Oh,
East is
East, and West
is West, & never
the twain shall meet? Natuurlijk
zijn alle stammen ergens verwant aan elkaar,
& komen we elk ander voortdurend tegen onder weg naar 'het einde'!
HJ ten Hove: In de 17de & 18de eeuw is, vooral @ NL, maar ook in enkele ons omrin-
gende landen, met name England, 'n betrekkelijk groot aantal maritieme reisverhalen of 'Journals' gepubliceerd.
Blijkbaar bestond er in die tijd onder 't lezerspubliek veel belangstelling voor de avonturen van zeevaarders
& beschrijvingen van verre landen. Globaal kan men deze reisverhalen verdelen in 2 categorieen:
verhalen waarin gebeurtenissen worden beschreven
zoals ze in werkelijkheid hebben plaatsgevonden,
& verhalen die aan de fantasie v/d auteurs zijn ontsproten.
De meeste van deze gefantaseerde reisverhalen werden gepubliceerd
i/d 18e eeuw & naast allerlei monsterachtige land- & zeedieren komen in deze verhalen vaak
ook hoogst merkwaardige menselijke wezens voor: zij hebben niet zelden 'n morele of maatschappijkritische strekking.
'n Bekend voorbeeld hiervan is 't on 1726 verschenen
Gulliver's Travels v/d Dubliner Jonathan Swift.
Er bestonden ook tussenvormen: 'Journaels' waarvan de inhoud grotendeels op waarheid berustte,
maar waarin deze door toevoeging van 'n bepaelde hoeveelheid 'Dichtung' was opgesmukt.
Vaak werd 'r ook 'n didactisch element aan toegevoegd, zodat 't ver-
hael vooral strekte 'tot leeringhe ende vermaeck' v/d lezertjes. De boodschap was dan meestal
dat 'wie op God vertrouwt mag rekenen op zijn behoud'!
't In 1668 tegelijk in Rotjeknor & A'dam gepubliceerde
Journael van de Ongeluckige Voyagie van 't Jacht de Sperwer be-
hoort zonder twijfel tot die eerste categorie. 't Bevat 'n betrouwbaar verslag v/d lotgevallen v/d bemanning
van genoemd jacht, & 'n even-zeer betrouwbare beschrijving van land & volk van Korea i/d 17de eeuw.
Enkele latere uitgaven bevatten toevoegingen bedoeld om de ver-koopbaarheid v/h 'Journael' te bevorderen.
Want de concurrentie was groot! Met name de in 1647 voor 't eerst verschenen
"Gedenckwaerdige Beschrijving van de Reise van Willem IJsbrantsz Bontekoe
was 'n ware bestseller, die vele malen is herdrukt. Maer de vertaling v/h 'Journael' in modern Nederlands,
die ik [HJtenH] in dit boek presenteer, is gebaseerd op de oorspronkelijke onvervalste tekst, zoals deze,
in opdracht v/d Bewindhebbers v/d VOC, is opgetekend door de boekhouder v/h jacht de Sperwer,
Hendrick Hamel uit Gorcum, zonder enige opsmuk! In deze vorm is 't zeker
minder sensationeel dan menig fictief reisverhaal:
't bezit echter de grote charme v/d/ authenticiteit,
waarmee 't, naar 't oordeel v/d vertaler &, hopelijk,
ook de lezer, de leugen v/d fictie gemakkelijk achterhaalt.
Wat mij, Chai, betreft
is 't leven van ieder
van ons
OOK
zo'n soort van journaal,
dagboek, poezie-album, rariteitenkabinet,
allegaertje van voelen, denken, doen,
laten, ontdekken, leren kennen,
miskleunen, vergissen,
angst en beven,
hoop & vrees,
interesse
& hobby
{etc.}
~~