't Verleden
als sleutel tot 'n nationale identiteit
èn de neiging om ons verleden te vormen naar 'n bepaald beeld van die identiteit:
die dubbelzinnige erfenis van JGH beheerst ook nu nog
onze zoektocht naar onszelf.
De afgelopen jaren zagen 'n ware wildgroei aan populariserende boeken over 't 'vaderlands verleden'.
Er kwam 'n canon v/d NL~geschiedenis, er verschenen boeken als 'Het vooroudergevoel' van vader & zoon Blokker.
Tegelijkertijd klonken revisionistische stemmen zoals die v/d historicus Chris van der Heijden,
die nog vorige maand in
De Groene Amsterdammer 'n lans brak voor 'n 'zwarte canon',
waarin de minder fraaie perioden uit onze geschiedenis nader zouden worden opgetekend.
Nederland 'gidsland' ~ dat beeld hadden we vroeger, toen we nog zonder blikken & blozen van 'onze volksziel' repten,
in ieder geval nog niet van onszelf.
"We leven vaak geestelijk in 'n TE locale sfeer, ons kleeft de burgerlijkheid aan",
schreef Theo van Schelven bijvoorbeeld in 't boek 'De Nederlandse volkskarakters' (193
onder redactie van Piet Meertens & Anne de Vries.
"Onze nationale gebreken zijn (vooral) 't kleinburgerlijk vooroordeel, 't baldadig misbruiken v/d vrijheid, 't burgerlijk gemis aan (de goede) manieren & wellevendheid, de innig burgerlijke krenterigheid & schraapzucht!"
SOME THINGS NEVER CHANGE!?Misschien zit benepenheid ons wel in 't bloed.
Of neem deze passage, ook verrassend actueel gezien onze schoolmeesterachtige houding i/d Europese schuldencrisis:
"Nog heden ten dage zijn wij het balcon van Europa",
aldus Van Schelven,
"van waaruit op de groote buren critiek wordt uitgeoefend, vooral op hun moreele tekortkomingen!"
Nou ja. Moet kunnen, toch?