'ELKE LICHTRECLAME
EN VERLICHTING VAN UITSTALKASTEN MOET UITGESCHAKELD WORDEN!
VOORTS IS ELKE BUITENVERLICHTING BIJ WOONHUIZEN
VERBODEN!'
Duitsche Gründlichkeit
in Hollandsche ambtelijke taal vervat:
en zó ging het pagina's lang door. Alles ter bescherming tegen Engelse bommen & granaten!
"Zíj, die voorheen bij de Luchtbeschermingsdienstpropaganda nog wellicht schouderophalend spraken over het 'gemoraliseer' van die lucht-beschermingsmacht-propagandisten, zijn wel heel sterk in het ongelijk gesteld!"
Dàt klopte wèl!
In het jaarberichtoverzicht van 1940 wordt bij 29 juni ~ er staat 'Zomermaand' bij ~ de nsb had de oude Germaansche benamingen weer van stal gehaald, dus Louwmaand voor januari, Sprokkelmaand voor februari enzovoort ~ ook vermeld dat R'dam & Kerkrade door Britse vliegtuigen waren gebombardeerd, met respectievelijk 14 & 13 doden; en bij 4 juli {Hooimaand}: Scheveningse schokkers op zee gebombar-deerd. Op 8 juli vielen er bommen op Sliedrecht, Slikkerveer, Zwolle & Rozenburg: 9 doden & verscheidene gewonden. Op 9 juli: bommen op A'dam, Alphen aan den Rijn, Middelburg, Schijndel & R'dam: 4 doden! Op 11 juli: bommen op Kralingscheveer, Schiebroel, Zwijndrecht, op Wieringen, Zeist, Almelo: 18 doden! Op 12 juli: nachtelijke Engelse bomaanvallen op Nederland, 17 doden. Enzovoort, met de regelmaat van de klok (die overigens als op 16 mei '40 door Den Bezetter met 1 uur & 40 minuten vooruit was gezet aan aanpassing aan de Midden-Europe-se Tijd; we hebben de zomertijd dusch aan de Duitschers te danken, hoewel we hem in '46 alweer afschaften)?! Groot~Brittannië, vooral de hoofdstad London, werd door de Luftwaffe gebombardeerd, maar wij dus ook al die zomer door de Royal Air Force: dàt was natuurlijk koren op de molen van de Duitschers & de NSB, al die totaal onschuldige gedode brave burgers: nú kon je zèlf met jouw eigen ogen zíen wat die agressor Churchill dééd!
VERDUISTEREN WAS DUS NOODZAAK, MAAR JUIST DAAROM OOK KWAMEN DIE ENGELSE BOMMEN VAAK ONBEDOELD OP WOONWIJKEN TERECHT: IN FOLDERS WERD OMSTANDIG GEDEMONSTREERD HOE WEL & HOE NIET JE RAMEN AF TE PLAKKEN MET DAT VERDUISTERINGS PAPIER: 'Het gegolfde carton moet aan twee zijden op een lat gespijkerd worden: door middel van een spanlat worden de zijkanten vastge-klemd!' IN DE ZOMER VIEL HET VANZELFSPREKEND NOG WEL MEE, OMDANKS DIE NIEUWE ZOMERTIJD; JE GING GEWOON IETWAT VROE-
