Zag je dat?

Bert Keizer maakt er weer iets moois van in de trouwe verdieping van rel&fil vandaag: 'Zag je dat, die kus?' Ik zag 't ... @TrouwRelFil ...

't Was meen ik Rudy Kousbroek die opmerkte dat 'n blinde hond niet weet dat hij blind is. 't Ontbreekt de hond aan 't type geheugen-functie dat je nodig hebt voor 'n levensverhaal.

In dementie zakken mensen ook omlaag naar zo'n toestand van overzichtsverlies, maar ik had dat nooit eerder zo duidelijk gedemonstreerd gezien als bij mevrouw M. die 't liefst de hele dag de gangen afstruinde totdat ze vorige week getroffen werd door 'n beroerte. 't Drong maar niet tot haar door dat haar ene lichaamshelft niet meer meekon & je zag aan elke beweging dat ze niet begreep waarom alles zo tegenzat. Ze wist niet dat haar arm & haar been verlamd waren & wij konden haar die kennis niet bijbrengen.

't Wende nooit, zogezegd.

Haar man is overleden, ze heeft geen kinderen, geen vrienden of vriendinnen & dat schept 'n merkwaardige verlegenheid rond 'n dergelijke lichamelijke catastrofe. Ik weet zelf niet goed hoe dit zit, maar ik heb 't gevoel alsof ik iets niet goed doe als ik haar tegenslag niet ergens buiten de deur v/h verpleeghuis kan melden.

Ik denk dat dit komt omdat ik 't niet goed genoeg vind dat alleen maar mensen zoals ik, die 'n beroepsmatige, emotioneel niet per se erg subtiele band met haar hebben, van haar ongeluk op de hoogte zijn.

Zoals je bij 'n kind in zo'n situatie onmiddellijk de ouders zou willen bellen. Maar zij heeft niemand.

WEL 'n professionele mentor, maar die heeft 'n hele tros van dit soort mensen. Ik zal haar 't nieuws zeker doorbellen, maar dan nog zal ik 't gevoel houden dat 't niet is aangekomen waar 't zou moeten aankomen, namelijk, bij iemand die op grond van 'n lange geschiedenis van haar houdt.

"Kunnen we hier nou over ophouden?" zucht zuster Mieke, "je nieuws is duidelijk, het is veel erger omdat we haar smart niet kunnen delen."

We doen ons rondje & belanden allereerst bij meneer B., die z'n dagelijkse grap herhaalt: "Vroeger piste ik over de sloot, maar tegenwoordig pis ik over m'n schoenen." Waarop mevrouw M. vinnig antwoordt: "Toen ik die voor 't eerst hoorde trapte ik m'n wieg in mekaar van 't lachen." "Gezelligheid kent geen tijd", bromt meneer B. beledigd.

Hij wil zalf op z'n wond & gaat met mij in gesprek over vroeger waarbij hij mevrouw M. duidelijk laat voelen dat zij zich buiten onze intimiteit bevindt. 't Is inderdaad zo dat ik hem uit de stad ken, waar we jarenlang in dezelfde buurt hebben gewoond. Dat gegeven heeft zich in hem vastgezet als 'n veilige plek waar hij altijd weer voor anker kan gaan met steevast deze uitwisseling: "Ik zie u elke dag wel 'n keer langskomen. Hebt u 'n grote praktijk? Het is toch wel 'n goeie praktijk?"

Hij ziet me namelijk zo vaak praten met mensen dat hij denkt: die heeft veel te weinig patiënten. Van bezorgdheid over mijn beroepsstatus steekt hij gauw over naar tevredenheid over zijn situatie: "Ik ben nog erg gezond hoor, en ik spreek m'n talen. Frans, Duits, Engels, Italiaans en steno erbij. Ik ben erg sterk trouwens, ik ben 'n heel erg sterke man." Mevrouw M. kan dit niet langer aan & terwijl ze haar blik in wanhoop hemelwaarts richt, mompelt ze zachtjes: "'t Wieltje draait nog, maar de hamster is dood."

Inmiddels is meneer Van D. gearriveerd voor z'n dagelijks bezoek aan z'n echtgenote. Ze kussen elkaar vol op de mond. Mieke stoot me enthousiast aan: "Zag je dat, die kus?" Ik zag 't. Ze legt het later uit. Ze vindt dat troostend. "Want je ziet ouderen nogal eens bewegingen van 'n kus maken zonder 'n verlossende smak." "Of achterlating van enig speeksel." "Precies."

In zo'n geheel tot symbool verdroogde kus ziet ze haar angst opgesomd voor 'n kusloos leven. "Maar jij wordt nog steeds gekust, toch?"

Dat is zo & ze mag dus niet zeuren.