over eens of deze literatuur rechtstreeks van Egypte i/d bloeiende Israëlitische beschaving terechtkwam, of via een omweg van het meer internationaal georiënteerde Fenicië. Maar we hoeven er niet aan te twijfelen dat 't 'kleine volkje' van voormalige nomadische herders/zwervers onder de leiding van Sjlomo 'n solide plaats kreeg i/d hoofdstroom v/d cultuur in 't antieke nabije midden oosten: die culturele contacten waren im-mers zeer vruchtbaar & lucratief!

Wat ooit was begonnen met wat schrijvers & klerken onder bescherming v/d koopman/koning van Juda/Israël zwol nu zo i/d loop der tijd aan tot 'n ware vloedgolf van creativiteit, hèt speciale talent v/d Israëlieten alsof al hun artistieke vermogens die in de beeldende kunsten niet volkomen tot uiting konden komen vanwege 't zg. 'Verbondsverbod' op 't maken van beelden e.d., nú in andere richtingen werden ge kanaliseerd ~ naar 't scheppen met woorden & diverse andere aanverwante ambachten & kundigheden?

'n Speciaal soort van 'scheppen' ~ d.m.v. 'geschiedenisverhalen' die zó werden geconstrueerd dat ze de 'idealiter groeiende' relatie tussen YHWH/Yahweh & z'n 'Uitverkoren Volk' keer op keer zeer betekenisvol & (over)duidelijk weergaven: dit Volk was ontstaan vanuit 'n histo-rische 'gebeurtenis' ~ de "Uittocht uit Egypte"! I/d tijd v/h Verenigd Koninkrijk, toen 't Oude Israël zichzelf als grote éénheid begon op te vatten, begon 't tegelijkertijd ook met allerlei oude & nieuwe woorden vorm te geven aan de ingewikkelde patronen v/h Eigen Verleden ...

'n Soort van 'doorlopende revolutie' onder de druk der omstandigheden: psycho-analyse avant la lettre ~ sociale verandering via heen en weer bewegen tussen de uitersten van de laatste ijstijd, veeteelt, landbouw, stadstaten tussen EUFRAT & Tigris, Oer @ Chaldea, Charan & Kena'an aan beide zijden van de rivier de Yardeen, de Nijldelta & zeer wisselende contacten met Sjoemeriërs, Egyptenaren, Hettieten & al de tussenliggende woestijnstammen & koninkrijkjes, technische innovaties & de daarbijbehorende overmoed, hoogmoedswaanzin & oorlog!