Wild Global Economy van Binnen & Buiten in myDiLJ!


~*~
BARRE TIJDEN
& 'the beginning'
of 'global economy':
Sayonaravenusheuvels
& Nederlanders in Nagasaki!
IN HET MIDDEN van de 16e eeuw
maakte JAPAN voor het eerst kennis met westerse bezoekers
en wel Portugese handelslieden, die in 1543 landden op het meest zuidelijk gelegen deel van het eiland Kyushu.
ZIJ WERDEN SPOEDIG GEVOLGD
door Jezuitenmissionarissen,
en later door Spanjaarden.
In 1600 kwamen ook
DE NEDERLANDERS.
~*~
HET EERSTE
Nederlandse schip
dat op 19 april van het jaar 1600 in Japan arriveerde,
was het enige schip dat nog over was van een vloot van vijf schepen,
die in juni 1598 door de maatschappij "De Nederlands Rotterdamse Oost-
Indie Handelsmaatschappij" werd uitgezonden
met de opdracht om
'waar dan ook'
handel te
drijven.
~*~
ONDERWEG
naar Kaap de Goede Hoop
ging een deel van de schepen al verloren door een storm,
een ander deel van de vloot die afdreef naar Zuid-Amerika,
werd geplunderd door
de Indianen.
~*~
HET schip "De Liefde" dat,
met de bedoeling om haar lading wol te verkopen,
koers zette naar Japan vanaf de Zuidamerikaanse kust,
arriveerde uiteindelijk in een zeer gehavende staat
en met een totaal uitgeputte bemanning
in Kyushi.
~*~
AAN BOORD
bevonden zich William ADAMS, de Engelse stuurman,
en Jan JOOSTEN, een Nederlands officier.
DEZE beiden lieden,
die aan de leergierige Japanners nieuwe kennis overbrachten
over scheepsbouw en staatskunde, worden in Japan tot de dag van vandaag hiervoor
geeerd!
~*~
DOOR DE VOORSPRAAK
van William Adams bij de militaire heerser, de Shugun IEYASU,
kreeg de gezagvoerder QUACKERNACK een handelspas om zaken te doen
met Japan: ZO ONTSTOND in 1609 als eerste Europese handelspost
voor Japan de Hollandse nederzetting
in HIRADO.
~*~
IN HET BEGIN
van de 17e eeuw
ging de Japanse overheid gevaren zien voor haar gezag
ten gevolge van de snel groeiende belangstelling
voor de christelijke religie bij de
lokale bevolking.
~*~
NADAT de Shogun
achterdocht begon te krijgen
over de EIGENLIJKE bedoelingen
van de missionarissen {die in de omringende landen de weg bereidden
voor de militaire overheersing},
werden ALLE buitenlanders {gaijin}
uit het land
verdreven.
~*~
OP STRAFFE DES DOODS
werd het aan de Japanners verboden om nog contacten te hebben
met buitenlanders.
ALLEEN de Nederlanders,
die in Europa in een conflict gewikkeld waren met de Spanjaarden,
en zich als HERVORMERS consequent opstelden tegenover de Roomse macht en DUS aan de kant van de Shogun stonden,
mochten blijven.
~*~
VOOR de Nederlanders,
en ook voor de Chinezen,
werd daarom in de Baai van Nagasaki een speciaal schiereiland gebouwd,
waarop de beide handelskolonies
konden verblijven.
~*~
IN DE PERIODE 1639 tot 1854
was Japan welhaast hermetisch afgesloten van de buitenwereld.
GEDURENDE deze twee en een halve eeuw
was deze kleine kolonie te DECIMA {zo heette het schiereiland}
praktisch het enige 'venster' waardoor Japan nog kon uitzien
op de rest van de wereld!
~*~
AANVANKELIJK
kwamen de Japanners
slechts heel weinig met de Hollanders in Nagasaki
in aanraking, omdat ieder die ervan verdacht werd een vriend te zijn
van de vreemdelingen, daardoor automatisch als een vijand
van zijn landgenoten beschouwd werd.
~*~
JAARLIJKS
moest het 'opperhoofd'
van de 'factorij' te Decima met groot gevolg,
waaronder ook vaak de geneesheer der factorij,
zich naar Tokyo begeven om de Shogun hulde te brengen
en kostbare geschenken
te overhandigen.
~*~
DE VRIJHEID
was onderweg zeer beperkt
en men mocht niet met de Japanners spreken,
zelfs niet met de bedienden der herbergen.