GER NAAR BED. NAAR BUITEN KON ALGAUW NIET MEER MET DE INGEVOERDE SPERTIJD. VOORDEEL WAS DAT NIEMAND BIJ JE BINNEN KON KIJKEN, ALTIJD HANDIG ALS JE EEN ILLEGAAL BLAADJE OVERSCHREEF OF, WAT LATER, ONDERDUIKERS HAD DIE OOK WELEENS ÚIT HUN SCHUIPLAATS ONDER DE TRAP, ACHTER OF UIT DE KAST WILDEN KOMEN OM EENS IEMAND TE ZIEN EN DE LAATSTE NIEUWTJES TE KUNNEN HOREN! Sommigen durfden het zelfs zo nu en dan wel aan om op het verduisteringspapier hun vaderlandsliefde tot uitdrukking te brengen met een oranjegekleurde appel of de Hollandse Leeuw?! Tegen de ruit plakten mensen dikwijls ook nog stroken papier of kranten, maar dat was meer uit voorzorg tegen rondvliegende glasscherven bij bombardementen. En verder trok je natuurlijk net als altijd je gordijnen goed dicht! Lang niet iedereen hield zich echter aan al die verduisteringen: in de Volkskrant van 16 november 1940: "IN DE LAATSTE TIJD IS VASTGESTELD, DAT AAN DE VERDUISTERINGSVOORSCHRIFTEN SLECHTS ZEER GEBREKKIG DE HAND WORDT GEHOUDEN. VOORAL HEEFT DIT BETREKKING O/D TIJD V/D AVOND- & OCHTENDSCHEMERING. STEEDS MOET WEER GECONSTATEERD WORDEN, DAT WINKELIERS HUN ETALAGEVERLICHTING EN LICHTRECLAMES OOK NA ZONSONDERGANG NOG DOOR LATEN BRANDEN! VOORTS KAN MEN VAAK ZIEN, DAT ER IN WONINGEN ZOWEL 's avonds als i/d vroege ochtend licht wordt aangedraaid zonder dat de ramen tevoren verduisterd zijn. Ook met hand-& zaklantaarns wordt steeds weer zeer lichtzinnig & uiterst onvoorzichtig omgegaan! Dergelijke overtredingen zullen dan ook voortaan zwaar bestraft worden!" DOOR NEDERLANDSCHE POLITIEAGENTEN VAN WIE JE HOOPTE DAT ZE 'goed' WAREN! Maar doorgaans was het 's avonds dus best wel donker! Zèlfs als je met 'n speciale reden & vergunning (artsen & politiemenschen bijvoorbeeld!) wèl nog naar buiten mocht,
dan schermde je je fietslamp af met een klein zwart papiertje waarin een spleetje was geknipt. Géén straatlantaarns aan,
géén verlichte reclame-borden, alles uit angst voor de Engelse bombardementen, GROOT UITGEMETEN IN DE KRANT,
OP AANGEPLAKTE AFFICHES, OP DE RADIO & in de BIOSCOOP: 'Engelse vliegers kennen geen genade
voor vreedzame burgers: daarom BLIJFT IN HUIS!'
GOED VERDUISTERD = Goed Be-schermd!
LICHT LOKT LUCHTGEVAAR:
verduister goed want
't spaart goed
& bloed!
Ik
als Mor
meen me nog
vaag iets (?) te 'herinneren'
van de geluiden & diverse anderen overblijfselen
van die laatste negen oorlogsmaanden: ronkende hoogvliegende bommenwerper
& de hoger ge-luiden van snerpende gillende jachtvliegtuigen & vallende bommen met gedreun
& gebombardeerde huizen tot jaren na de oorlog; dat ver-duisteringspapier, de knijpkat, een helm o.i.d.
en vooral ook koperen hulzen op de hei & in het bos, zandpaden, korenvelden, uniformen & de wekelijkse militairen oefeningen i.v.m.
