Zonder Masker maar Met Fantasie!
Back to the Future via Our Past?!
"God"
mag dan
in een bepaald
myDi-opzicht
verder weg zijn,
in een ander opzicht
is hij/zij opdringerig
op 'n meer directe
manier
...
Hij/zij heeft
nog niet eerder
enige macht uitgeoefend
over het menselijk hart
of verstand.
Zo werd het bijvoorbeeld
aan Adam en Eva
verboden te eten van de boom der kennis van goed en kwaad,
maar G*D probeerde niet hun verstand of smaak
te manipuleren om hun gehoorzaamheid
af te dwingen.
Hier komt de Heer,
terwijl hij de zogenaamde 'tien plagen'
over Egypte afroept,
keer op keer tussenbeide
in de geest van Farao zelf,
om te voorkomen dat hij zal doen
wat het beste is
voor Egypte.
De motieven van de Heer zijn nu
overduidelijk.
Voor hij de sprinkhanenplaag stuurt,
zegt hij tegen Moshe:
"GA tot Farao,
want ik heb zijn hart en dat van zijn hovelingen verhard,
opdat ik deze mijn tekenen onder hen kan tonen,
en u voor het gehoor van uw kind en kleinkind kunt verhalen
hoe ik met de Egyptenaren de spot heb gedreven
en hoe ik mijn tekenen onder hen verricht heb -
opdat u weet dat IK
de Heer ben."
{Ex 10:1-2}
De Israelieten zullen zich verkneukelen
over de ramp
die Egypte overkomt,
en juist dat genoegen zal een erkenning zijn
van de macht van de Heer.
In een bijzonder aangrijpende passage,
de laatste woedende woorden van Moshe tegen Farao,
maakt de bode van de Heer duidelijk
waarom Egypte
moet lijden:
"Moshe zei:
"ZO zegt de Heer:
tegen middernacht ga ik tussen de Egyptenaren door,
en iedere eerstgeborene in het land Egypte zal sterven,
van de eerstgeborene van Farao,
die op zijn troon zit,
tot de eerstgeborene van de slavin achter de molenstenen;
en alle eerstgeborenen van het vee.
En er zal een luide schreeuw klinken in het hele land Egypte,
zoals er nooit is geweest
en zoals er nooit meer zal zijn;
maar geen hond zal iemand van de Israelieten bedreigen
- mens noch dier -
opdat u weet dat de Heer een onderscheid maakt tussen Egypte
en Israel.
En al deze dienaren van u zullen tot mij komen
en zich voor mij neerbuigen en zeggen:
"GA HEEN,
u en al het volk dat u volgt!"
Daarna zal ik heengaan."
En hij verliet Farao in
brandende toorn.
{Ex 11:4-8}
{Heeft Thera/Santorini's
eiland-aarde
dan al gebeefd aan het Begin
van de Uittocht of is
al dit Woordenspel Achteraf
'hineininterpretiert'?}
Hoe dan ook:
de Israelieten vormen niet een kleine onderdrukte minderheid
die bevrijd wil worden uit de slavernij.
Een van de redenen waarom Farao hen niet wil laten gaan,
is dat zij al talrijker zijn
dan de oorspronkelijke inwoners van het land
in Ex 5:5.
De telling uit Numeri 2
geeft 603.550 volwassen mannen,
los van de volwassen mannen uit de stam Levi.
Als vrouwen, kinderen en bedienden worden meegeteld,
komt het aantal misschien wel
zeven keer zo hoog uit.
{Zes miljoen?}
Kortom,
de Israelieten vormden een meerderheid die Farao
- natuurlijk een god op zichzelf volgens het Egyptische geloof -
onder zijn juk wenste te brengen.
Maar hun vertrek uit Egypte is geen overwinning
van de rechtvaardigheid,
hoewel latere bevrijdingsbewegingen het
als zodanig gebruikt hebben.
Het is gewoon een overwinning,
een demonstratie van de macht van de Heer
in zijn streven naar vruchtbaarheid
voor zijn uitverkoren volk
en de verwoesting daarvan bij hun vijand,
een bewijs dat de 'Heer een onderscheid maakt'
precies zoals het hem
behaagt.
DIT is ook de betekenis van
het "Pesach-offer voor de Heer"
in Exodus 12:11.
Moshe instrueert de Israelieten
het bloed
van een ceremonieel geslacht lam op hun deurposten
en bovendorpel te smeren
en hij citeert de reden
van de Heer:
"Wanneer ik het bloed zie,
dan ga ik u voorbij,
zodat geen plaag u zal verderven,
wanneer ik het land Egypte sla"
in Ex 12:13.
DIT,
en niet een meer conventioneel,
goedgunstig aandenken,
is wat Moshe de Israelieten opdraagt
te herdenken
in de komende generaties
van 12:14-28.
De betekenis van de wettelijke plicht,
die hier in het verhaal wordt opgenomen,
om alle eerstgeborenen aan de Heer te wijden,
is dat de Heer de Israelitische eerstgeborenen ook
had kunnen treffen -
dat zij hem ook toebehoren.
Geen enkele serieuze historicus gelooft
dat er ten tijde van de Exodus
meer Israelieten waren dan Egyptenaren
of dat een gezelschap van vier of vijf miljoen mensen
door de woestijn naar Kana'an trok.
Ondanks het gebrek aan historische documenten,
behalve de Bijbel,
geloven de meeste historici niet dat het verhaal over Exodus
geheel en al
verzonnen is.
Maar als het een gebeurtenis
van een dergelijke omvang is geweest,
dan is de kans klein dat er geen andere bronnen dan de Bijbel
over waren ...
Voor het literaire effect
dat de schrijvers van Exodus voor ogen hadden,
is het echter essentieel dat de lieve lezers zich de aantallen
die in de tekst staan voorstellen
en niet de aantallen die door historici, op andere,
goede gronden worden
aangenomen!
Schurken en 'heiligen'
en kolossale menigten die door de zee trekken,
kunnen meer recht doen aan het bedoelde literaire effect van Exodus
dan de wetenschappelijk reconstructie
van een bende kleine stammetjes
die door het moeras
glibbert?
Hoe het ook zij,
als de Heer van de Pesach erop staat
dat de macht om leven te geven en te vernietigen
zoals het hem uitkomt van hem is,
dan is zijn houding geheel in overeenstemming
met alles wat we van zijn eerdere gedrag
al gezien hebben ...
Niet die basale houding is nieuw,
maar de oorlog tussen complete volkeren als een decor
voor die houding,
evenals de manipulatie van de geest
{het 'verharden' van het hart van Farao}
als een tactiek ten dienste
van die houding.
Als vijandige tactiek
komt dit direct aanspreken van het menselijk hart
nog maar zelden terug in de Bijbel,
maar op een goedgunstiger manier zal het steeds
nadrukkelijker aanwezig zijn:
God als de Zoeker,
Kenner,
Voorzegger van het menselijk hart en
als leenheer wiens vazallen hem in hun hart
oprechte toewijding verschuldigd zijn
en ook in hun gedrag
zorgvuldige eerbied
moeten tonen ........
Met andere woorden:
net als in onze eigen myDi-verhalen
gaat het hier dus ook
niet zozeer om een droge, feitelijke,
wetenschappelijke opsomming
van kenmerken waaraan we
onontkomelijk onderworpen zijn,
maar om fantasierijke,
speelse, artistieke verwerking
van wat we eigenlijk willen,
kunnen en gaan
DOEN ...
























Asih, man, 81 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende