We vonden sterke aanwijzingen

dat 't de BEWUSTE waarneming was die inderdaad die 'collapse' 'veroorzaakte'. 't Hersenpatroon (Evoked Potential) van 'n waarnemer die 'n ver-traafde tik v/d geigerteller waarnam was afwijkend als die tik al eerder al eerder stiekem door 'n ander bewust werd waargenomen. Bij verdere ex-perimenten bleken de resultaten echter moeilijk te repliceren. 't Laatste woord is hier dan ook nog niet over gezegd.

Hoewel ook deze experimenten niet eenduidig de speciale status van 't menselijk bewustzijn zouden kunnen aantonen - William James zou weer met 't alternatief van mogelijke paranormale verklaringen komen -, zouden die experimenten potentieel wetenschappelijke ondersteuning kunnen geven voor 'n spiritueel wereldbeeld waarbij 't bewustzijn, 't geestelijke, 'n speciale status zou krijgen. Overigens volgt daar niet direct uit dat dit bewustzijn zó speciaal zou zijn dat 't de dood zou overleven, om er nog maar over te zwijgen dat deze status 'n rechtvaardiging zou kunnen in-houden voor allerlei morele waarden.

'n MYSTERIE!? In 't voorgaande heb ik (DB@MD) betoogd dat wetenschap & spiritualiteit door de verschillen in type kennis & de vormen om tot die kennis te komen gescheiden zijn. En dat er daar waar dit niet gebeurt problemen optreden. Daarnaast heb ik kort geprobeerd aan te geven op welke wijze de wetenschap raakt aan onderwerpen betreffende de geest. De conclusie die ik zou willen trekken is dat wetenschap & spiritualiteit prima kunnen samengaan ZOLANG ZE ZICH OP HUN EIGEN TERREIN BEWEGEN. De wetenschap op 't terrein v/d materiële kennis, & spiritu-aliteit op 't gebied van 't 'goed' & 'kwaad'. Daarbij zijn er mogelijkheden om op wetenschappelijke wijze antwoorden te zoeken op de vraag of de geest wezenlijk ècht Ànders is dan 'n gevolg van hersenprocessen. Ik vrees echter dat voor de gevonden antwoorden altijd meerdere interpreta-ties mogelijk zijn & je kunt je derhalve afvragen òf dergelijk onderzoek zìnnig is?!

Mordechai is dus al met al ook eigenlijk maar 'n 'ouwe snooper': die 67 jaar zijn, aanvankelijk kinderlijk langzaam, & daarna alsmaar sneller voor-bijgevlogen, alsof er geen tijd & plaats meer zou bestaan (zoals vroeger)? En toch 'zie' ik 't allemaal nog voor zoals 't was vlak na 'den' oorlog .....