De Koude Oorlogsjaren, Politionele Acties van Onze Jongens, militaire baretten & oorlogstuig, camou-flagenetten & zwartgemaakte gezichten, vierlingmitrailleurs, jeeps, legervrachtwagens, schietoefeningen, BB ~ Bescherming Bevolking met 't advies om als de Abom ofzo viel
snel onder de trap te schuilen, in de kelder, onder de tafel met bedekt hoofd & gesloten ogen, soldaten met hun schuttersputjes,
Berlijn, Korea, Hongarije, Vietnam, Cyprus, Palestina, Juan Peron & Evita, Haile Selassi de keizer van Ethiopia, Reza Pah-lavi
Sjahinshah van Persia/Iran & Mossadeq, de koning van Iraq, Faroek in Egypte & daarna Gamal Abdul Nasser & talloze
andere lang ver-dwenen & vergeten (?) koningen, keizers, admiraals, generaals, presidenten, bananenrepublieken,
dictatoren, burgeroorlogen, neokolonialis-me & guerrillaoorlogen, verzetsstrijders, terroristen, burgermilities,
regeringstroepen, wederzijdse wreedheden, overvolle gevangenissen, de talloze atoombomproeven @
Nevada, Bikini door diverse groot- & kleinmachten, kolen- & staalgemeenschappen, 't Atomium,
vooral ook heel veel radioprogramma's met Hamvragen & Paalklimmen, Doorsneefamilies,
MONUS de Man v/d Maan, Sprong in het Heelal, Paul & Ina Vlaan-
deren, De Wadders, Alexander Pola, Amalia Rodriguez, Kilima
Hawaians, Max van Praag, Jan de Clèr, Eddy Christiani,
Sweet Sixteen, Jeugd-land, hoorspelen, zangkoren,
gregoriaans, kerkdiensten, orgelmuziek,
Landdagen, Bloemencorso's, militaire
parades & Taptoes, Yankees & Bobby's,
veel NL emigranten naar Australia, America,
Canada, Afrika? Lumumba, Kasavubu, Moise Tsjombe,
Idi Amin, Verwoerd, King & de Kennedy's, raketten, satellieten,
H-bomproeven, onderzeeboten, experimentele vliegtuigen, vliegende
schotels, stripverhalen, jeugdliteratuur & bibliotheekboeken, de Rode Pimpernel,
de Drie Musketiers, Captain Horatio Hornblower, Daphne du Maurier, Agatha Christie,
Havank & ene Lord Lister, Kapitein Rob, Eric de Noorman, Ollie B. Bommel, heer van Bommelstein
met z'n Tom Poes, Markies de Cantecler, Dickerdack als Burgemeester van Rommeldam Op Stelten, Wammes
Waggel, Geert Wilders, Boer Koekkoek, Hadjememaar, Paleis Soestdijk, Wageningen & A'dam, Breda, Delft, de eerste
zwartwit tv's met hun songfestivals, Willem O'duys?, Willem Ruys, Ursul de Geer, Wim Sonnveld, Wim Kan en Opie Bobbie
wiens pindakaas altijd op was in How do you like your egg in the morning?, Jules de Corte, Johan Bodegraven, zigeunerorkesten & volkszangverenigingen, klederdrachten, staphorst & giethoorn, provinciehoofdsteden, verkiezingscampagnes van politieke partijen
met hun luidsprekerwagens, aan de deur bellende marskramers & Jehova's Getuigen, Mormonen, Pinksteraars, Lou de Palingboer
met Sigaar & Mien, dagelijkse groentenkarren, vissenwijven, lorren- & voddenboeren, lompen & oude metalen, melk, fruit,
bakkersfietsen, slagersjongens, reclames & al die andere vormen van propaganda der zuilen, processies, bisschoppen,
dominees, paters, nonnen, missionarissen, zendelingen, hulptroepen die steeds meer keer op keer overal moesten
gaan interveniëren, omsingelen, bombarderen, bestanden afsluiten & breken, wapenstilstanden & 't opnieuw
'uitbreken der vijandelijkheden',
Mies Bouwman, dominee Spelberg,
Wiener Sängerknaben, 't Eichmannproces, getuigenverklaringen
& hun bevestigingen & ontkenningen, leugens en bedrog, amusement, pop- &
topmuziekanten, sterreclames, brood & spelen, voetbalfanatici & onderwerelden, gangsters, bendes, mafiosi, schietpartijen, bankovervallen,
inbrekers, brandkastkrakers, luchtpiraten, schreeuwend, gillend, hijgend, brullend, hotsend, kotsend, vluchtend, rennend,
bekennend & ontkennend, Profumo, Little Rock, Birmingham, Porgy & Bess, West Side, cops & robbers, cowboys
& Indians, Old Shatterhand, Winnetou & Nho Tsji, Koning Hollewijn & Wiebel Wip, Prins Valiant,
gulden vlies, geuzen & al die talloze andere volkshelden
als troubadours, barden, monsters, gekken, piraten,
dagboekanierschappers & schetenwappers
'van ooit'
~~~