ALLEEN aan de geneeskundigen der 'factorij' werd het toegestaan
om van tijd tot tijd Decima te verlaten om op het 'vasteland'
geneeskundige planten en kruiden
te zoeken.
Maar ook DIT was alleen mogelijk onder geleide
van speciale Japanse wachten.

De Hollanders
verdroegen dit alles,
en nog veel meer,
om de winstgevende handel
te behouden?!
~*~
EEN van de eerste artsen
die de reis naar Tokyo heeft meegemaakt,
was Caspar SCHAMBERGER: hij ging in 1649 naar Tokyo
om de Shogun te huldigen en moest daar enige tijd achterblijven
om de verschillende vragen op medisch gebied,
die hem werden gesteld,
te beantwoorden.
~*~
DE Shogun gaf hem
bewijzen van grote tevredenheid
en met fraaie gescheneken beladen
ging Schamberger weer
naar Decima
terug.
~*~
LATER
werd het steeds meer gebruikelijk
dat de geneesheer der factorij de jaarlijkse tocht meemaakte.
DIT feit heeft er veel toe bijgedragen dat de Europese geneeskunde
in groter kringen in Japan
bekend werd.
~*~
OMGEKEERD ook
werden door de meer intellectuele leden van de kleine handelsmissie in Japan bijzonder lezenswaardige studies gemaakt van de Japanse samen-leving in die tijd, en namen als Engelbert KAEMPFER, Philip Franz von SIEBOLD, jonkheer J.L.E. POMPE van MEERDERVOORT hebben
een vertrouwde klank zowel in de geschiedenis van Japan
als in die van de "Verenigde Oostindische
Compagnie".
~*~
DE kennis
die Japan van de medische wetenschap,
maar ook van andere ontwikkelingen in het Westen,
kon opdoen via deze kleine Nederlandse kolonie,
was van essentiele betekenis ter voorbereiding op het opdringen van het Westen in het midden van de 19e eeuw.
OOK had een belangrijke intellectuele bovenlaag van de Japanse maat-schappij zich vooral in de laatste decennia van de bovengenoemde periode door VERTALINGEN uit het Nederlands
ofwel door KENNIS van de Nederlandse taal
met grote energie georienteerd over de stand van de wetenschap
en techniek in Europa.
~*~
VOORAL
ten gevolge van de strenge maatschappelijk verhoudingen
in deze TOKUGAWA-periode bleef de kennis op enkele uitzonderingen na,
echter UITSLUITEND theoretische
kennis.
~*~
DE PERIODE
van de contacten met de Nederlanders,
voorafgaande aan de openstelling van Japan,
kan daarom gezien worden als een soort studieperiode,
zonder dat werkelijke experimenten plaatsvonden,
laat staan dat deze kennis in de praktijk
op enige schaal werd
toegepast.
~*~
INTUSSEN
is de geschiedenis van de contacten
tussen Japan en Nederland via de handelspost op Decima in Nagasaki
EEN van de meest fascinerende episoden
uit onze geschiedenis?
~*~
ALLEEN JAMMER
is het dat nog maar weinigen er een idee van hebben
HOE BELANGRIJK de rol was, die Nederland heeft gespeeld
in het aanpassingsproces van Japan
tot westers georienteerde
natie!
~*~
IN myDiLJ
komen we dus
telkens weer 'onszelf' & 'de ander' tegen:
via oertijden met 'aartsvaders & -moeders',
de Great Rift Valley, de 'tale Kana'ans' van de bijbelboeken,
het Romeins/Griekse 'wereldrijk' en het "Heilige Roomse Rijk",
Eufraat & Tigris, Nijl & Yardeen, joden, christenen & moslims en de rest van die hoogstmerkwaardige wereldbewoners die 'onze aardkloot'
veroverden met stokken en stenen, handel & oorlog,
bonobochimpgedragingen en nog veel meer
van dat soort
fraais?
~#~
ONDERTUSSEN
wordt de nieuwe keuken geplaatst
en komen er vandaag of morgen stenen te liggen onder het doorzichtige afdak in de
tuin.
ALLES
groeit en bloeit,
de tomatenplanten hebben
hun eigen bergje op de grond die meer dan zeventig jaar geleden
onder de keukenvloer
verbleef.
ALLES heeft met ALLES te maken
en ieder EEN met ieder
'ander' {voorzover ik althans
kan nagaan}?!
verliefd
engel
30 mei 2005 - bewerkt op 02 mrt 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende