Wèl directer banden met steden: v/h ene komt ...

Want die villa's van Oss & Hoogeloon lagen aanvankelijk nog betrekkelijk geïsoleerd op het platteland en behielden lange tijd de kenmerken nog van hun eenvoudige afkomst, maar de grootste & meest imposante villa's ontstonden in gebieden dichterbij de markt: dat was vooral ook het geval bij de uitvalswegen van de steden waar graan & andere producten van de villa konden worden verkocht en waar de geschoolde met-selaars, timmerlieden, schilders & artiesten woonden wier hulp kon worden ingehuurd om die villa's naar 'zuidelijker smaak' vorm te geven.

Villabewoners zochten vaak & graag hun vermaak i/h stedelijk amfitheater, of men bezocht de stad, simpelweg om zich i/h juiste gezelschap te kunnen laten zien: zo vochten de hoofdbewoners van de villa's om een hoge bestuursfunctie in de stedelijke raad, een erebaantje dat hen zo ook verder vaker in contact kon & zou brengen met de Romeinse bestuursambtenaren?! Die waardevolle relaties konden hen een lucratief contract voor de levering van zoveel honderd schepel graan aan de troepen opleveren, of aan hun zonen een officiersrang in het leger doen bezorgen d.m.v. cliëntalisme, 'vriendendiensten' & 'steekpenningen': zo waren er dus ook steeds meer & directer economische banden tussen de stad, het provinciebestuur & de villa & begonnen zich vaker dergelijke verbanden & verstandhoudingen te ontwikkelen i/d loop der tijden.

De oudste steden van ons land? Want die stad vormde immers de meest spectaculaire nieuwe toevoeging aan ons 'civiliserend' landschap & feitelijk werd er met de introductie van de stad een revolutionaire stap voorwaerts gezet & verder 'gemaakt' in de ontwikkeling van de lokale economie.

Ook ons land kende in feite vóór de Romeinse tijd niets dat op 'n echte stad leek. Maar in de loop van de eerste eeuw na Christos ontstonden ook hier de eerste grotere burgerlijke nederzettingen rondom de militaire kampementen. Deze canabae, of kampdorpen, waren bijna uitsluitend gewijd aan de toenemende handel met en het vermaak van soldaten: de markthallen, winkeltjes & kroegen werden nog wel grotendeels bevolkt door Gallische handelaren die vermoedelijk ook vooral heel veel 'Wein, Weib und Gesang' in afwisselende aanbiedingen te koop aanboden, maar aan het eind van de eerste eeuw zette ook hier alweer een totaal nieuwe ontwikkelingsfase in want toen het Tiende Le-gioen uit Nijmegen vertrok, dreigde er een gat te vallen i/d economie & 'te bestuur v/d delta & daarom besloot de keizer hier, bij wijze van 'n compensatie, ook de oprichting van steden verder te gaan bevorderen die de hoofdplaatsen moesten gaan worden v/d nieuwe neo~autonome bestuurs-districten Bataven & Caninefaten.

Inheemse hoofdlieden haakten als zetbazen & uitbaters enthousiast in op dat soort nieuwe initiatieven: 't hoerecavisme breidde zich allengs zo dus ook steeds verder uit over de Gansche Aardkloot als beslissende factor in 't doen & laten der verwende opperbaasjes & hun wijfjes ...